مقاله گردشگری راهکاری برای متنوع سازی فرصتهای شغلی در فضاهای روستایی ( مطالعه موردی بخش دیلمان ، شهرستان سیاهکل )

word قابل ویرایش
19 صفحه
دسته : اطلاعیه ها
12700 تومان
127,000 ریال – خرید و دانلود

چکیده
گردشگری روستایی در دنیای امروز یکی از بخش های مهم فعالیت های اقتصادی محسوب می شود. توسعه روستایی راهبردی برای بهبود زندگی اقتصادی و اجتماعی در جامعه طراحی شده است . افزایش درآمد روستائیان و خانوارهای روستایی یکی از مهمترین اهداف توریسم روستایی می باشد، گردشگری یک صنعت سبز است و منطبق با اصول زیست محیطی برخلاف بسیاری دیگر از صنایع بر مبنای انرژی های غیرتجدید شونده بنیان گذاشته نشده بلکه براساس پتانسیل های بومی هر منطقه شکل گرفته است .در این پژوهش در زمینه های مختلف گردشگری و گردشگری روستایی و نیز دیدگاه های موجوددر ارتباط بین گردشگری و توسعه ی روستایی ، از روش مطالعات عمیق کتابخانه ای و نیز مصاحبه با کارشناسان و نیز سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و دیگر صاحبنظران به برشمردن توانایی های اکولوژیکی و نیز تاریخی گردشگری در بخش دیلمان یکی از بخش های شهرستان سیاهکل پرداخته شده است . و با بررسی وضعیت اشتغال و حرکات جمعیتی در این منطقه با توجه به کمبود و عدم تنوع فرصت های شغلی در روستاهای بخش دیلمان و از طرف دیگر وجود پتانسیل های فراوان طبیعی و دیگر جاذبه های گردشگری ، گسترش صنعت گردشگری به عنوان راهکاری برای متنوع سازی اشتغال در این بخش شناخته شده است .
وازگان کلیدی: گردشگری ، روستا ، تنوع ، اشتغال ،دیلمان
مقدمه
امروزه صنعت گردشگری در جهان توسعه فراوانی یافته است و بسیاری از کشورها از این رهیافت توانسته اند وضعیت خویش را تا حد درخور توجهی بهبود بخشیده و بسیاری از مشکلات خود از قبیل بیکاری، پایین بودن سطح درآمد، سرانه و کمبود درآمد ارزی را پوشش دهند.صنعت جهانگردی به عنوان بزرگترین و متنوع ترین صنعت در دنیا به حساب می آید . بسیاری از کشورها این صنعت پویا را به عنوان منبع اصلی درآمد، اشتغال زایی، رشد بخش خصوصی و توسعه ساختار زیربنایی می دانند(چاگ ، وای، گی، ١٣٧٧، ٢٧)
یکی از این منابع که می تواند بسیاری از تهدید ها را به فرصت تبدیل کند منابع موجود گردشگری در محیط روستاها می باشد، در مجموع در گردشگری روستایی، باید از فراغت بعنوان یک روش برای رسیدن به توسعه روستایی استفاده کرد.کشاورزی اولین جنبه ای است که باید مورد ملاحظه قرار گیرد. این همراه با مناظر طبیعی، جذابیتهای دیگر گردشگری و فرهنگ محلی باشد.. توریسم روستایی مزایایی برای کشاورزان فراهم می کند، اما تنها تمرکز بر روی طبیعت و محیط نمی کند. آن همچنین برای جذب مشتری جهت یابی گردیده است . و تلاشهایی برای تدارک دیدن یک خدمات بسیار خوب برای بازدیدکنندگان صورت گرفته است .در قرن بیستم با صنعتی شدن جوامع ، حجم فعالیت های گردشگری افزایش یافت .(شایان ، ١٣٨٩، ٩۵) . گردشگری توانسته خود را به عنوان یکی از بزرگترین صنایع در دنیا معرفی نماید به طوری که در آمد حاصل از جهانگردی و گردشگری به همراه ١٧ درصد کل صادرات دنیا را تشکیل می دهد . (نوبخت ، ١٣٨٧، ٣٢-٧). بسیاری افراد پیش بینی می کنند که تا سال های اولیه هزاره سوم میلادی با ایجاد بیش از ۵٨۵میلیارد دلار در آمد ارزی و ایجاد ٢٨٠میلیون شغل ، حرف اول را اقتصاد جهان خواهد زد (حبیب پور و دیگران ،١٣٨٢) . انسان ها در جستجوی آرامش و فرار از محیط های پر هیاهوی شهری و نیز برخورداری بهتر از اوقات فراعت خویش به محیط خارج از شهرها روی آورده اند.
صنعت گردشگری در کشور ما از ظرفیت بالایی برای رشد و توسعه برخوردار است .روستاهایی که به لحاظ اکولوژیکی و انسانی از قابلیت های مطلوب برای پذیرایی از بازدیدکنندگان خویش برخوردارند ، در این زمینه می توانند فضای مطلوبی را پدید آورند.روستاهای کشور در طول تاریخ برنامه ریزی به دلایل مختلف مورد بی مهری و عدم توجه کافی قرار گرفته اند ، همین امر موجب ایجاد فضایی نه چندان مطلوب و بعضا” غیر مطلوب جهت زندگی در این محیط ها شده است . از کل جمعیت ٧٠میلیونی کشور در سال ١٣٨۵ ، بیش از ٢٢ میلیون نفر در نواحی روستایی ساکن هستند (مرکز آمار ایران ،١٣٨۵). این جمعیت با مشکلات متعددی ناشی از توسعه نیا فتگی و نیز جبر محل سکونت من جمله کمبود فرصت های شغلی و نیز عدم تنوع شغلی مواجه هستند. گردشگری به عنوان سومین صنعت بزرگ دنیا علاوه بر اشتغال زایی ، باعث تحصیل ارز ، تامین آرامش ، توزیع عادلانه ثروت و نیز تبادل فرهنگ ها می شود.با ورود هر گردشگر زمینه اشتغال ٣ تا ۵ نفر فراهم می شود .
(یعقوب زاده ،١٣٨٩). با توجه به قابلیت های صنعت گردشگری در این موارد می توان اذعان نمود که این صنعت توانایی فراهم آوردن زمینه های توسعه را دارا است . بسیاری از روستاهای کشور از توانایی های اکولوژیکی و نیز انسانی در جذب توریست بر خوردار هستند و می توان امیدوار بود که با جذب گردشگران زمینه توسعه همه جانبه روستاها فراهم شود . در این پژوهش با بر شمردن توانایی های گردشگری ( اکولوژیکی و انسانی ) روستاهای بخش دیلمان از شهرستان سیاهکل به بحث و نتیجه گیری در امکان سنجی این پتانسیل به منظور توسعه این روستاها پرداخته شده است .
مبانی نظری پژوهش
گردشگری روستایی را می توان از دو جهت مورد توجه قرار داد . از یک جهت برای محیط های روستایی و پیرامون آنها که این فرصت را مهیا می کند تا گردشگران ، فارغ از هیاهوی شهری و فناوری در بطن سنتی روستا ، زمانی را به فراغت بگذرانند و از دیگر سو ، اقتصاد روستایی وابسته به زمین می تواند را ه های تنفس دیگری را تجربه کند(جوان ،١٣٨٢، ١٣۶). این گردشگری در حقیقت زیر شاخه گردشگری خارجی و داخلی است که در آن گردشگران می توانند از فضای روستا ، آرامش و پاکی آن بهره گیرند و با شیوه زندگی روستایی و تولید محصولات کشاورزی و دامی آشنا شده و از هنر روستاییان به صورت موسیقی ، یا به صورت صنایع دستی بهره مند شوند (فریار ،١٣٨٩ ، ٢٠). همچنین گردشگری روستایی به کلیه فعالیت ها و خدماتی که به وسیله کشاورزان ، مردم و دولت ها برای تفریح ، استراخت و جذب توریست و نیز فعالیت هایی که به وسیله گردشگران در نواحی روستایی صورت می گیرد ، گفته می شود ( شمس الدینی ،١٣٨٩ ، ٩٧).
در زمینه ارتباط بین گردشگری و توسعه روستایی سه دیدگاه اول ، گردشگری را به عنوان راهبردی برای توسعه روستایی بکار می گیرد ، این دیدگاه با توجه به روند راهبردی جدید برای احیاء مجدد این روستاها را ارائه برنامه هایی می دانند که بتوانند هم از منابع طبیعی و انسانی آنها بهره ببرند و هم باعث ایجاد در آمد و افرایش رفاه ساکنان نواحی روستایی گردند. در دیدگاه دوم ، گردشگری به عنوان سیاستی برای باز ساخت سکونتگاه های روستایی مورد توجه قرار می گیرد.طرفداران این دیدگاه معتقدند که می توان از اتکا بیش از حد تولیدکنندگا ن روستایی به کاست و آنها را در فرصت های اقتصادی جدیدی مشارکت داد. در کشور های اروپای شرقی بر این دیدگاه یعنی توسعه گردشگری به عنوان ابزاری برای بازسازی مجدد روستاها پس از فرو پاشی کشاورزی تاکید شده است . در دیدگاه سوم ، گردشگری روستایی به عنوان ابزاری برای توسعه پایدار و حفاظت از منابع طبیعی مطرح است . این دیدگاه خواهان رشد بلندمدت گردشگری بدون اثرات مخرب بر زیست بوم های طبیعی است ( بخشی زاده ،١٣٨٩ ، ۴٣) . البته گردشگری روستایی راه حل کلی برای همه دردها و مسایل و مشکلات نواحی روستایی نیست اما یکی از شیوه هایی است که ممکن است آثار اقتصادی مهمی داشته باشد و می تواند به کند شدن روند تخلیه روستا و کاهش مهاجرت جمعیت روستایی کمک کند (افتخاری،١٣٨١، ٢٨).
روش تحقیق
روش تحقیق در این مقاله توصیفی _ تحلیلی با استفاده از مطالعات کتابخانه ای مبتنی بر استفاده از اسناد و مدارک و نیز مطالعه مقالات و کتابهای موجود در زمینه گردشگری و بالاخص گردشگری روستایی است . همچنین با توجه به مستند نبودن بسیاری از اطلاعات در منطقه مورد مطالعه به منظور تکمیل روش کتابخانه ای ، از مصاحبه با صاحبنظران و کارشناسان بنیاد مسکن انقلاب اسلامی ، کارشناسان مربوطه استفاده شده است . سپس ضمن تعریف و توضیح مفهوم گردشگری روستایی و توجه به اثرات آن برجامعه جامعه روستایی ، به بررسی و تحلیل این اثرات در منطقه مورد مطالعه پرداخته شده است .
معرفی منطقه
شهرستان سیاهکل از شهرستان های شرقی استان گیلان و با دارا بودن ١٠۴٨ کیلومتر مربع از نظر وسعت بعد از شهرستان های رودبار ، تالش ، رشت و رودسر پنجمین شهرستان گیلان از نظر وسعت می باشد. این شهرستان در مختصات جغرافیایی ۴٨.۵٣ الی ۵٠.٣۵ شرقی و ٣۶.٣۴ الی ٣٨/٢٧شمالی قرار داشته و از شمال غربی به رشت و از شمال شرقی به شهرستان لاهیجان و از جنوب و جنوب غربی به رودبار و استان قزوین و از جنوب شرقی و شرق به شهرستان های رودسر و املش و لنگرود محدود می شود. این شهرستان از دو بخش و منطقه شهری به نامهای سیاهکل و دیلمان تقسیم شده است و از پنج دهستان به نامهای مالفجان ، خرارود ، توتکی ، دیلمان و پیرکوه تشکیل می شود. . این شهرستان دارای ٢۴٨ آبادی بوده که ٢٢۵ آبادی ان دارای سکنه و ٢٣ آبادی آن خالی از سکنه می باشد.بخش دیلمان از شمال به دهستان توتکی شهرستان سیاهکل ،از شمال شرق به دهستان لات لیل شهرستان لنگرود،از شرق به دهستان سمام از شهرستان املش ، جنوب شرق به دهستان شویل در شهرستان رودسر ، از جنوب به استان قزوین ، از جنوب و جنوب غرب به دهستان کلیشم در شهرستان رودبار ، از غرب به دهستان خورگام در شهرستان رودبار و از شمال غرب به دهستان بلوکات در شهرستان رودبار محدود میباشد. این بخش دارای ٩٠ آبادی و ۶۴٧ کیلومتر مربع مساحت و ١۵٢۵ نفر جمعیت دارا ی دو دهستان دیلمان و پیر کوه می باشد. وضعیت جغرافیایی در منطقه سیاهکل و دیلمان از ساختار منظمی برخوردار بوده بطوری که هرچه از شمال به سمت جنوب حرکت میکنیم ارتفاع زمین بیشتر شده تا جایی که در دهستان پیرکوه این ارتفاع به ٢۴٣٨ متر می رسد (فرمانداری سیاهکل و سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان گیلان ١٣٨٣.)منطقه دیلمان به طور معمول ١۴٠٠ الی ١۵٠٠ متر بالاتر از سطح دریا می باشد .
نقشه ١: نقشه دیلمان
نقشه ٢: نقشه استان گیلان ( موقعیت سیاهکل –دیلمان )
جاذبه های طبیعی بخش دیلمان
توپوگرافی
وضع ناهمواریها و اقلیم به عنوان دو عامل مهم در شرایط طبیعی ایران نقش عمده ای در تعیین خصوصیات متنوع محیط طبیعی بویژه در شرایط نامساعد طبیعی آن دارند.دیلمان منطقه ای کوهستانی در ارتفاعات ١۴٠٠ متری از سطح آبهای دریای خزر (مازندران ) و مشرف به آن در رشته کوههای البرز شمالی در منطقه گیلان شرقی به مرکزیت لاهیجان و از توابع شهرستان زیبای سیاهکل است .هوای آن ییلاقی کوهستانی است . مسیر رفتن از میان جنگلهای پرپشت با چشم انداز بسیار زیبا با ابرهای فشرده حاصل از بخارات دریای خزر که تمام جنگل را تا ارتفاعات ١۴٠٠ متری در آغوش گرفته اند و راز سربلندی و ماندگاری آن را ایجاد نموده اندازویژگیهای بارز بخش دیلمان وجود حوضه آبریز مستقل بوده که از زهکشی رودخانه در ان منابع آبهای سطحی این بخش از ناحیه را به خارج شهرستان و چاکرود در شهرستان رودسر هدایت می نمایدو خط الراس حوضه آبخیز بخش مرکزی و بخش دیلمان بر تقسیمات سیاسی آن منطقه می باشد. بخش دیلمان عمدتا در خارج از مرز جنگلهای انبوه البرز در ناحیه واقع شده و در آن دشت اسپیلی و دیلمان از اهمیت مهمی برخوردار است . منطقه دیلمان در فصل گرم سال مقصد توریستی بسیاری از اهالی شهرستانهای همجوار و از مناطق مختلف گیلان و حتی خارج از گیلان است .
زمین شناسی و آبهای زیر زمینی
جلگه گیلان پس از تغییر و تحولات گوناگون در دوره های مختلف زمین شناسی به صورت کنونی خود در آمده است . بخش جلگه ای سیاهکل در شمال ناحیه قرار دارد و مرکز عمده فعالیت و جمعیت در این ناحیه محسوب می شود جزیی از همین جلگه است . رسوبات آبرفتی جلگه سیاهکل عمدتا از مخروط افکنه رودخانه هایی که از نواحی کوهستانی سرچشمه میگیرند تشکیل شده که در نواحی کوهپایه ای از قلوه سنگ ، شن و ماسه می باشد.در محدوده جلگه ای شهرستان سیاهکل تا حوالی پاشاکی رسوبات پادگانه های آبرفتی سفید رود دیده می شودرکه دارای گسترش زیادی بوده و از قلوه سنگهای بزرگ با مخلوطی از شن و ماسه و مقداری رس و سیلت تشکیل یافته است . در مناطق کوهستانی جنوب ناحیه ، سنگهای آهکی و آهکی مارنی متعلق به کرتاسه وجود دارد که دارای خلل و فرج و شکستگی فراوان است و در آن چشمه هایی دیده میشود که آب رودخانه های جاری در ناحیه را تقویت می کند . حداکثر سطح برخورد به آب در مناطق کوهپایه ای حدود ۵٠ متر و در انتهای شمالی ناحیه به حدود ٣ متر می رسد بطوریکه در بیشتر چاههای بخش جلگه ای سطح برخورد آب کمتر از ١٠ متر است . در سفره آبهای زیر زمینی شهرستان به رغم بهره برداری از آبهای زیرزمینی ، سطح سفره متعادل بوده و در آن تاکنون تغییری مشاهده نشده است
خاک
خاک منطقه دیلمان از بهترین نوع خاکهای ناحیه محسوب میگردد.خاکها از نوع خاکهای کوهستانی و فلاتی می باشد که از ویژگیهای بارزز آن عمق و بیرون زدگیهای بدون پوشش خاک مشخص میشود.در بخش پوشش متراکم جنگلی ناحیه خاکهای اسیدی کم عمق تا عمیق با بافت سنگین می باشد و در شرایط فعلی بجز نقاط روستایی پراکنده جنگلی در آنها ، بطور عموم با پوشش جنگلهای صنعتی و تجاری پوشیده اند . در بخش جنگلهای مخروبه خاکهای اسیدی نیمه عمیق تا عمیق با بافت سنگی می باشند . که به وسیله جنگلهای مخروبه و باغات چای پوشیده است .
آب و هوا
آب و هوای آن ییلاقی کوهستانی که در بیشتر ساعات روز هوا مه آلود می باشد که جلوه خاصی طبیعت می دهد و دمای هوا در فصل گرم سال ١٧ الی ٢۴ درجه می باشد. میزان بارندگی در این پهنه کمتر از ٨٠٠ میلیمتر در سال می باشد و در این پهنه سطوح جنگلی به بیشه زار تبدیل می شود و در این پهنه زمستانهای پر برف داشته و در تابستانها باعث می شود که مردم از اطراف به آنجا آمده که همین عامل مبنای برنامه ریزی برای امکانات توریستی در منطقه می باشد.
آبهای سطحی
آبهای سطحی شهرستان سیاهکل و دیلمان در دو حوضه آبخیز جریان می یابد که خط مرز دو حوضه آبخیز مرز تقسیمات کشوری بخش مرکزی و دیلمان می باشد . رودخانه های مهم عبارتند از مهمیو ، رودخانه باباولی ، رودخانه چاکرود و رودخانه شاخداران می باشد
پوشش گیاهی
در بخش کوهستانی دیلمان تا ارتفاع ١۵٠٠ متری جنگل و از این ارتفاع جنگل جای خود را به تدریج به مرتع می دهد . گونه های جنگلهای این شهرستان از ارتفاع پایین به طرف بالاتر به ترتیب شامل سفید پلت ، توسکا ، انجیلی ، لیلکی ، کرجی (لرک) ، ممرز ، بلوط و گیلاس وحشی و افرا می باشد.

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 12700 تومان در 19 صفحه
127,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد