مقاله تاثیر الگوی آموزشی تحلیل، طراحی، تولید، اجرا و ارزیابی بر پیشرفت تحصیلی درس ریاضی

word قابل ویرایش
10 صفحه
5700 تومان

چکیده: هدف پژوهش تعیین تاثیر به کارگیری الگوی طراحی آموزشی ای دی دی آی ای بر پیشرفت تحصیلی درس ریاضی در دانشآموزان دختر سال دوم راهنمایی بود. روش پژوهش آزمایشی و جامعه آماری شامل کلیه دانشآموزان دختر دوره راهنمایی شهر کرج بود که به صورت تصادفی از دو مدرسه به عنوان نمونه انتخاب و به صورت جایگزینی تصادفی ۲۹ نفر در گروه آزمایش و ۳۰ نفر در گروه گواه جایگزین شدند. ابتدا پیشآزمون پیشرفت ریاضی در مورد دو گروه آزمایش و گواه انجام شد. بعد محتوای درسی گروه آزمایش که مبحث اعداد گویا بود بر اساس الگوی طراحی آموزشی ای دی دی آی ای طراحی و در هشت جلسه به آن ها آموزش داده شد. گروه گواه همان محتوا را با شیوه معمول آموزش دیدند. بعد از اتمام تدریس آزمون پیشرفت تحصیلی نهایی در مورد هر دو گروه انجام شد. یافتهها نشان داد گروه آزمایش در آزمون نهایی عملکرد بهتری نسبت به گروه گواه دارند.

نتیجه گیری:استفاده از الگوی آموزشی ای دی دی آی ای به پیشرفت تحصیلی دانش آموزان در درس ریاضی منتهی می شود.

مقدمه

آموزش و پرورش هر کشور نقش مهمی در رفتار فردی و اجتماعی افراد دارد. در واقع، فعالیتهای آموزشی هر کشور را میتوان سرمایهگذاری یک نسل برای نسل دیگر دانست که هدف آن، توسعه انسانی است. به عبارت دیگر، هدف فعالیتهای آموزشی، رشد آگاهی و تواناییهای بالقوه انسان است. با توجه به گستردگی و پوشش وسیع فعالیتهای نظام آموزشی، لازم است که در طراحی و اجرای فعالیتهای آن از مطلوبترین شیوهها استفاده کرد تا کیفیت آموزشی ارتقاء یابد.

تکنولوژی آموزشی برای بسیاری از افراد مترادف با سختافزار و وسایل و ابزار است. در حالی که دو عنصر اصلی آن طراحی سیستم های آموزشی و تولید مواد آموزشی است (رستگارپور، .(۱۳۸۴ یکی از مشخصه های این دو عنصر، بهرهگیری از نظریههای یادگیری است. در واقع، اساس فعالیت طراح آموزشی و هم تولید کننده مواد آموزشی، نظریههای یادگیری است. به گونهای که یک طراح آموزشی اصول اولیه خود را از نظریههای یادگیری اقتباس میکند و الگوهای طراحی مختلفی را با توجه به نیازهای آموزشی، موضوعات و اهداف آموزشی، به کار میگیرد. در فرایند تدریس، معلم در این زمینه نقش مهمی را ایفا میکند. به عبارتی، این معلم است که باید با طراحی آموزشی مناسب خود، دانشآموزان را در جهت هدف تعیین شده هدایت کند. طراحی آموزشی یک درس نقشه آموزشی است که توسط معلم طراحی میشود.
الگوهای طراحی آموزشی برای تنظیم و سازماندهی فعالیتهای آموزشی طراحی شدهاند.

پژوهشها نشان میدهد که استفاده از الگوهای طراحی نظاممند آموزشی موجب افزایش یادگیری دانشآموزان در دروس مختلف میشود (بارون۱، ۲۰۰۰؛ هملو۲، ۲۰۰۰؛ کافی و رزنیک۳، ۲۰۰۰؛
دیک و کاری۴، ۲۰۰۵؛ دافی و کانینگهام۵،۲۰۰۲؛ سراجی،.(۱۳۸۲

درس ریاضی یکی از درسهای مهم و بنیادی دوران تحصیل فراگیران است. دلیل این اهمیت به آن جهت است که تحصیل ریاضیات به زندگی فرد و جامعهای که فرد در آن زندگی میکند، کمک میکند. ولی علیرغم اهمیت این درس، اغلب میبینیم که برخی دانشآموزان نسبت به یادگیری آن بیعلاقه و گاهی اوقات بیزار هستند. یکی از دلایل عمدهای که باعث تنفر و بیزاری دانشآموزان از درس ریاضیات میشود مربوط به فقدان تنوع در مسائل ریاضی است. دانشآموزان به دنبال مسائلی هستندکه آن ها را به فکر کردن وادارد تا در نتیجه این تفکر و جوابی که به دست میآورند، به یک رضایت و لذت درونی برسند (استیونز۱، ۲۰۰۰؛ تایسون، وود وارد۲، ۲۰۰۰؛یزدچی، .(۱۳۸۳ اگرچه ریاضیات در مدارس ایران از نظر محتوا با ریاضی کشورهای پیشرفته تفاوت عمدهای ندارد، ولی از حیث انتخاب هدف، رویکرد، راهبرد، روش و فنون آموزش ریاضیات با آن ها متفاوت است.

در مدارس ما، نمره ریاضی، ملاک شناخت دانشآموزان ضعیف و قوی است. نتایج به دست آمده از شرکت ایران در سومین مطالعه جهانی ریاضیات (تیمز(۳ ضعف دانشآموزان ما را در تجزیه و تحلیل مفاهیم ریاضی برملا ساخت (بهزاد، ۱۳۸۱؛ مولیس۴، .(۲۰۰۱ جمهوری اسلامی ایران از بین ۴۱ کشور شرکت کننده در پایه دوم راهنمایی در درس ریاضیات، رتبه ۳۷ و در پایه سوم راهنمایی، رتبه ۳۸ راکسب کرد. هشتاد درصد آموختههای حاوی حقایق در مدت یکسال از یاد میروند. زیرا این اطلاعات به صورت مجزا تدریس میشوند و بدون این که دانشآموزان کاربرد مطالب آموخته شده را در زندگی واقعی درک کنند- چون اطلاعات حفظ میشوند و بعد از پشت سر گذاشتن آزمون نهایی- فراموش میشوند. نگرشهای دانشآموزان نسبت به موضوعهای مختلف درسی، حاصل تصورات آن ها از موفقیتها یا شکستهای آنان است و درس ریاضی هم از جمله دروسی است که مطالب آن از نظم منطقی برخوردار بوده و مطالب آن از ساده به مشکل ارائه میشود. از این رو، موضوعهایی که در ابتدای کتاب ارائه میشوند در واقع آمادگیهای شناختی لازم را در دانشآموزان برای یادگیری موضوعهای بعدی فراهم میآورد. همراه با این آمادگی شناختی که در دانشآموزان ایجاد میشود، باید نگرش مثبتی نسبت به این درس به صورت آمادگیهای انگیزشی برای یادگیری در آنان ایجاد کرد. در این میان، وظیفه معلم علاوه بر تدریس، ایجاد خودپنداره و نگرش مثبت نسبت به درس در دانشآموزان است. چرا که معلمان این توانایی را دارند تا تمرینهای روزمره و خستهکننده را به تجربههای یادگیری به صورت تعاملی و لذتبخش برای دانشآموزان تغییر دهند. به کارگیری نوآوریهای گوناگون در مهارتهای تدریس ریاضی در رسیدن به این مهم، موثر است. یکی از عناصر تکنولوژی آموزشی، طراحی آموزشی است که هر روز الگوهای جدیدتر و تخصصیتری توسط طراحان آموزشی، طراحی و وارد عرصه تعلیم و تربیت میشود تا در فعالیتهای آموزشی و امر تدریس به کار گرفته شوند. یکی از الگوهای طراحی آموزشی الگوی تحلیل، طراحی، تولید، اجرا و ارزشیابی۵ است. این الگو، یکی از بهترین الگوهای طراحی آموزشی است، چرا که در عین سادگی، دارای اصول پایه و اولیه طراحی آموزشی است. اصول پایه شامل طراحی، اجرا و ارزشیابی که سایر الگوهای طراحی آموزشی هم این اصول را شامل میشوند هر چند که ممکن است دارای جزئیات دیگری نیز باشند. بنابراین، با توجه به ماهیت عمومی و کلی بودن این الگو میتوان از آن در تمامی موقعیتهای یادگیری استفاده کرد (سیمنز۱، .(۲۰۰۲ این الگو بر اساس رویکرد دانش آموز-محور طراحی شده است که بیشترین توجه را به نیازهای دانشآموزان دارد (استیونز۲، .(۲۰۰۰ با توجه به ماهیت عمومی و کلی بودن آن، از اصول نظریه شناختگرایان در طراحی آن به کار گرفته شده است. آن ها معتقدند که دانشآموزان باید در فرایند یادگیری فعال باشند. این الگو، از آنجایی که اصول کلی را بیان کرده است، معلم از توانایی و انعطاف بیشتری برخوردار است و میتواند آن را برای هر درسی به کار گیرد و مطابق با نیازهای آموزشی، اهداف و موضوع تدریس، جزئیاتی را به آن اضافه کند. علاوه بر آن، معلم در انتخاب روش تدریس هم با توجه به موضوع تدریس خود، مختار است.

در یک برداشت کلی، ارتباط شناختگرایان با طراحی آموزشی در این است که الگوهای طراحی به معلم کمک میکند تا دانش جدید را با اطلاعات قبلی دانشآموزان مرتبط سازد (ساتلر۳،

.(۲۰۰۴ در این الگو، در مرحله تحلیل، معلم حیطه کاری را که قرار است آموزش دهد، شناسایی میکند. در واقع، این مرحله تشخیص و ارزیابی موقعیت موجود است تا بتوان آن را با وضعیت مطلوب مقایسه کرد و برای این شکاف موجود طراحی مناسبی درنظر گرفت (روزت۴، (۲۰۰۶ در این مرحله معلم وضعیت فراگیران را مشخص میکند، نیازسنجی صورت میگیرد و مشخص میشود که دانشآموزان در حال حاضر در چه سطحی از دانش و مهارت هستند و قصد داریم که آن ها را به چه سطحی از دانش و مهارت برسانیم. این مرحله یک پایه و شروع برای مراحل بعدی است. به این صورت که چون در این مرحله نیاز سنجی صورت میگیرد و موقعیت موجود، شناسایی میشود باید بر طبق وضعیت موجود، مراحل بعدی نیز سازماندهی و مشخص شود. اگر نتوان موقعیت موجود را خوب شناسایی و مشکلات آن را تشخیص داد، نمیتوان برنامه خوب و مناسب برای آن طراحی کرد.

طراحی، در واقع، یک روش منظم برای برنامهریزی، توسعه، ارزشیابی و مدیریت یک فرایند آموزشی است که همه این عناصر به صورت تک تک در طراحی آموزشی شرکت دارند. این فرایند باید روشن و منظم باشد (کمپ۵، .(۲۰۰۴ منظم بدین معنی که یک روش منطقی برای شناسایی، تولید و ارزشیابی مجموعهای از راهبردهای هدفمند برای رسیدن به اهداف آموزشی مورد نظر وجود داشته باشد. منظور از روشن و صریح بودن، این است که هر یک از عناصر این برنامه باید به درستی به کار برده شود.

در این مرحله، در واقع چگونگی رسیدن به یادگیری مشخص میشود. در مرحله تولید، رسانه آموزشی و روش های مناسب و آزمونی که مطابق با موقعیت آموزشی مورد نظر باشد، مشخص میشود. این مرحله، جهت دادن به ابزار و فرایندهای مورد استفاده برای رسیدن به اهداف آموزشی است. در این مرحله باید در انتخاب رسانه و راهبرد آموزشی مورد استفاده دقت لازم به عمل آید و این عمل با توجه به مخاطبان، اهداف و موضوع یادگیری صورت گیرد. در مرحله اجرا، طراحی آموزشی را که در سه مرحله قبلی صورت گرفته است در کلاس درس پیاده میکنند. اگر اجرای طراحی آموزشی در کلاس به خوبی صورت نگیرد، بدین معنی است که طراحی ما تا به این مرحله به خوبی انجام نگرفته است. در این مرحله، ارزشیابی تکوینی علاوه بر طراحی صورت گرفته توسط معلم، از عملکرد دانشآموزان هم در تمامی مراحل اجرا و آموزش، به عمل میآید تا اگر مشکلی وجود دارد با توجه به ماهیت چرخشی بودن این الگو، بتوان آن را برطرف کرد. در این مرحله، ارزشیابی بخش مهمی از کار را تشکیل میدهد، که در تمامی مراحل این الگوی طراحی آموزشی، انجام میشود، تا هم تاثیر آموزش ارائه شده مشخص شود و هم مشکل موجود در روند آموزش و شیوه تدریس معلم شناسایی گردد. این نوع ارزشیابی، یک فرایند نظامدار است که کیفیت و کارایی طراحی آموزشی را در هر مرحله، علاوه بر ارزشیابی نهایی، مشخص میکند.

مرحله ارزشیابی پایانی، فرایند مشخص کردن کارآیی و اثربخش بودن آموزش است. ارزشیابی از اهداف آموزشی، وسایل و راهبردها از طریق جمعآوری دادهها و بازخوردی که از عملکرد دانشآموزان دریافت میشود، صورت میگیرد. ارزشیابی پایانی در واقع دانش منتقل شده، نگرش و بازخوردهای دانشآموزان را مورد ارزیابی قرار میدهد، تا مشخص شود که آیا نتایج مطلوب، حاصل شده یا اینکه باید دوباره طراحی مورد نظر بازبینی و تجدید نظر شود و در نهایت این که، آیا طراحی آموزشی مورد نظر توانسته است شکاف بین وضعیت موجود را که در ابتدای آموزش وجود داشت، با وضعیت مطلوب و آنچه را که مد نظر معلم بوده است پر کند؟

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
wordقابل ویرایش - قیمت 5700 تومان در 10 صفحه
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد