مقاله نقش عوامل موثر بر کاهش زمان و هزینه ها ،از لحظه فروش انرژی تا وصول مطالبات و تاثیر آن در گردش نقدینگی شرکت های توزیع

word قابل ویرایش
16 صفحه
دسته : اطلاعیه ها
10700 تومان

نقش عوامل موثر بر کاهش زمان و هزینه ها ،از لحظه فروش انرژی تا وصول مطالبات و تاثیر آن در گردش نقدینگی شرکت های توزیع
چکیده :
با تجدید در ساختار صنعت برق و این که شرکت های توزیع بعنوان خرده فروش در بازار برق محسوب می گردند و بدلیل نوسانات قیمت در بازار فروش ،همواره در معرض ریسک ضرردهی قرار دارند. لذا می طلبد شرکتهای مذکور در جهت انجام یک حرکت و جهش اصولی در کاهش هزینه های خدمات پس از فروش انرژی ، زیر ساخت مطمئن در سطح شرکت ایجاد نمایند و با حداقل نمودن فاصله فروش انرژی تا دریافت درآمد ناشی از آن بدنبال حداکثر نمودن سود خود باشند.
لذا هدف از این تحقیق شناخت رفتار مشتریان و ارائه روش های جدید در جهت کاهش زمان و هزینه های جانبی فروش انرژی (دوره قرائت ) و وصول آن از زمان صدور صورتحساب تا لحظه دریافت هزینه انرژی فروخته شده ،در شرکت توزیع برق استان یزد است . همچنین در این مقاله مزایا و پیشنهادات ، در رابطه با شناخت رفتار مصرف کنندگان و ارائه راهکارهای نوین از لحظه ای که متقاضی به عنوان مشترک شناخته می شود تا اعلام هزینه های برق مصرفی به آنها از طریق حداقل نمودن دوره قرائت توسط راه اندازی شبکه های هوشمند قرائت ( AMR)، اصلاح روش توزیع صورتحساب، اثر کاهش هزینه کارمزد بر درآمد شرکت ( نحوه پرداخت صورتحساب ) و ارائه روشهایی برای ترغیب مشترکین به پرداخت الکترونیکی قبوض و دستیابی سریعتر به انرژی فروخته شده به مشترکین مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است .
واژه های کلیدی : بازه زمانی ، پرداخت غیر حضوری ، صورتحساب ، قرائت ، وصول مطالبات

١- مقدمه :
یکی از مهمترین چالشهای اساسی در صنعت برق عدم کفایت منابع مالی با توجه به رشد سریع مصرف است . و طبعا موضوع بدهی معوقه برق مصرفی از سوی مشترکان و از طرفی هزینه های هنگفت خدمات قرائت و توزیع صورتحساب این چالش را عمیق تر می کند. بدیهی است که بدون داشتن سرمایه لازم نمی توان به اجرای سیاست های بنیادین در صنعت برق امیدوار بود و رضایت ذینفعان را حداکثر نمود. در این میان شرکت های توزیع و تولید بعنوان خریداران و فروشندگان خصوصی در بازار حضور دارند و می بایست با حداقل نمودن هزینه های خدمات ارائه شده همواره به فکر حداکثر نمودن سود خود از طریق جذب نقدینگی به موقع باشند که در این میان شرکت های توزیع (که در آینده تنها تامین کننده هزینه تولید و انتقال و توزیع برق هستند.) بعنوان پل ارتباطی بین تولیدکنندگان و مشترکین برق می باید انرژی را بطور مطمئن و پایدار با یک نرخ ثابت یا چند نرخ ثابت مبتنی بر زمان به مشتریان بفروشند و نوسانات مصرف را پیش بینی نمایند.
در راستای عزم راسخ دولت محترم در استقرار دولت الکترونیک در سال ١٣٨۴ نظام پرداخت الکترونیکی قبوض کشور توسط هیئت وزیران تدوین و با عنوان آیین نامه گسترش بهره برداری از خدمات پول الکترونیک [۴] ابلاغ گردید و در سال ١٣٨۵ طرح هماهنگ پرداخت الکترونیکی قبوض [۴] حاصل توافق بانک ها و شرکتهای خدماتی در زمینه بهبود روشهای پرداخت و تبادل اطلاعات قبوض خدماتی وسایر اقدامات اجرایی پروژه موصوف که بانک ها در مقابل خدمات وصول قبوض شرکت های صادر کننده مبلغی به عنوان کارمزد هر قبض از شرکت مربوطه دریافت می نمایند، که با اعلام نرخ های جدید کارمزد بانک ها بابت دریافت مبالغ قبوض که عملا از ابتدای سال ٨٩ اجرا گردیده، هزینه انجام این خدمات افزایش چشمگیری پیدا نموده است .
بانک مرکزی افزایش حداقل ۵٠ برابری نرخ کارمزد را بنا به درخواست و پیگیری مکرر بانک ها با هدف تشویق مردم به استفاده از خدمات الکترونیک و کاهش مراجعات به شعب که صرف وقت و هزینه های زیادی به همراه دارد اعلام نمود که با این هزینه های جدید نیز شعب بانک ها مدعی بودند که تعرفه کارمزد جدید نیز هزینه های ارائه خدمات بانکی را پوشش نمی دهد.با این حال افزایش نرخ کارمزد، هزینه های هنگفتی را به شرکت های صادر کننده قبوض تحمیل نموده است و برای شرکت های خدمات دهنده مانند شرکت های توزیع برق که بخش عمده ای از منبع درآمدی آنها از وصول مبلغ قبوض می باشد ضرورتی جدید را در راستای حرکت به سمت توسعه و تشویق مشترکین به استفاده از روشهای پرداخت غیر حضوری می طلبد تا تمهیدات لازم برای کاهش هزینه های کارمزد بانکی قبوض اندیشیده و راهبرد مناسبی برای منطقی نمودن این هزینه ها اتخاذ نمایند. از زمان نصب لوازم اندازه گیری که مصرف کننده به عنوان مشترک صنعت برق شناخته می شود تا دوره کاری قرائت که بطور متوسط دو ماه در کشور می باشددو وقفه ایجاد می گردد:[۵]
١- وقفه در برگشت سرمایه کالای فروخته شده تا محاسبه هزینه آن
٢- وقفه از زمان محاسبه تا صدور صورتحساب و پرداخت توسط مشترک
در این مقاله هدف کم کردن این بازه های زمانی است تا شرکت های توزیع بتوانند با کم کردن این فاصله ها سریع تر به پول خود برسند و با گردش نقدینگی بالا مشکلات صنعت برق را رفع نمایند.
١-١- جامعه آماری مورد نظر :
جامعه آماری مورد نظر شرکت توزیع نیروی برق استان یزد ( جدول شماره ١) با تعداد ۵٢٩۵٨٧ مشترک می باشد که از این تعداد اشتراک بیش از ٨٠ درصد آن، مشترکین بخش خانگی شامل می شوند که تقریبا ٢۶ درصد انرژی مصرفی کل استان را به خود اختصاص می دهند که خدمات پس از فروش انرژی این بخش ، هزینه های سرسام آوری را برای شرکت بدنبال دارند. [٢]

٢- فرآیند قرائت تا وصول : یکی دیگر از موانعی که شرکت های توزیع در کشور با آن مواجه هستند تناوب کاری قرائت ، صدور و توزیع صورتحساب برق مصرفی می باشد و از طرف دیگر روش قرائت فعلی وقت گیر، خسته کننده و توام با خطا است که از دغدغه های اصلی شرکت های توزیع به حساب می آید. که این دوره کاری دو ماهه باعث ایجاد تاخیر زمانی تا وصول بهای برق مصرفی با توجه به ارزش زمانی پول ، کاستی ها و ضررهایی برای شرکت های توزیع در بر دارد که سبب انباشته شدن بدهی مشترکین و عدم توان پرداخت توسط آنان را بدنبال دارد، لذا هدف یافتن راهکار مناسب جهت کاهش این بازه زمانی و همچنین کاهش هزینه های قرائت ، صدور صورتحساب و توزیع قبوض، برای به تعادل رسیدن در آمد ها و هزینه های شرکت توزیع می باشد.
١-٢- قرائت :
هم اکنون دوره قرائت مشترکین عادی ( کمتر از ٣٠ کیلو وات ) در کشور دو ماه می باشد که دستیابی شرکتهای توزیع در بهترین شرایط از زمان تحویل انرژی به مصرف کننده تا دریافت آن به طور متوسط سه ماه طول می انجامد که این تاخیر زمانی در تحویل کالا و دریافت پول با توجه به وقفه ایجاد شده و هزینه های جاری و نگهداری تاسیسات در شرایط ایده آل نقدینگی صنعت برق را همواره یک فصل به تعویق می اندازد و این صنعت را همچنان با مشکلات مالی مواجه می سازد ، لذا می طلبد تا صنعت برق جهت جلوگیری از این فاصله زمانی و دستیابی سریعتر به سرمایه خود در دوره قرائت لوازم اندازه گیری تجدید نظر نماید و در کوتاه مدت دوره قرائت را به ۴۵ روز ( ٨دوره قرائت در سال ) و نهایتا به یک ماه کاهش دهند. در بلند مدت استفاده از سیستم های اندازه گیری هوشمند راهکاری مناسب جهت برطرف نمودن مشکلات قرائت است که یکی از پر کاربرد ترین روشهای اخیر تکنولوژی (Automatic Meter Reading)AMR می باشد که در یک سیستم AMR ایده آل تمام کنتور های برق یک منطقه خاص از یک مرکز و از راه دور به طور خودکار قرائت می شود و صورتحساب مشترکین نیز بدون خطا صادر می گردد و علاوه بر آن امکان قطع و وصل را برای مشترکین بدحساب از راه دور فراهم می نماید. [۶]
مزایای استفاده از سیستم های اندازه گیری هوشمند :(AMR)
– حفظ مسائل امنیتی
– کاهش هزینه های قرائت کنتور
– جلوگیری از سوء استفاده مشترکین
– جلوگیری از سرمایه گذاری بی رویه در صنعت برق
– کنترل مصرف مشترکین و پیش بینی صحیح تر میزان بار شبکه به صورت لحظه ای
– حل معضلات قرائت ( ممانعت از ورود به منازل
مشترکین ، عدم قرائت به دلیل در بسته بودن و …)
لازم به ذکر است فعالیت های اجرایی استفاده از سیستم اندازه گیری هوشمند باید مبتنی بر طراحی صحیح ، با در نظر گرفتن وضعیت حال و آینده تکنولوژی مربوطه و نیاز های اساسی جهت پیاده سازی و فرصتهای ناشی از اجرای آن باشد.
قابلیت سیستم های اندازه گیری هوشمند :
– قابلیت اعتماد داده ها
– جلوگیری از سرقت یا استفاده غیر مجاز
– اجرای طرح توجیه اقتصادی داشته باشد
– امکان کنترل از راه دور لوازم اندازه گیری
٢-٢- صدور و توزیع صورتحساب :
امروزه بیشتر سازمان هایی که با تعداد زیادی مشترک سروکار دارند مجبور به صدور قبوض و صرف هزینه های سرسام آوری ( نیروی کار، کاغذ، پرینتر، حمل ونقل و … ) هستند که جهت جلوگیری از صرف این هزینه ها، شرکت ها می طلبد از صدور صورتحساب کاغذی خود کاسته و به سمت ارسال صورتحساب الکترونیکی حرکت نمایند که از بین شرکت های ارائه دهنده خدمات، شرکت مخابرات در زمینه تلفن همراه به علت دسترسی آسان به اطلاعات مشترکین خود به موفقیت خوبی دست یافته است .
٣-٢- تاثیر اقتصادی صورتحساب الکترونیکی بر
درآمد شرکت توزیع :
با توجه به اطلاعات جمع آوری شده از سیستم جامع آماری خدمات مشترکین شرکت توزیع برق استان یزد مجموع اشتراک های امور چهار گانه مرکز استان ٢۵۵٠٠٠ اشتراک می باشد و برابر قرارداد فی مابین با شرکت های طرف قرارداد قرائت و توزیع صورتحساب و صدور آن به ازای هر توزیع
– امکان تغییر و به روز رسانی، هماهنگ با پیشرفت تکنولوژی
– جلوگیری از امکان خواندن یا تغییر دادن داده های بر روی کنتور
– پردازش و تحلیل داده ها و اطلاعات جمع آوری شده از روی لوازم اندازه گیری و شبکه
– قابل راه اندازی با بستر مخابراتی مناسب در هر نقطه ای بطوریکه تغییرات شبکه برق بر روی آن تاثیر نداشته باشد.
صورتحساب مبلغ ١۵١٨ ریال و به ازای صدور هر صورتحساب مبلغ ٣٠٠ ریال به پیمانکار پرداخت می گردد. [١]
با فرض اینکه شرکت توزیع یزد کلیه صورتحساب ها را به صورت الکترونیکی ، به مشترکین خود ارسال نموده بود برابر جدول شماره (٢) فقط در یک دوره مبلغ ۴٣٨٠٩٠٠٠٠ ریال سود داشت .

یکی از اهداف این بخش مقاله سوق دهی شرکت توزیع نیروی برق استان یزد به سمت ارسال صورتحساب مشترکین از طریق پیام کوتاه یا دریافت شناسه قبض و شناسه پرداخت توسط مشترکین با ایجاد بستر مناسب از طریق On Line بودن سایت شرکت توزیع با حفظ مسائل امنیتی و حراستی می باشد.
مزایای این طرح :
– کاهش هزینه ها
– امکان وصول سریع تر
– جلوگیری از هدر رفتن سرمایه ملی کشور
– ارسال سریعتر صورت حساب به دست مصرف کننده
– مطمئن بودن از رسیدن صورتحساب به دست مشترکین
– آزاد سازی وقت مامور قرائت و امکان کاهش دوره زمان قرائت با نیروی موجود
٣- وصول مطالبات :
بدیهی است که بدون داشتن سرمایه لازم نمی توان به اجرای سیاست های بنیادی در صنعت برق امیدوار بود و از طرفی جهت تامین هزینه های مالی شرکتهای توزیع ، می بایست مشترکین نیز به تعهدات خود از لحاظ پرداخت بدهی خویش توجه کامل و لازم را داشته باشند همانطور که ملاحظه می گردد صنعت برق از بدو تشکیل سال ١٣۴٣ تا کنون همواره با زیان روبرو بوده است و از طرفی با خصوصی سازی شرکت های توزیع و اجرای طرح هدفمند سازی یارانه ها، شرکت ها جهت پاسخگویی به موقع به تقاضای مشتریان خود نیاز به نقدینگی بیشتری دارند تا بتوانند سریعتر به بهای انرژی فروخته شده خود دست یابند که هدف از این قسمت مقاله شناسایی عوامل موثر بر وصول به موقع و شناسایی موانع در شرکت توزیع نیروی برق استان یزد می باشد. [٣]
با توجه به اطلاعات استخراج شده از سیستم جامع مشترکین بیش از ٨٠ درصد مشترکین استان به اشتراک های خانگی تخصیص دارد که این تعداد از مشترکین تقریبا بیشتر از ٢۵ درصد از فروش انرژی کل استان را به خود اختصاص داده اند که پیگیری مطالبات این تعداد از مشترکین در سطع وسیعی با بافت جغرافیایی و فرهنگی متفاوت نیاز به راهکار های موثر بر تسریع وصول مطالبات را دارد و روشهای سنتی و تکراری دیگر پاسخگوی بدهی معوقه مشترکین نمی باشد لذا جهت رسیدن به وصولی سالیانه صد در صد و جلب رضایت مشترکین از راهکارهای جدید باید استفاده نمود.[١]
عوامل موثر بر تاخیر و کاهش وصول مطالبات :
١- طولانی بودن دوره قرائت
٢- کارآمد نبودن مکانیزم های کنترلی وصول مطالبات
٣- عدم استفاده از اهرم های قانونی برای وصول مطالبات مخصوصا مراکز و ارگانهای دولتی
۴- با عدم دریافت به موقع مطالبات، مشترکین چنین می پندارند که شرکت توزیع بر مطالبات خود کنترلی ندارد.
۵- تکراری بودن اخطاریه های دوره ای وعدم اقدام به موقع از دیدگاه مشترکین فاقد ارزش شناخته شده است .
راهکارهای افزایش وصول مطالبات :
١- پاسخگویی صحیح به مشترکین توسط کلیه پرسنل مواجه با ارباب رجوع
٢- آموزشهای لازم به مامورین قرائت و گروههای وصول مطالبات در خصوص نرخ و نحوه محاسبه صورتحساب ها
٣- کم کردن درصدی از اشتراکهای هر مامور قرائت و اصلاح قرارداد قرائت و توزیع صورتحساب و وصول مطالبات به نحوی که مسئولیت وصول مطالبات نیز به عهده شرکت پیمانکار قرائت باشد.
۴- آگاه سازی جامعه به اینکه خدمات صنعت برق جزء نیاز
های ضروری زندگی است که پرداخت به موقع بهای برق مصرفی می تواند شرط لازم و کافی جهت تامین برق پایدار و مطمئن باشد.
۵- استفاده از اهرم های تشویقی برای پرسنلی که مستقیم درگیر وصول مطالبات اند.
۶- نظارت وکنترل در حین اجرا توسط مدیران ارشد ستادی
٧- اصلاح قرارداد وصول مطالبات با شرکت پیمانکار (بر مبنای آخرین وصولی دریافت شده از طرف مشترک و بر مبنای افزایش درصد وصولی به صورت پله ای )
٨- شناسایی مناطق (استفاده از فرهنگ عمومی منطقه و ارتباط موثر با مسئولین محلی)
١-٣- تمایل مشترکین در بکارگیری انواع روشهای
پرداخت غیر حضوری :
تاریخچه پرداخت غیر حضوری در ایران به سال ١٣٨١(با همت برخی از شرکت ها و بانک های خصوصی) برمی گردد و از نیمه دوم سال ١٣٨۵ بصورت فراگیر بکار گرفته شد و امروزه پس از گذشت چندین سال با عبور از مراحل اولیه و توسعه کمی و کیفی وارد عرصه جدید جذب حداکثری کاربر در فعالیت خود شده است . [۵]
آمار مقایسه ای انواع روش های پرداخت غیر حضوری قبوض برق توسط مشترکین شرکت توزیع نیروی برق استان یزد در ١٠ ماهه اول سال ١٣٨٩ و ١٣٩٠ به شرح جدول شماره (٣) و نمودار (١) می باشد.

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 10700 تومان در 16 صفحه
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد