مقاله برآورد و تحلیل اقلیم گردشگری در شهرستان بجنورد با استفاده از مدل TCI

word قابل ویرایش
12 صفحه
دسته : اطلاعیه ها
12700 تومان
127,000 ریال – خرید و دانلود

چکیده
آب و هوا به عنوان شرایط زود گذر جوی و اقلیم یک منطقه به عنوان یک شاخص محلی برروی جذابیت منطقه و هم چنین بر روی فعالیت ها، ساختارها،کارکردها و آسایش گردشگران تأثیرگذار می باشد و می توان گفت که آب و هوا و اقلیم به عنوان یک پتانسیل قوی و مهم در امر گردشگری به حساب می آید. شهرستان بجنورد مرکز استان خراسان شمالی یکی از مناطق اکوتوریستی بسیار جذاب و منحصر به فرد در شمال شرق کشور می باشد که شرایط اقلیمی آن نیز خاص می باشد. در این مقاله از شاخص اقلیم آسایش گردشگری ۴ استفاده گردیده است که این شاخص شرایط اقلیمی را برای توریسم به طور سیستماتیک مورد ارزیابی قرار می دهد. برای محاسبه ی شاخص (TCI) از یک دوره آماری ١۶ ساله (٢٠١٣-١٩٩٧) ایستگاه سینوپتیک بجنورد و پارامترهای میانگین حداقل دما، میانگین دمای روزانه ، حداقل رطوبت نسبی، میانگین رطوبت نسبی، بارش ، ساعات آفتابی و سرعت باد استفاده گردیده و پس از آن به محاسبه زیر شاخص ها (CIA.CID) پرداخته شد. اگر چه بارش باران و کاهش دما در بعضی ماه ها سبب ایجاد شرایطی با امتیاز و رتبه پایین می شود، اما شاخص اقلیم توریستی شهرستان بجنورد از تنوع زیادی برخوردار است . ماه های نوامبر(آبان ) و مارس (اسفند) با بیش ترین امتیاز (٨٩-٨٠) بهترین شرایط را برای حضور گردشگران در این شهرستان فراهم ساخته و ماه های ژوئن (خرداد)، جولای (تیر)، آگوست (مرداد) از کیفیت آسایشی پایین تر و در پایین ترین رتبه نسبت به دیگر ماه های سال قرار دارند.
واژه های کلیدی : اقلیم آسایش ، گردشگری، شاخص TCI، بجنورد
مقدمه
گردشگری در جهان صنعتی امروز که در حال رشد است به عنوان منبع در آمدی مهم برای بسیاری از کشورهای در حال توسعه و توسعه یافته محسوب می گردد. در واقع گردشگری بخش اصلی از اقتصاد جهانی است و پیش بینی می شود گردشگری در دهه های آینده به پر در آمد ترین صنعت دنیا تبدیل شود، به گونه ای که سازمان جهانی توریسم (T.W.O) پیش بینی کرده است تا سال ٢٠٢٠میلادی جمعیت گردشگران جهان به یک میلیارد نفر و درآمد حاصل از آن به ۱/۶ میلیارد دلار برسد.
اقلیم به عنوان یک پارامتر طبیعی می تواند تاثیر شگرفی در جذب گردشگران و صنعت توریسم ایفا نماید، از این رو امروزه اغلب گردشگران ، پیش از هر چیز به آب وهوای مقصد خود علاقه مند بوده و مقصد و زمان سفر خود را با توجه به شرایط اقلیمی برنامه ریزی و اقدام به سفر می نمایند. در واقع گردشگران در جستجو اقلیم مطلوبی هستند که در آن احساس آسایش کنند. به همین جهت در راستای این هدف تلاش های زیادی در جهت ابداع شاخص های تجربی و مدل هایی برای ارزیابی آسایش انسان انجام گرفته است تا با استفاده از این مدل ها اطلاعات دقیق تری در اختیار توریسم ها قرار گیرد، از جمله فعالیت های صورت گرفته در دنیا عبارتند از: ارزیابی مناطق گردشگری با شاخص اقلیم گردشگری (میکزوکوفسکی،١٩٨۵،Mieczkowski)، تغییر اقلیم بر روی صنعت گردشگری اسکاتلند (هریون و همکاران ، ١٩٩٩،Harrison)، بررسی شرایط اقلیمی در انتخاب مقصد گردشگری(جکویلان و همکاران ،٢٠٠۴،Jacqueline) و اندیشمندانی چون ماتزاراکیس (٢٠٠۴،Maatzarakis) و دی فریتاس (٢٠٠٣،De freitas) در زمینه های مختلف اقلیم گردشگری کار نموده اند. در ایران نیز مطالعاتی در این زمینه صورت پذیرفته که دارای تنوع موضوعی خاص می باشند از جمله : چگونگی ارتباط اقلیم با روند گردشگری ئ اثرات تغییر اقلیم بر روی گردشگری جهانی (محمدی و همکاران ، ١٣٨٨)، بررسی شاخص اقلیم آسایش گردشگری جزیره کیش (شایان و همکاران ،١٣٨٨) گندمکار (١٣٨٩) فرج زاده و همکاران (١٣٨٨) ضیایی وهمکاران (١٣٨٨) پاپلی یزدی (١٣٨۵) و… .به نوعی در این زمینه فعالیت داشته و پژوهش هایی را ارائه نموده اند اما با توجه به پیشینه ذکر شده استفاده از شاخص اقلیم گردشکری (TCI) تاکنون آن چنان مورد توجه قرار نگرفته است . بنابراین هدف از این پژوهش ، شناخت ماه های آسایشی و توریستی شهرستان بجنورد در راستای تاثیر آسایش بر روی فعالیت های گردشگران و گردشگری عمومی در شهر از جمله بازدید اماکن ، دیدن چشم اندازها وخرید و …. می باشد.
موقعیت جغرافیایی محدوده مطالعاتی
استان خراسان شمالی به مرکزیت شهر بجنورد یکی از استان های کشور ایران است . مساحت این استان ٢٨۴٣۴ کیلومتر مربع است که از این نظر پانزدهمین استان ایران و جمعیت آن ٨١١۵٧٢ نفر میباشد. استان خراسان شمالی از ٨ شهرستان بجنورد (مرکز استان )، شیروان ، اسفراین ، مانه و سملقان ،راز وجرگلان ، جاجرم ، فاروج و گرمه تشکیل شده است . این استان از نظر موقعیت جغرافیایی؛ از شمال با کشور ترکمنستان ، از شرق و جنوب با استان خراسان رضوی، از جنوب غربی با استان سمنان و از غرب با استان گلستان هم مرز است . آثار کشف شده در این استان نشان از قدمت تاریخی کهن آن دارد. محوطه باستانی معروف به پهلوان و تپه حیدران جاجرم ، قدمتی بیش از ١٢ هزار سال دارند. قدیمی ترین اثر باستانی پابرجای قبل از اسلام (بنای سنگی اسپاخو) در غرب شهرستان مانه و سملقان در فاصله ۵ کیلومتری شمال شاهراه آسیایی در روستای اسپاخو نیز دلیل دیگری بر صحت این ادعا است این استان از نظر موقعیت جغرافیایی از شمال با کشور ترکمنستان (با ٢٨١ کیلومتر مرز مشترک)، از شرق و جنوب با استان خراسان رضوی، از جنوب غربی با استان سمنان و از غرب با استان گلستان هم مرز است . شهرستان بجنورد در استان خراسان شمالی و شمال شرق ایران قرار گرفته است . شهر بجنورد مرکز این شهرستان با ٣۶ کیلومتر مربع مساحت ٬ در طول جغرافیایی ۵٧ درجه و ٢٠ دقیقه و عرض جغرافیایی ٣٧ درجه و ٢٨ دقیقه در جنوب رشته کوه کپه داغ و شرق رشته کوه آلاداغ و شمال رشته کوه البرز واقع شده است . ارتفاع بجنورد از سطح دریا ١٠٧٠ متر و فاصله آن تا تهران ٨٢١ کیلومتر می باشد.
شکل ١: موقعیت استان خراسان شمالی در ایران
شکل ٢: موقعیت شهرستان بجنورد در استان خراسان شمالی
روش تحقیق
برای ارزیابی شرایط اقلیم گردشگری بجنورد از یک دوره آماری ١۶ ساله (٢٠١٣-١٩٩٧) میلادی ایستگاه سینوپتیک بجنورد و پارامترهای اقلیمی چون بارش ، درجه حرارت ، رطوبت ، باد، ساعات آفتابی بهره گرفته و سپس با استفاده از شاخص TCI که به وسیله میکزوکوفسکی ابداع گردیده مورد استفاده قرار گرفته است ، که این شاخص بیشترین ارتباط را با کیفیت تجربه گردشگری برای غالب گردشگران را به همراه دارد. شاخص اقلیم آسایش گردشگری که در سال ١٩٨۵ توسط میکزوکوفسکی ارائه گردید از جنبه های گوناگون حائز اهمیت است . این شاخص در واقع ترکیبی از عوامل اقلیمی موثر بر آسایش گردشگران می باشد. به کمک این شاخص مناسب ترین زمان سفر از نظر آسایش اقلیمی گردشگران تعیین می شود. هم چنین با محاسبه آن برای مناطق مختلف کشور و یا حتی به طور وسیع تر در سطح جهانی می توان کمک شایان توجهی به گردشگران در انتخاب مقصد نمود. شاخص اقلیم گردشگری TCI از رابطه ی زیر به دست می آید:
این شاخص متشکل از هفت پارامتر اقلیم است که شامل :
١-میانگین حداکثر دمای روزانه به درجه سلیوس
٢-میانگین دمای روزانه هوا به درجه سلیوس .
٣-میانگین حداقل رطوبت نسبی هوا به درصد.
۴-میانگین رطوبت نسبی هوا به درصد.
۵-میانگین بارندگی به میلی متر
۶- تعدادساعت آفتابی
٧-میانگین سرعت باد به کلیومتر بر ساعت .

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 12700 تومان در 12 صفحه
127,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد