مقاله گردشگری روستایی راهکاری برای توسعه روستایی

word قابل ویرایش
12 صفحه
دسته : اطلاعیه ها
12700 تومان
127,000 ریال – خرید و دانلود

چکیده
گردشگری روستایی، در سال های اخیر، به عنوان عاملی مهم در توسعه ی نواحی روستایی مورد توجه قرار گرفته است و می تواند نقش مهمی در متنوع سازی اقتصاد روستایی داشته باشد و با گسترش آن در نواحی روستایی مـی تـوان بـه پایـداری جمعیت و اقتصاد این نواحی کمک نموده و زمینه دست یابی به توسعه پایدار روستایی را فراهم نمود. زیرا بـا ایجـاد فعالیـت های مکمل کشاورزی، می تواند زمینه توسعه اقتصادی و زیست محیطی روستایی را در زمینه افزایش درآمد، اشتغال زایی و معیشت پایدار روستایی فراهم کند که بهبود کیفیت زندگی و توزیع متعادل و مناسب خدمات و تسـهیلات را درچـارچوب توسعه منطقه ای و محلی، به همراه دارد. گردشگری راهبردی برای توسعه روستایی و پاسخی به جهـانی شـدن و بازسـاخت روستاها است .چرا که یکی از اهداف مهم توسعه روستایی، کاهش بیکاری، ایجاد و افزایش فرصت های شغلی است که در می – تواند توسعه روستا را سرعت ببخشد. مقاله حاضر که به شیوه مروری و با بررسی منابع مکتـوب و کتابخانـه ای و سـایت هـای اینترنتی تدوین شده ، سعی برآن دارد که اهمیت گردشگری روستایی در توسعه روستایی را بیان کند.
واژه های کلیدی: گردشگری روستایی، توسعه روستایی، گردشگری، روستا، پایداری
مقدمه
گردشگری در جهان کنونی، صنعتی پاک و سومین پدیده ی اقتصادی پویا، پر رونق و رو به توسعه است که پس از صنعت نفت و خودروسازی گوی سبقت را از دیگر صنایع جهانی ربوده است ، به گونه ای که براساس برآورد سازمان جهانی جهانگردی، ارزش وجوه حاصل از جهانگردی و مسافرت در دهه ی آتی با سرعتی افزون تر از تجارت جهانی به سطحی بالاتر از اقلام صادراتی دیگر بخش های اقتصادی خواهد رسید (غفاری و ترکی هرچگانی١١۴:١٣٨٨). تنوع بخشی به اقتصاد،بالابردن شاخص های توسعۀانسانی،مشکلات ناشی ازصنعتی شدن وآلودگی بیش ازحداستانداردشهرهابه ویژه کلانشهر،مهاجرت های روستایی، افزایش بهره وری وکارآمدی نیروی انسانی،اشتغال زایی،تعامل فرهنگهاوگفتمانها، حفظ محیط زیست ودر مجموع ،توسعۀپایدارازدغدغه هایی است که جهان امروزبا آن روبه روست . رشدجمعیت وافزایش جمعیت جوان کشوردر چنددهۀاخیرلزوم توجه به راهکارهای جدیدبرای ایجاداشتغال رانمایان می سازد. بهره گیری ازتوانهای گوناگون گردشگری کشوردرراستای ایجاددرآمدواشتغال رامی توان یکی ازهمین راهکارها دانست (رحمتی، ١٣٨٨: ۵۵). گردشگری یکی از ابزارهای مهم توسعه در جهان شناخته شده است و در قرن گذشته پیش بینی میگردد که بزرگترین صنعت جهان در قرن ٢١ میلادی باشد(لطیفی و همکاران ، ١٣٩٢: ٧٨). بنابراین یکی از راهبردهایی که در سال های اخیر؛ به خصوص در کشورهای توسعه یافته مورد توجه قرار گرفته و در برخی از این کشورها به اجرا درآمده و نتایج مثبتی به همراه داشته است ، توسعه و گسترش گردشگری در نواحی روستایی و استفاده از جاذبه های متعدد طبیعی و فرهنگی روستا به عنوان منبع درآمد و معیشت مردم روستا و در عین حال کمک به حفاظت از سرمایه ها و جاذبه های منحصر به فرد طبیعی و فرهنگی روستاست (جمعه پور و احمدی٣۴:١٣٩٠). گردشگری کاتالیزوری کارآمد برای بازسازی و توسعه در نواحی روستایی است . در سال های اخیر در سراسر اروپا برای رفع چالش های اقتصادی و اجتماعی نواحی روستایی یا روستاهایی که با کاهش فعالیتهای کشاورزی سنتی روبه رو هستند، به گردشگری توجه شده است . از اجزای مهم این صنعت ، گردشگری روستایی است ، که امروزه یکی از اشکال مردمی گردشگری در جهان و ابزاری برای بهبود و رشد اقتصادی روستاها به شمار میرود(دادورخانی و همکاران ،١٣٩٢ : (۲۸۸
گردشگری روستایی
گردشگری روستایی پدیده ای بسیار قدیمی است که در عین حال به عنوان فعالیتی تفریحی- اجتماعی در نیمه دوم قرن هیجدهم در انگلستان و اروپا مطرح شد. چه بسا تقاضای فزاینده ی گردشگری روستایی از سال ١٩۴۵ بدین سو شروع شد، چرا که با افزایش سریع مالکیت خودرو حجم زیادی از مردم به راحتی توانستند از حومه های شهری و روستاها بازدید کنند. امروزه در بسیاری از کشورهای جهان ، گردشگری روستایی توجه تعداد زیادی از گردشگران را به خود جلب کرده و در قالب یکی از مردمیترین اشکال گردشگری درآمده است (دانش مهر و همکاران ، ١٣٩١: ٢١٢). گردشگری روستایی از مقوله های پرطرفدار عصر حاضر است ، از آن جهت که تا حد زیادی جوابگوی نیازهای انسان پرتنش امروزی است مشکلات و خستگی های مداوم ، انسان امروزه را وادار کرده تا از هیاهوی شهر خود دور شده و به عنوان گردشگر روستا، به طبیعت و به مناطق روستایی پناه ببرد(آزموده و برقی، ١٣٩١: ١١٧). گردشگری روستایی به عنوان فرآیندی در توسعه روستایی قلمداد می شود که با ایجاد فعالیت های مکمل کشاورزی، می تواند زمینه توسعه اقتصادی و زیست محیطی روستایی را در زمینه افزایش درآمد، اشتغال زایی و معیشت پایدار روستایی فراهم کند که بهبود کیفیت زندگی و توزیع متعادل و مناسب خدمات و تسهیلات را درچارچوب توسعه منطقه ای و محلی، به همراه دارد .در این میان قابلیت ها و جاذبه های طبیعی مناطق روستایی ایران ، می توانند منابع و در عین حال فرصت هایی در توانمندسازی روستایی به شمار روند(پورجعفر و همکاران ، ١٣٩١: ۶١).
گردشگری روستایی یکی از انواع مختلف گردشگر ی است و شامل فعالیت ها و گونه های مختلف گردشگری در محیط های روستایی و پیرامون آنها می شود و نیز دربردارنده ارزش ها و آثار متفاوتی برای محیط زیست روستا اعم از طبیعی و انسانی است . برخی نیز گردشگری روستایی ر ا نوعی فعالیت در مناطق تفریحی – تجار ی در روستا می دانند که خدماتی را برای گردشگران عرضه میکند. در یک مفهوم کلی، میتوان گردشگری روستایی را فعالیت گردشگری در محیط روستا دانست ؛ یا در یک حوز ه کاربردی وسیعتر، آن را « فعالیت گردشگر ی در حوز ه غیرشهری تلقی کرد که فعالیت های انسانی در آن (اقتصاد وابسته به زمین )غالبا در بخش کشاورزی است » (مهدوی و همکاران ، ١٣٨٧: ۴٠).
توسعه روستایی
مطالعات انجام شده در زمینه ی توسعه روستایی از جمله مطالعات سازمان بین المللی کار که از اوایل دهه ی ١٩٧٠ آغاز شده است ، بر افزایش درآمد در میان روستاییان ، لزوم سمت دادن توسعه به سوی اشتغال بیشتر، برآورده کردن نیازهای اساسی مردم ، فقرزدایی و… تاکید دارند(غنیان و همکاران ، ١٣٨٩: ٩۴). توسعه روستایی بهبود شرایط زندگی توده های کم درآمد ساکن روستا و خودکفا ساختن آنها می باشد(صیدائی و دهقانی١٣٨٩). توسعه روستایی اصولا مفهومی جدا از توسعه اقتصادی ـ اجتماعی در سطح کلان یک کشور نیست ، بلکه جزئی از توسعه کلان ملی تلقی میگردد، اما تاکید اساسی آن عمدتا معطوف به حل مسائل مرتبط با جامعه روستایی و تلاش در جهت محرومیت زدایی و کاهش فقر در این مناطق میباشد. عده ای توسعه را صرفا از جنبه اقتصادی مورد توجه قرار داده اند و عامل اساسی برای رسیدن به توسعه را منابع مالی نظیر پس انداز، سرمایه – گذاری و غیره قلمداد میکنند. گروهی دیگر توسعه را جامعه شناسانه تحلیل میکنند و برخورداری از روحیه کارآفرینی را عامل مهم و مؤثر در پیشبرد توسعه میدانند و عده ای دیگر عوامل فرهنگی و نیز عوامل اجتماعی را مهم و مؤثر میپندارند.
بدیهی است که امروزه توسعه صرفا موضوعی اقتصادی و فنی تلقی نمیگردد بلکه موضوعی است که در رابطه با تحول انسان و محیط او و دستیابی انسان به آینده ای مطمئن مفهوم پیدا میکند(کلانتری و همکاران ،١٣٨۶). نقش وجایگاه روستاهادر فرایندهای توسعه اقتصادی،اجتماعی وسیاسی درمقیاس محلی،منطقه ای،ملی وبین المللی،وپیامدهای توسعه نیافتگی مناطق روستایی چون فقرگسترده ،نابرابری فزاینده ،رشدسریع جمعیت ،بیکاری،مهاجرت ،وحاشیه نشینی شهری موجب توجه به توسعه روستایی وحتی تقدم آن برتوسعه شهری شده است . توسعه روستایی فرایندی چندبعدی است که موضوع آن بهبودوارتقای کیفیت زندگی اقشارفقیروآسیب پذیرروستایی است وبابهره گیری ازسازوکارهایی چون برنامه ریزی، سازماندهی،تقویت خوداتکایی فردی وجمعی،وایجاددگرگونی مناسب درساختارهای ذهنی واجتماعی روستاییان تلاش میکندکه قدرت ،توان واختیار بهره گیری آنان ازقابلیت هاومنابع دراختیارراتقویت کندتاازاین طریق بتوانند وضعیت موجودرابه وضعیت مطلوب تغییردهند(هاشمی، ١٣٨٩: ١٧۴).
اهمیت گردشگری روستایی در توسعه روستایی
امروزه ، با توجه به دامنۀ تقاضا و نیازهای محیط روستایی، گردشگری روستایی رو به توسعه گذاشته است و روز به روز بر اهمیت و جاذبۀ خاص آن افزوده می شود. در فرآیند برنامه ریزی منطقه ای، میتوان گردشگری روستایی را ابزاری برای افزایش اشتغال محلی و بهبود کیفیت زندگی و در نتیحه ، افزایش سطح رفاه اقتصادی و امکانات اجتماعی منطقه ای به حساب آورد(بخشیزاده ، ١٣٨٧: ٢٧). گردشگری روستایی یکی از مردمیترین اشکال گردشگری محسوب میشود که طی سال – های اخیر به عنوان یکی از مهم ترین صنایعی است که از پتانسیل های لازم برای کمک به جوامع محلی در راستای فعالیت های اقتصادی برخوردار میباشد (پناد و فاضلی،١٣٩١). سازمان های متفاوت فراوانی، گردشگری روستایی را به منزله ی ابزار اقتصادی بالقوه ی مناسبی برای توسعه ی این مناطق معرفی کرده اند. توسعه گردشگری در مناطق روستایی عنصری اساسی است و یکی از راه های نجات روستاها از فقر، مهاجرت و مشکلات اجتماعی و اقتصادی به شمار میرود(فراهانی و همکاران ،١٣٩٢).
گردشگری روستایی، در سال های اخیر، به عنوان عاملی مهم در توسعه ی نواحی روستایی مورد توجه قرار گرفته است . بسیاری از فعالیت – های اقتصادی روستایی طی دهه های اخیر دچار افول شدید شده و سطح درآمد و اشتغال در فعالیت های کشاورزی سنتی، به ویژه درآمد سرانه ی روستاییان ، تا کمتر از میزان متوسط درآمد سرانه ی کشور کاهش یافته است . از سوی دیگر، افزایش نرخ بیکاری و در نتیجه خروج نسل جوان و افراد دارای تحصیلات بالاتر از اجتماعات روستایی، بافت و ساختار نواحی روستایی را به خطر انداخته است . بنابراین گردشگری، نه تنها به عنوان یک ابزار بالقوه برای تغییر این وضعیت ، بلکه یکی از عناصر جداییناپذیر راهبرد توسعه روستایی شده است . توسعه ی گردشگری میتواند اثرات و پیامدهای مثبت و منفی اقتصادی، اجتماعی و محیطی را در نواحی روستایی به همراه داشته باشد. از جمله اثرات مثبت اقتصادی میتوان به ایجاد اشتغال و درآمد، کمک به فراهم شدن خدمات زیربنایی، تشویق توسعه ی سایر بخش های اقتصادی، تنوع بخشی به فعالیت های اقتصاد روستایی و مانند آن اشاره نمود(بدری و همکاران ، ١٣٨٨: ١۴). بنابراین ، گردشگری روستایی به عنوان یک کارکرد فراساختاری میتواند از طریق مشارکت و وابستگی به سایر بخش های اقتصادی و فرهنگی جامعه گسترش و تداوم یابد و به نوبۀ خود در رشد و تعالی روستا و بالطبع گره خوردن آن با توسعۀ ملی نقش مهمی در فرایند توسعۀ کشور ایفا کند(شمس الدینی، ١٣٨٩: ٩۶). گردشگری امتیازات اقتصادی قابل ملاحظه ای برای نواحی روستایی از طریق توسعه ی درآمدی و زیرساختی (به ویژه از لحاظ اقتصادی برای مناطق حاشیه ای و کمتر توسعه یافته ) ایجاد مینماید

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 12700 تومان در 12 صفحه
127,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد