مقاله در مورد اوقات فراغت

word قابل ویرایش
36 صفحه
8700 تومان
87,000 ریال – خرید و دانلود

اوقات فراغت

مقدمه:
با توجه به بررسی ساختار جمعیتی کشورمان در نگاه نخست یک ویژگی چشمگیر آشکار می شود. کشور ایران دارای ساختار جمعیتی جوان است، به طوری که در دهه ۴۰ بالغ بر ۷۵% از جمعیت کشور زیر ۳۵ ساله بوده اند و تا سال ۱۳۵۵ جمعیت جوان کشور ۲/۳۰% کل جمعیت بوده است. تا سال ۱۳۷۵ از نظر ساختار سنی مانند تمامی کشورهای در حال توسعه جهان این رقم به۳۵% کل جمعیت رسید.

با توجه به این مساله که موضوع توسعه، مهمترین اولویت کشورهای توسعه نیافته شناخته شده است و حتی کشورهای پیشرفته نیز تداوم توسعه را در بخشهای مختلف جامعه همواره به طور فعال در محتوای برنامه های خود دارند و همچنین ارتباط و تاثیر جوانان در توسعه یک کشور با خصوصیات جمعیتی مانند ایران بیانگر اهمیت توجه به جوانان و مسائل آنان است.
معنای واقعی توسعه را باید در ترقی افکار و شخصیت انسانها بخصوص جوانان یافت و از آنجا که هر توسعه ای از انسان آغاز می شود، بهترین میراثی که می توان برای آینده گذاشت اندیشه های غنی، ظرفیتهای ذهنی بالا و فرهنگ قوی است که در سایه آن نسلهای آینده بتوانند افق های جدید زندگی خود را گسترش دهند.

یکی از مسایل جوانان سرگرمی است. باید توجه داشت که سرگرمی های هر نسل در دنیای متحول کنونی ویژه خود است. مطالعه سرگذشت اقوام وملل پیشین، نشان می دهد که، آنها نیز به اهمیت سرگرمی و گذران اوقات فراغت کاملاً واقف بودند، به طوری که آداب و رسوم و سنتهای مذهبی، بازیها و سرگرمی ها، اعیاد و جشنها، میدانهای ورزشی و نظایر اینها که از اقوام ماقبل بجا مانده است، حکایت دارد که آنها پس از انجام کارهای روزمره یا پس از فراغت از کار و تلاش هفتگی و فصلی، اوقات بیکاری خود را به نحوی از انحا سپری می کردندو حتی بسیاری از آنها هنوز هم متداول است و طرفداران بیشماری دارد.
در عصر حاضر چنان که شاهد آن هستیم روز به روز اهمیت گذراندن اوقات فراغت افزوده می گردد و توجه بیشتری به آن مبذول می شود، تا جایی که با برنامه ریزی دقیق و حساب شده، با اختصاص دادن بودجه های کلان و تهیه اماکن وسیع، نظیر میدانهای ورزشی، موزه،‌نمایشگاه، سینما،‌تئاتر، رادیو، تلویزیون، کتابخانه، پارک و… و همچنین اجرای برنامه های متنوع و پر هزینه از طریق وسایل ارتباط جمعی، همراه با عوامل اجرایی در جهت سپری کردن اوقات فراغت تدارک دیده می شود.
از طرفی نسل جوان آسیب پذیر است. برای مقابله با تهاجم فرهنگی باید رسانه هایی جذاب و قدرتمند داشت. اکنون در می یابیم که جوانان در جامعه ای که خود اکثریت هستند لازم دارند که اندیشه ها و استعدادهایشان به فعل درآید و این مستلزم آن است که به آنان توجه کافی شود و امکانات لازم برایشان فراهم آید.

همانطوری که ذکر شد از مهمترین مسایل، بحث اوقات فراغت آنان است که نیازمند توجه، مدیریت و برنامه ریزیهای فراوان است.

طرح مساله:
جوانان به عنوان سرمایه های کیفی مهم جامعه در تمامی زمینه های اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و نظامی کشور تاثیر بسیار حیاتی دارند.
عنایت به جوانان کشور به عنوان یک ظرفیت عظیم و توان و سرمایه ای آینده ساز و نه یک مساله و مشکل لاینحل ملی باید بر کلیه برنامه های توسعه تاثیر گذاشته و پاسخگوی نیازهای گوناگون آنان باشند.
نسل جوان از گذشته تا به حال به عنوان حساس ترین و آسیب پذیرترین قشر به حساب می آید. بنابراین برنامه ریزی برای این نسل و در پی آن مدیریت برنامه ها در تمامی ابعادش از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

باید توجه کرد که رابطه ای تنگاتنگ میان بحث توسعه و جوانان وجود دارد. در هر کشوری با توجه به ساختار جمعیتی و موقعیت کشور در سطح بین المللی و عوامل دیگر این رابطه می تواند اشکال مختلفی به خود بگیرد.
کشور ژاپن بعد از جنگ جهانی دوم توانست به دنیا ثابت کند معنای واقعی توسعه را باید در ترقی افکار جوانان یافت که این تجربه با ارزش امروز سرمشق و الگوی بیشتر کشورهای توسعه یافته قرار گرفته است. با این دیدگاه به روشنی نقش جمعیت جوان هر کشوری‌ (بخصوص کشوری چون ایران که دارای چنین ساختار جمعیتی است) در پیشبرد اهداف اجتماعی، علمی، اقتصادی مشخص گردد و موفقیت هر کشوری در فرایند توسعه به متغیر مهمی به نام نسل جوان بستگی دارد.
پدیده اوقات فراغت همانطور که در مقدمه نیز بدان اشاره کردیم از جمله مهمترین و مؤثرترین مسایل روز جوانان است.

البته در دوران کنونی، بشر امروز بویژه در کشورهای صنعتی بیش از هر زمان دیگر دارای اوقات فراغت است یا دقیقتر بگوییم نسبت به گذشته دارای ساعات بیکاری بیشتری است و این به دلیل پیشرفت سریع زندگی امروز است به طوری که یک اصل اقتصادی مهم می گوید:
از فعالیتهای وسیع فنی و تولیدی هم محصول بیشتر، و هم فراغت بیشتر بدست می آید.
بدون شک فراغت داشتن و پرداختن به کارها و تفریحات دلخواه در ایام بیکاری دارای نقش اساسی در حفظ سلامت و تعادل روحی افراد است.
همچنین آنچه را که هر فرد در اوقات فراغت خود انجام می دهد تنها جنبه فردی ندارد بلکه سود و زیان آن خواه و ناخواه دامنگیر خانواده و اجتماع نیز می گردد.
در اینجا به طور نمونه پیامدهای عدم توجه به اوقات فراغت آورده شده است:

این که ذوق و استعدادهای افراد به اندازه جامعه، شکوفا و بارور نمی گردد،

به همین خاطر اینگونه جوامع با کمبود دانشمند، پژوهشگر، مبتکر و نوآور مواجه میشوند و از طرفی نهادها و سازمانهایی که مسولیت برنامه ریزی برای اوقات فراغت افراد جامعه را بر عهده دارند تا از این طریق دانشها و ارزشهای جامعه را منتقل کنند و بر غنای فرهنگ و تمدن جامعه بیفزایند رسالت خود را هر چندبه نحو مطلوب به انجام برسانند اما عملاً در بسیاری از زمینه ها،

جامعه ای برای پیشبرد کارهای مملکتی نیاز مبرم به تعداد زیادی از نیروهای ماهر و کارآمد دارد که معمولاً اکثریت افراد جامعه را تشکیل می دهند و باید ذوق و استعدادهای این دسته از افراد را در زمینه های گوناگون پرورش داد تا بتوانند در پیشبرد سریع کارها و نیز برای بازدهی بهتر از تجربیات دیگران استفاده کنند.

اما اگر به دلیل مشغله زیاد و خستگیهای جسمی و فکری ناشی از کار فرصت بهره گیری از نوآوریها و تجربیات را نداشته باشند ذوق و استعداد رشد نمی کند و طبیعتاً راندمان کار پایین می آید و در برنامه های پیش بینی شده اختلال بوجود می آید.

اهمیت و ضرورت تحقیق:
شاید تاثیر اوقات فراغت بر توسعه یک جامعه موضوع چشمگیر و قابل توجهی نه تنها برای مردم بلکه مسئولان نیز نباشد.
اما با نگاهی گذرا به کشورهای پیشرفته و اهمیت مسئولان این کشورها به سرگرمی جوانان به خوبی بیانگر این واقعیت است که بسیاری از خلاقیتها و ابتکارات جوانان در همین سالهای ارزشمند صورت گرفته اند.

برنامه ریزی برای نسل جوان ابعاد گوناگونی دارد. در این برنامه ریزی علاوه بر بخشهای اقتصادی و تامین اشتغال ، آموزش مسایل فرهنگی نیز از اهمیت ویژه ای برخوردار است.
نسل جوانی که در برابر تهاجم فرهنگی بدون هیچ گونه دفاع رها شود، قادر نخواهد بود از امکانات آموزشی و اشتغال ایجاد شده به خوبی بهره برداری کند. نسل جوانی که هویت اصیل مذهبی و ملی خود را در برابر هجوم فرهنگ بیگانه از دست داده است، نسل بالنده ای نخواهد بود. بنابراین در برنامه ریزی بلند مدت برای نسل جوان، پرداختن به مسایل فرهنگی نه تنها در حاشیه موضوعات اقتصادی واشتغال قرار نمی گیرد، بلکه نقش پایه ای و اساسی دارد.

ما امروزه شاهد هجوم دستگاههای تبلیغاتی غرب و تهاجم فرهنگی آنها هستیم. یک دلیل موفقیت غرب استفاده از جاذبه های صوتی و تصویری در جلب جوانان است. آنان به دنبال این هدف هستند که جوانان را آنچنان درگیر حس لذت جویی نمایند که دیگر فرصت و میلی برای پرداختن به مسایل سیاسی، اجتماعی و فرهنگی در آنها وجود نداشته باشد.
اگر قشر تحصیلکرده، در کنار مسئولان بتوانند حس لذت جویی معنوی را در مقابل لذتهایی که غرب به جوانان هدیه میکند در آنان رشد دهند، پایداری و عمق لذت معنوی را جوانان به خوبی تشخیص می دهند که زمینه های این تجربه در فرهنگ دینی ما بخوبی وجود دارد.

پیشینه تحقیق:

باتوجه به این که موضوع جوان و جوانان در هر جامعه ای از محوری ترین و مهم ترین موضوعات است، کارها و پژوهشهای فراوانی در این زمینه صورت گرفته است.
همچنین جوانان کتابهای بسیاری در زمینه های مختلف به خود اختصاص داده اند.
در زمینه اوقات فراغت و همه مسایل مرتبط به این موضوع تا کنون کارهای زیر که به صورت مقاله هستند صورت گرفته اند:

مقالات:
آل یاسین. احمد ۱۳۷۵ تنگناهای توسعه مجله تدبیر شماره ۷۰
افروز. غلامعلی ۱۳۷۴ اوقات فراغت و رفتارهای اجتماعی پیوند شماره۱۸۹ـ۱۹۱ حسینی. سید حسن ۱۳۸۱ مد روزنامه ماهان شماره ۱۰۱۰
خیبری. محمد حسین ۱۳۷۸ اوقات فراغت نسل جوان بساطی که نیست کار و کارگر ص ۵
عالی پور. جعفر ۱۳۶۹ اوقات فراغت مجله آموزش علوم اجتماعی شماره۳
اوقات فراغت سالم نیاز یک جامعه سالم ۱۳۷۸ کار و کارگر ص ۵
اوقات فراغت نوجوانان چگونه می گذرد ۱۳۷۴ کار و کارگر ص ۳و۳۴

اوقات فراغت و آسیب پذیری اجتماعی نوجوانان و جوانان ۱۳۷۶ اطلاعات ص ۳۹ و ۳
اوقات فراغت و آسیب پذیری اجتماعی نوجوانان و جوانان ۱۳۷۸ رسالت ص ۳۴ و۳
اوقات فراغت و بهره وری از زمان ۱۳۷۶ آفرینش ص ۳۵ و۳
دیدگاه اسلام درمورد گذران اوقات فراغت ۱۳۷۵ ایران ص۱۰

زمان و تعطیلات ۱۳۷۵ پیام زن ص۲۶ و ۳۳۰
فراغت، زمانی برای آسودن یا شکفتن ۱۳۷۸ صبح امروز ص ۷۸ و۳
نقش وسایل ارتباط جمعی در گذران اوقات فراغت ۱۳۷۷ توسعه ص ۷۵و۳

گزارشی که در این رابطه منتشر شده است:
گزارش مدیریت هدایت و برنامه ریزی برای نسل جوان بهمن ۱۳۷۵ مجله تدبیر شماره۷۰

کتابهای منتشر شده در این رابطه:
صاحب الزمانی ناصرالدین ۱۳۴۵ جوانی پر رنج
علاقبند علی ۱۳۷۵ مدیریت عمومی

تعاریف:
۱٫ جوان: به گروه سنی بین ۱۵ تا ۳۴ سال جوان گفته می شود.
۲٫ اوقات فراغت: در حقیقت زمانی که کار نمی کنیم و یا کار زیستی و اقتصادی انجام نمی دهیم یعنی سرگرمی و تفریح جدای از برنامه روزمره.
۳٫ برنامه ریزی: عبارت است از فرایند تعیین و تعریف هدفها و تدارک پیشاپیش و دقیق اقدامات وسایلی که تحقق هدفها را میسر می سازد.

۴٫ مدیریت: مجموعه فعالیتهای منظم و پیوسته ای که با گروهها و افرادی که در جهت هدف مشترکی کار می کنند ارتباط دارد.
۵٫ مدرنیته: به معنای تغییر ذهنیت یعنی مدرن شدن ذهنیتها و نوع قضاوتها یعنی جهان بینی فرد مدرن می شود همگرایی با سیستم جهانی.
۶٫ سنت: عدم همگرایی با سیستم جهانی.
۷٫ توسعه: توسعه را می توان همگرایی با سیستم جهانی تعریف کرد. اما آنچه ما در واقع توسعه می نامیم، در واقعیت بیرونی و در زندگی روزمره در تعداد بیشماری از رفتارها، نهادها، باورهاو… خود را به نمایش می گذارد، که همگی با یکدیگر وارد کنشهای متقابلی می شوند.

پرسشهای تحقیق:
در این تحقیق تلاش کرده ایم که اوقات فراغت جوانان شهر تهران را بررسی کنیم و به سوالات زیر به طور کلی پاسخ دهیم:
۱٫ تاثیر اوقات فراغت هر نسل بر زندگی امروز آنها؟
۲٫ بررسی سبک زندگی افراد در هر نسل؟

۳٫ سبک زندگی آنان بر اساس سنت بوده یا مدرنیته؟
۴٫ آیا اوقات فراغت جوانان در هر نسل بر توسعه تاثیرگذار بوده است؟
۵٫ نحوه مدیریت اوقات فراغت در این سه دوره چگونه بوده است؟

روش شناسی:
در این تحقیق به علت میدانی بودن بخش عمده کار از روشهای مصاحبه، پرسشنامه استفاده شده و نیز از روش اسنادی و کتابخانه ای برای مطالعات آماری استفاده بردیم.
مصاحبه ها به صورت انفرادی صورت می گرفت.
لازم به ذکر است به دلیل اهمیت نتایج تحقیق از مصاحبه شوندگان درخواست شد تا در حد توان صادقانه به سوالات پاسخ دهند و همچنین به دلیل این که نسل اول مورد مطالعه در به یادآوری خاطرات گذشته دچار مشکل می شدند از خانواده های آنان کمک لازم را می گرفتیم.

مشکلات تحقیق:
در این تحقیق با مشکلات متعددی روبرو بودیم و چون بخش عمده کار مصاحبه با افراد مختلف بود، و ما با تیپهای شخصیتی متفاوتی روبرو بودیم هماهنگی و کار کردن با این افراد کار مشکلی بود.
برخی از افراد از گفتن حقایق سر باز می زدند با وجود تاکیدهای فراوان محققین باز احساس می شد که حقایق گفته نمی شوند.

یکی از مهمترین مشکلات ما در مورد کار با گروه اول بود چرا که افراد در این گروه خاطرات خود را یا بیاد نمی آوردند و یا خاطرات ناقص و محو شده بودند.
افراد بیشتر تمایل داشتند که بطور خصوصی به سوالات تنظیم شده پاسخ دهند و نه از طریق پرسش و پاسخ.
مشکل دیگر عدم دسترسی به منابع مربوط به موضوع مورد مطالعه ما و گستردگی میدان تحقیق.

یافته های تحقیق:
جهت بررسی اوقات فراغت در هر سه نسل ما اوقات فراغت را به دو بخش عمده تقسیم کردیم که عبارتند از:
۱٫ مساله تفریح
۲٫ مطالعه

(البته قابل ذکر است که برای اوقات فراغت مسائل عمده دیگری نیز دارای اهمیت هستند که به دلیل اهمیت بیشتر دو مساله مذکور به بررسی آنها پرداختیم.)

مساله تفریح:
تفریح در ایام فراغت برای تجدید نشاط و نیرو و کاستن از یکنواختی زندگانی تحصیلی و حرفه ای از اصول و لوازم اساسی بهداشت تن و روان است.
نیاز به تفریح از نیازهای اصیل بشر، شمرده شده است و اگر ارضا نگردد موجب افسردگی، کاهش شوق نسبت به زندگی و کار، احساس عصبانیت مزمن و … می گردد.
همچنین ممکن است نیازهای بدلی و زیانمندی مانند: پناه بردن به الکل، قمار، مواد مخدر، فحشا، خودکشی، ستیزه جویی و انواع بزهکاری های دیگر وارد این بخش

مهم و اساسی زندگی هر فرد شوند و در نتیجه سبب دگرگونی زندگی افراد گردد.
در زمینه مساله تفریح ابتدا به تعدادی آمار و اطلاعات در خصوص نسل اول دست یافتیم
در بازه زمانی سالهای{۱۳۳۵ تا ۱۳۴۵} (نسل اول مورد مطالعه) به دلیل فقدان وسایل تفریحی بسیاری از مقامات مسئول، پاره ای از دستگاههای مسئول دولتی، انجمنها، باشگاههای ملی و نیز موسسه های فرهنگی و خارجی در ایران کمابیش هر یک به فراخور امکانات و آگاهی خویش به مساله تفریح جوانان توجه کردند به عنوان مثال:
۱٫ رادیوی ایران، برنامه ای ویژه برای جوانان تدارک دید
۲٫ اداره امور تربیتی و تربیت بدنی وزارت فرهنگ در سالهای۱۳۳۳ تا۱۳۴۰ اردوهای دانش آموزی و دانشجویی تدارک دید و حتی گروهی را در سال۱۳۳۹ برای بازدید به اروپا فرستاد.
۳٫ سازمانهای اختصاصی نوزده گانه جوانان ایران:

الف ـ سازمان تربیت بدنی و تفریحات سالم (که شامل اداره تربیت بدنی وزارت فرهنگ، تشکیلات کمیته المپیک و
فدراسیونها و باشگاههای ورزشی تابع سازمانها، شورای تربیت بدنی بانوان و دوشیزگان، تربیت بدنی دانشگاه تهران که
در خصوص فعالیتهای ورزشی هر یک خدماتی را به جوانان ارائه کردند.)
ب ـ سازمان جوانان شیر و خورشید سرخ ایران
ـ سازمان رهبری جوانان در نخست وزیری
ج ـ سازمان ورزشی ارتش
ـ سازمان کلوپ وزارت کشاورزی
ـ شورای عالی هدایت جوانان

ـ باشگاههای اختصاصی ادارات دولتی و موسسات ملی
ـ سازمان ورزشی کارگران وزارت کار
ـ سازمان جوانان مسلمان
ـ سازمان کلوپ دختران، مثل کلوپ شه

ناز
ـ سازمان پیشاهنگی ایران
ـ سازمان جوانان یهود
ـ سازمان جوانان ارامنه
ـ سازمان جوانان زرتشت

ـ سازمان پیشاهنگی ارامنه
ـ باشگاه دختران دانشجو
ـ کلوپ های مختلف توسط انجمنهای فرهنگی
ـ باشگاهها و دسته های ورزشی آزاد
ـ سازمان فعالیت جوانان
در این مقطع زمانی (۱۳۴۰ تا۱۳۵۰) همچنین سینما از بزرگترین وسایل تفریح جوانان ایران در شهرهای
بزرگ بشمار می رفت.
در این زمان نزدیک به۱۷۰ سینما وجود داشت که بالغ بر۷۲ سینما در تهران وجود داشت یعنی حدود۵۰% از مردمی که سالیانه به سینما می رفتند در تهران بودند که البته قابل ذکر است سینماها در آن دوران درجه بندی شده بودند اما در سینماهای حد وسط بهای هر بلیط در تهران۱۵ ریال بود.
به طور متوسط در آن زمان روزانه۹۵ هزار و سالانه۵/۳۳ میلیون نفر در تهران به سینما می رفتند که البته در روزهای جمعه ۴۸% مردم به سینما می رفتند و هر تهرانی بطور متوسط۱۷ بار در سال به سینما میرفته است.
دربازه زمانی سالهای{۱۳۵۰ تا۱۳۶۰} مساله تفریح جوانان تحت تاثیر دو مساله اساسی، انقلاب و جنگ به کلی دگرگون شد و در سالهای شکل گیری انقلاب بسیاری از جوانان با شرکت در میتینگها، تظاهرات، تحصنهای دسته

جمعی بسیاری از اوقات خود را می گذراندند.
قابل ذکر است بسیاری از سازمانهای دولتی که نمونه هایی از آن برای نسل اول ذکر شد به دلیل شکل گیری انقلاب ا سلامی در ایران از بین رفتند و سازمانهای جدیدی منطبق با ارزشهای انقلاب اسلامی، شکل گرفتند. با تغییر نظام بسیاری از مراکز تفریحی در ایران به طور کلی دگرگون شدند. به طور مثال:
کاباره ها، کافه ها به رستورانها تبدیل شدند یا مثلاً سازمانهایی مثل سازمان بسیج همگانی، سازمان سپاه پلسداران انقلاب اسلامی شکل گرفتند.

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 8700 تومان در 36 صفحه
87,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد