مقاله تاثیرمعنویت اسلامی بر هویت سازمانی (مورد مطالعه : دانشگاه آزاد واحد دماوند)

word قابل ویرایش
13 صفحه
دسته : اطلاعیه ها
12700 تومان
127,000 ریال – خرید و دانلود

چکیده
هدف این پژوهش بررسی تاثیر معنویت اسلامی بر هویت سازمانی است . جامعه آماری این پژوهش شامل کارکنان دانشگاه آزاد دماوند است که حجم نمونه آماری بر اساس فرمول کوکران ، ١۵١ نفر محاسبه گردید و اعضای نمونه به روش تصادفی ساده انتخاب شدند. جهت جمع اوری اطلاعات از پرسشنامه محقق ساخته معنویت اسلامی و پرسشنامه استاندارد هویت سازمانی چنی(١٩٨٧) استفاده شد. برای بررسی روایی پرسشنامه از روش روایی صوری و تشخیصی از شاخص AVE استفاده گردید. برای بررسی پایایی نیز از روش پایایی ترکیبی (CR) استفاده شد. ضریب آلفای کرونباخ برای پرسشنامه معنویت اسلامی ۹۴/۰ و برای پرسشنامه هویت سازمانی ۹۲/۰ محاسبه گردید. برای آزمون سوالات پژوهش از الگوی معادلات ساختاری و آزمون همبستگی پیرسون از طریق نرم افزارهای SMART-PLS و SPSS استفاده شد. نتایج حاصل از پژوهش نشان می دهد معنویت اسلامی بر هویت سازمانی تاثیر دارد. مقدار ضریب مسیر بین این دو متغیر۷۲۹/۰ و مقدار T آن نیز ۵۸۸/۱۵ محاسبه گردید که نشان دهنده تاثیر معنادار معنویت اسلامی بر هویت سازمانی می باشد.
کلید واژه ها: معنویت اسلامی، هویت سازمانی، دانشگاه آزاد دماوند.
١ – مقدمه
انسان بدون معنویت پایدار نیست . تمدن منهای معنویت برای بشر همانند خشکی برای ماهی بوده که زندگی در آن محال است . خلاء معنویت در سازمان های امروزی مشهود بوده که فقدان آن برای مدیران ، کارکنان سازمان های غربی ملموس تر است . در نظام اسلامی، سازمان های برجسته نشانگر فداکاری بیشتر، عمل صالح ، صدق رفتار و گفتار می باشند و در جهت رشد جنبه های انسانی کارکنان خود به توفیق بیشتری دست می یابند. همان طور که انسان ها دارای هویت تعریف شده ای هستند سازمان ها نیز هویت مختص به خود را دارند. هویت سازمان از نگاه اعضا سازمان ارباب رجوع ، سرمایه گذاران و مردم دیگر در بیرون نسبت به سازمان از هویت درک می کنند، به وجود می آید. هویت سازمانی باعث ایجاد کننده تعلق عمیق بین کارکنان و سازمان بوده و کارکنان خود را جزیی از سازمان می دانند. لذا این پژوهش به دنبال بررسی تاثیر معنویت اسلامی بر ایجاد هویت سازمانی در دانشگاه آزاد دماوند می باشد.
معنویت اسلامی
انسان معاصر ، با گذشت چند قرن معنویت ستیزی، در دوران حاضر کارکنان ، تشنه و آشفته ، همچون قحطی زدگان به سنت های معنوی و ابعاد عرفانی ادیان پناه آورده و هرکس بخشی از آن را برگرفته و گروهی را گرد خویش آورده است . از دیدگاه اسلام معنویت در چهارچوب دین تعریف شده و یک مسلمان باید معنویت خویش را بر آن اساس دین استوار سازد و میزان معنویت فرد را دین وی م عین می کند، نوع ارتباط چهار گانه ی یک فرد مسلمان ، یعنی ارتباط با خویشتن ، دیگران ، محیط و با خدا بر اساس آموزه ها و تعالیم دین معین می گردد. سرچشمه معنویت اسلامی فطرت و عقل است که بر اساس آیات قران کریم و فرموده های حضرت محمد(ص ) و ائمه ی معصومین علیهم السلام تبین می شود. آموزه هایی که در مفاهیم اسلامی برای واژه ی معنویت به کار گرفته عبارتند از: باطن ، حق ، عالم معنا، مقام لطف الهی، مفهوم کمال اخلاقی، جمال جان و ذکر خدا.
از نظر مسلمانان زندگی معنوی به ترس از خدا و عشق به او مبتنی است . از سوی دیگر تسلیم در برابر اراده ی خدا و جستجو برای شناخت او که هدف نهایی آفرینش است ، مبنای معنویت اسلامی است . معنویت اسلامی با الگوی آداب اسلامی که ساخته و پرداخته ی ارکان دین است رابطه تنگاتنگ دارد. ارکان دین ، هم معنای ظاهری دارد هم معنای باطنی . معنای باطنی را تصوف ، سنت عرفان اسلامی که شامل بسیاری از آموزه ها و اعمال خاص فهم است ، شکل داده است ، اما چه عام فهم و چه خاص فهم ، گوهر معنویت اسلام با توحید پیوند می خورد[۴]. کلارک تعریفی از معنویت ارائه می دهد که بیشتر رویکرد دینی دارد :«وقتی فردی پدیده ای ماوراء الط بیعی را احساس می کند، مهمترین ویژگی این کار او را می توان تجربه درونی شخصی دانست ، بویژه هنگامی که بخواهد این تجربه را با تلاش های فعالانه برای هماهنگ ساختن زندگی اش با ماوراءالطبیعه هویدا سازد».
معنویت اسلامی، توجه و اهتمام به باطن تعالیم و آموزه های نظ ری و عملی دین و به طور کلی، توجه به باطن و غیب هستی و پیراستن نفس از تعلق مادیات وآراستن آن به روحانیت احکام و دستورات دین مبین اسلام .
امام خمینی (ره ) نیز معتقدند” معنویت مجموعه صفات و اعمالی است که شور و جاذبه قوی و شدید و در عین حال منطقی و صحیح را در انسان بوجود می آورد تا او را در سیر به سوی خدای یگانه و محبوب عالم بطور اعجاب آوری پیش ببرد ” .
عناصر معنویت ساز اسلامی :
معنویت در اث ر اعمال و رفتار مناسب با دستورات الهی در زندگی انسان پدید می آید پاره ای از این عناصر معنویت ساز عبارتند از: خدا و یاد خدا، اخلاص ، معادگرایی، تقوا و توکل بر خدا.
١- خدا ویاد خدا: شروع و پایان معنویت در اسلام به خدا ختم می شود. اولین قدم در معنویت اسلامی، پذیرش موجودی برتر و تأثیرگذار تام در زندگی انسان و عالم هستی می باشد. بدون اعتراف اجمالی به چنین واقعیتی، معنویت اسلامی شروع نمیشود. در قرآن خداوند می فرماید: « او اول و آخر و مرئی و نامرئی است و او به همه چیز داناست ».
٢- اخلاص : اخلاص به معنای پاک بودن رفتار و کردار آدمی از تظاهر و ریا می باشد.
٣- تقوا: معنای اصطلاحی تقوا در سخن امام صادق ـ علیه السلام خلاصه می شود: ت قوا یعن ی آنجا که خداوند دستور داده حاضر باش ی ، تو را غایب نب یند و آنجا که نه ی کرده ، تو را مشاهده نکند. بنابراین انسان با تقوا کس ی است که افکار، کردار و گفتار خویش را با مع یار عقل و شرع تنظ یم کند و هیچ کاری را بدون مشورت آن دو انجام ندهد و فرمان آنها را ن یز زیر پا نگذارد.
۴- توکل بر خدا: توکل بر خدا به معنای این است که در هر کاری انسان تلاش خود را انجام داده و نتیجه امور را به خدا واگذار نماید.
۵- معاد گرایی: از موضوعات بسیار مهم و سرنوشت ساز انسان ، معاد است . مهمترین منبع ایمان به معاد، وحی الهی است که به وسیله پیامبران به بشر ابلاغ شده است . انسان پس از آنکه خدا را شناخت و به صدق گفتار پیامبران ایمان آورد، به روز قیامت که همه پیامبران ایمان به آن را سرلوحه تبلیغ و دعوت خود قرار داده اند، ایمان پیدا می کند. خدا میفرماید: «آیا گمان کرده اید شما را بیهوده خلق کردیم و به سوی ما باز نمی گردید.».
هویت سازمانی
هر انسانی برای خود هویتی دارد و این هویت را از خانواده ، جامعه ، شغل و حتی نام خود به دست می آورد، این هویت برای هر کسی مخصوص است و با دیگری متفاوت است . هر فردی در بیان هویت خود باید به سه سوال پاسخ ب دهد: ١- من چه کسی هستم
٢- می خواهم چه کسی باشم ٣- اهداف من در زندگی چیست ؟. هر سازمانی نیز مانند انسان ها هویت مخصوص به خود را دارد که این هویت می تواند از راه ساختار یا در واقع همکاری و مشارکت کارکنان ، محصولات و خدمات ، محیط ، روش های برقراری ارتباط آن اب دیگر سازمان ها و مشتریان شناخته شود. هویت سازمانی در پاسخ به سوالاتی از قبیل : ما کی هستیم ؟ ٢- ماچه می دانیم و چگونه کار می کنیم ؟ ٣- سازمان چگونه مدیریت می شود و چگونه اعضاء با مدیر ارتباط دارند؟ ۴- ما در محتوای سازمان چه نوع افرادی هستیم ؟ ۵- ما چگون ه دیگران را می بینیم و دیگران چگونه مارا می بینند؟ شکل می گیرد . سازمان ها درجستجوی اعضایی هستندکه نه فقط معتقدند سازمان آن ها یک مکان خوب برای کارکردن است ، وفاداری خود را نسبت به آن نشان می دهند و نیت ترک آن را ندارند؛ بلکه اعضایی را جستجو می کنند که ازاین حد فراتر می روند، هویت سازمانی را دقیقا با هویت شخصی خود در می آمیزند و سرنوشت خود را تا حدود زیادی با سرنوشت سازمان گره می زنند. از هویت سازمانی تعاریف متعددی شده است ، ازجمله همگرایی ارزش های فرد – سازمان ، ادراک یکی بودن با سازمان یا تعلق داشتن به سازمان التزام و تعهد عاطفی به سازمان . همه این تعاریف بطورضمنی بیان می کنند یک فرد عضویت سازمانی خود را با خودانگاره یا خودپندارهاش از لحاظ شناختی (بر ای مثال ،احساس عضو سازمان بودن و درونی کردن ارزش های سازمانی )، یا از لحاظ عاطفی (غرور ورزیدن و مباهات نم ودن به عضویت در سازمان ) یا هر دو پیوندمی دهد.
ابعاد هویت سازمانی : هویت سازمانی چارچوبی ثابت ، پایدار و ایستا نیست بلکه الگویی از باورها، ارزش ها و احساسات است که در تعامل ویژه ای میان افراد و محیط پیرامونی شان در بستر فرهنگ سازمانی شکل می گیرد. این هویت دارای ابعاد زیر می باشد: دانش کار، مدیریت و اعضاء، گرایش شخصی، ارتباط بیرونی.
انواع هویت های سازمانی : هویت سازمانی به احساس یکی بودن اعضا یا شناسایی با سازمان اشاره می کند که بوسیله ویژگی های “مرکزی و محوری “، ” پایدار و بادوام “،”متمایزو متفاوت ” متاثرمی گردد . اگرکارکنان با سازمان شناسایی شوند، آنها تمایل خواهند داشت که برای تحقق اهداف آن کوشش کنند. هر سازمانی بسته به ویژگی های خود دارای یکی از انواع هویت شامل هویت دو سو گرا، هویت خنثی و بی هویتی می باشد.
مدل مفهومی پژوهش
بر اساس مطالب ذکر شده در بخش معنویت اسلامی و هویت سازمانی مدل مفهومی پژوهش که فرضیه های پژوهش بر اساس آن شکل گرفته است به شکل زیر است :

فرضیه اصلی: معنویت اسلامی بر هویت سازمانی در کارکنان دانشگاه دانشگاه آزاد دماوند تاثیر دارد.
فرضیه های فرعی
فرضیه فرعی اول : یاد خدا بر هویت سازمانی تاثیر دارد.
فرضیه فرعی دوم : اخلاص بر هویت سازمانی تاثیر دارد.
فرضیه فرعی سوم : تقوا بر هویت سازمانی تاثیر دارد.
فرضیه فرعی چهارم : توکل بر خدا بر هویت سازمانی تاثیر دارد.
سوال فرعی پنجم : م عادگرایی بر هویت سازمانی تاثیر دارد.
٢- روش پژوهش
پژوهش حاضر از لحاظ هدف ، کاربردی و از نظر ماهیت پیمایشی همبستگی است . جامعه آماری کارکنان دانشگاه آزاد دماوند بوده که حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران ، ١۵١نفر تعیین شد و به روش تصادفی ساده پرسشنامه توزیع گردید و تعداد ١۵٠ پرسشنامه برگشت شد. برای جمع آوری اطلاعات از پرسشنامه محقق ساخته معنویت اسلامی و پرسشنامه استاندارد هویت سازمانی چنی(١٩٨٧) استفاده شد. برای تعیین روایی پرسشنامه از روش روایی صوری و سپس روایی تشخیصی به روش تعیین شاخص میانگین وایارنس استخراج شده ( AVE) استفاده شد. با استفاده از این ضریب سوالات با بار عاملی کمتر از ٠/۵ در هر مولفه حذف می شود تا مقدار این شاخص به بالای ٠/۵ برسد. در این پژوهش از روش پایایی مرکب در کنار آلفای کرونباخ استفاده شد که ضرایب آن در جدول شماره ١ نشان داده شده است . مولفه هایی که مقدار CR آن ها بالاتر از٠/۶ باشند، پایایی قابل قبول دارند.آلفای کرونباخ برای پرسشنامه معنویت اسلامی و هویت سازمانی به ترتیب ۹۴/۰ و ۹۲/۰ به دست آمد.

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 12700 تومان در 13 صفحه
127,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد