مقاله گفتمان شهروندی زنان سرپرست خانوار با رویکرد حق به شهر

word قابل ویرایش
24 صفحه
دسته : اطلاعیه ها
12700 تومان
127,000 ریال – خرید و دانلود

چکیده :
از آنجایی که حقوق شهروندی در باور این پژوهش در ذات خویش جنسیت ندارد و به شهروندان در سطحی برابر تعلق می گیرد لازم است که جنسیت زدایی از بطن آن به ظاهر آن هم سرایت کند.روش پژوهش برای تحلیل این مباحث تحلیل گفتمان انتقادی و استفاده از رویکرد پساساختارگرایی ست .تا زنان گفتمان خود را آغاز نموده و قرائتی دیگرگونه از موضوع ارائه دهند.لازمه برای آغاز این گفتمان در مفهوم یک عمل اجتماعی،دانش و آگاهی زنان شهروند خواهد بود.
در این مطالبه گفتمان به منزله ی واسطه ی ارتباطی جامعه محسوب می گردد و در خصوص زنان سرپرست خانوار جامعه با قشری آسیب دیده ،نیازمند و البته فعال مواجه می شود.پژوهش گفتمان را در دو حوزه به کار می گیرد.کارگفت حقوقی آن و کار بست اجتماعی. به واسطه ی عامل مهم تامین اقتصاد خانواده فعالیت و حضور این زنان بیش از دیگر زنان می باشد. از این رو با ارائه ی پیشنهادات مقدماتی همانند توانمند سازی این زنان و پس از آن مراحل آگاه سازی آنان از پشتوانه های حقوقی حمایتگر ایشان فراهم گردد.تحلیل ها نشان می دهد که زنان سرپرست خانوار پس از این دو راهکار مقدماتی می توانند در کارگاه ها حضور فعال داشته باشند،می توانند نحوه ی مطالبه گری حقوقی خود را در تمامی زمینه های شهروندی بیاموزند و از این رو می توان گفتمان را به عنوان یک قدرت برای استدلال و یک عمل اجتماعی به کار گرفت .
واژگان کلیدی:گفتمان ،حقوق شهروندی،زنان سرپرست خانوار،حق به شهر

١- مقدمه :
١-١- انگیزه و چرایی انتخاب موضوع پژوهش :
با توجه به پیشرفت های سال های اخیر در حوزه ی حقوق شهروندی همچنان شاهد نقض این حقوق در حیطه ی مطالبه گری زنان می باشیم . از این سو جهت دهی و تاکید پژوهش حاضر به گروهی از آسیب پذیرترین اقشار جامعه با عنوان زنان سرپرست خانوار می باشد.
٢-١- بیان مسئله :
زمانی که در ارتباط با حقوق شهروندی صحبت می شود باور به حقوقی جدا و ورای حقوق بشر در این مفهوم نمی گنجد. اما ویژگی متفاوت این حقوق در پذیرش این مطالبه از سوی حاکمیت می باشد.وگرنه حقوق بشر حقوقی به رسمیت شمرده توسط نهادهای بین المللی سازمان ملل محسوب می شود که حقوق شهروندی جزیی از این حقوق به شمار می آید.با این تفاسیر مبحث حقوق شهروندی مبحثی جزیی نگر و دقیق در میان حوزه های مطالعات شهری،علم حقوق ،علوم اجتماعی و انسانی تعریف خواهد شد.
حقوق شهروندی زنان سرپرست خانوار در حوزه ی شهروندی عام زنان مطرح می گردد و از آنجایی که حقوق شهروندی برای تمامی زنان تبعیض آمیز و دست نیافته می باشد تا زمانی که مبحث جنسیت از حوزه ی شهروندی حذف نگردد این حقوق در حد مطالبات باقی خواهند ماند و در این صورت دست یافتنی نیستند.
٣-١- سوال اصلی پژوهش :
آیا جنسیت در مطالبه ی حقوق شهروندی و کیفیت این حقوق تاثیر گذار است ؟
۴-١- فرضیه :
در این پژوهش فرض این می باشد که شهروندی جنسیت ندارد.
در ابتدا ما باید زنان را به عنوان شهروندان جامعه به شمار آورده و به حضورفعال نیمی از جامعه درعمل رسمیت داده باشیم . اما با مطرودیت زنان از عنوان شهروندی مواجه هستیم و شاهدیم که حق ایشان نسبت به شهر سلب شده و زنان در لفافه های سنت ،فرهنگ و مذهب حضوری نیمه نامرئی دارند.
از میان طیف زنان پررنگ ترین بخش فعالانه ترین سهم حضور را زنانی دارا می باشند که به دلایل مختلف و رخداد های زندگی هایشان به عنوان زنان سرپرست خانوار محسوب می شوند. باور این پژوهش این نیست که این زنان خواهان و مطالبه گر حضوری فعال از طیف شهروندی فعال باشند بلکه این مطالبه گری پس از نیاز اقتصادی در آنها به وجود آمده و البته در طول تاریخ این مطالبه گری با فرافکنی های قانون مواجه گردیده است خانواده ی زنان سرپرست خانوار خانواده ای تک والد است . زمانی که زنی سرپرست خانوار لقب می گیرد به طور مستقیم این مفهوم با اقتصاد خانواده و درآمد او مرتبط خواهد بود. در این خصوص لازم است او وارد بازار کار شده و بر طبق حقوق شهروندی خویش خواستار حقوق و مزایایی برابر در این مبحث باشند.اما نقض حقوق زن سرپرست خانواده از آنجا شروع می شود که این آگاهی به بازار کار و صنوف اقتصادی داده می شود که او الزامی برای درآمدزایی دارد و دقیقا به واسطه ی این الزام ،نگرانی و احتمال استثمار او و حقوقش بیشتر از یک مرد در همین شرایط مساوی خواهد بود.از این رو لازم است که در سرفصل مباحث پرداختی به این قشر، آسیب پذیر حقوق اقتصادی و حقوق حضور او در بازار کار نیز بررسی گردد.چرا که اصولا زنان بیش از هرچیزی به لحاظ فیزیولوژیکی از سوی کارفرمایان مورد نقد قرار می گیرند و همین دلیل (طبیعت آنها) در محیط کار شرایط آزاردهنده ی شخصیتی،حقوقی و اقتصادی وجو دارد. اگر هم زنی در این جایگاه با شرایطی معقول در حرفه اش به رسمیت شناخته گردد صد در صد از لحاظ پایداری این شغل دچار عدم امنیت شغلی و میران نگرانی بیشتری نسبت به همکاران مرد خود خواهد بود.
۵-١- روش تحقیق :
برای حصول نتیجه در خصوص روش تحقیق تحلیل گفتمان انتقادی از نوع روش های کیفی برای این پژوهش انتخاب گردید.منظور از پژوهش کیفی عبارت است از هر نوع تحقیقی که یافته هایی را به دست میدهد که با شیوه هایی غیر از روش های کمی کسب شده اند. بعضی داده ها ممکن است به شیوه آماری کمی شده باشند، اما تجزیه و تحلیل به شکل کیفی باشد.روش پژوهش کیفی، اغلب به روش هایی گفته می شود که به منظور به دست آوردن داده های ذهنی به کار میرود. در مجموع پژوهش کیفی به سوی درک دنیای طبیعی گرایش پیدا میکند و ماهیت آن کاملا تفسیری است .
۶-١- ساختار پژوهش :

٧-١- مبانی نظری و پیشینه
در ارتباط با مشارکت زنان لازم است از سیر تاریخی این مبحث نیز گزارشی کنیم : در طول تاریخ زنان از زندگی سیاسی و فرآیندهای تصمیم گیری محروم شده اند.برگزاری کمپین های زنان برای مشارکت در عرصه عمومی و سیاسی به قرن نوزدهم و بیستم باز می گردد و امروز ادامه دارد.
در جنگ جهانی اول ، تعداد کمی از کشورهای پارلمانی حق رای زنان را به رسمیت می شناختند. در سال
١٩۴۵،زمان تاسیس سازمان ملل نیز بیش از نیمی از ۵١ کشور که منشور را تصویب کردند، هنوز اجازه نمی دهند که زنان رای دهند یا فقط حق رای دادن را به آنها بدهند. در بیانیه جهانی حقوق بشرآمده است : هر کس حق دارد در دولت کشورش شرکت کند. یکی از اولین وظایف کمیسیون وضعیت زنان ، طرح کنوانسیون ١٩۵٢ در ارتباط با حقوق سیاسی زنان بود. کنوانسیون رفع همه گونه تبعیض علیه زنان بر اساس کنوانسیون های قبلی است و ماده ٧ آن مربوط به مشارکت سیاسی و عمومی زنان می باشد.این ماده حقوق زنان را در همه انتخابات و همه پرسی های عمومی تضمین می کند و زنان واجد شرایط انتخاب شدن برای مقام های دولتی می داند. حق شرکت در شکل گیری سیاست های دولت و اجرای آن ، اداره امور عمومی و انجام کلیه وظایف عمومی در تمام سطوح دولت و حق شرکت در سازمان های غیر دولتی (سازمان های غیر دولتی ) یا انجمن های مربوط به زندگی عمومی و سیاسی کشورمانند(NGO)ها.
اگرچه حق رای زنان در تقریبا در تمام کشورهای جهان تأمین شده است ، اما در عمل حق رای برای بعضی دیگر ممکن است بی معنی باشد، زیرا شرایط دیگری وجود دارد که حضور زنان و مردان برای رای دادن تقریبا غیرممکن یا بسیار دشوار باشند، مثلا فقدان انتخابات آزاد و عادلانه ، نقض آزادی بیان یا عدم امنیت است که به طور نامطلوب بر زنان تاثیر می گذارد.(٢٠١۴۴٣,UNITED NATIONS)
درباره ی حقوق طبیعی زنان و کاربست آن ،کندرسه با روشی استادانه ، نارسایی پیش داوری های هم روزگاران خود را آشکار ساخت و در این رابطه به کارآزمودگی مشخص زنان کم و بیش نامداری ارجاع داد که هوشمندی و توانایی های سیاسی شان را هم روزگاران ستوده اند: باری ، حقوق انسان ها فقط از این واقعیت برمی آید که آدمیان موجوداتی هستند حساس و توانا به کسب ایده های اخلاقی و اندیشه ورزی درباره ی این ایده ها؛ از آنجا که زنان نیز دارای چنین خصلت هایی هستند، پس ناگزیر از حقوق برابر برخوردارند. یا هیچ فردی از نوع بشر از حقوق واقعی برخوردار نیست یا همه ی افراد بشر از حقوق یکسان برخوردارند و آن کس که علیه حق کس دیگری – دین ، رنگ پوست یا جنسش هر چه باشد – رای می دهد، در واقع با این کار از حق خود دست برمی دارد. (سارسه ،١٣٩٠: ٢٧)
١-٧-١- شهروندی در ایران قبل از جمهوری اسلامی
به تعبیر مانوئل کاستلز: به غیر از مسجد و دارلحکومه ،ساختمان های رسمی دیگری که بر روی خلق الناس باز باشد، وجود نداشت .تا پیش از ورود مدرنیته ، حضور زنان در شهرها به حضور در حمام ، مزار و مسجد محدود بود. لزومی ندارد به گذشته های دور مانند دوران ساسانی یا صفوی برویم ، کافی است لحظه ای تهران عهد ناصری را تجسم کنیم . زنان جز برای شرکت در مراسم عزاداری یا شرکت در آیین های دینی ، امکان و حق حضور آزادانه در شهر را نداشتند، مگر همراه با شوهر یا مردی از محارم خود.
عمده ی ساختمان های تهران در این دوره مانند کاخ های سلطنتی ، دارالفنون ، مساجد، بازار، مدارس علمیه ، مدارس جدید، مراکز نظامی ، ساختمان های دولتی و میدان توپخانه به وسیله مردان طراحی شده و برای مردان بودند. درک این نکته که در گذشته ی تاریخی ، فضاهای شهری در ایران ماهیتی مردانه داشته اند امروزه در پرتو گزارش های تاریخی موجود چندان دشوار نیست . (فاضلی،١٣٩۴: ۴٩)
ازجمله تحولاتی که به طور خودجوش حضر فعال زنان را در عرصه ی انقلاب های شهری شامل می شد انقلاب و جنبش بهار عربی بود. حضور زنان و مطالبه گری آنان همپای مردان بود و حتی فراگیرتر. در این
مدخل به عنوان بررسی پیشینه در سال های اخیر لازم است جزییاتی از این حضور بررسی گردد:
٢-٧-١- جنبش های کنونی زنان : نقش جنبش زنان در جهان عرب
در این خصوص والنتین مقدم ، متولد ایران ، استاد جامعه شناسی می گوید: تضادی وجود دارد میان نقش فعال و جذاب زنان در آغاز و در عین حال کمبود مشارکت و مشاهده ی حضور آنها در مذاکرات و ساختارهای بعدی .(٢٠٠۴٢۴٨,Regan)
نقش زنان ، نه تنها در بهار عربی، بلکه در سال های پیش از آن نیز بزرگ بود. از حمایت هایشان در اعتصاب های معدنچیان تا تحصن و نشستن در کارخانه های نساجی ، اکنون باید از طریق برابری جنسیتی در منظر سیاسی به رسمیت شناخته شود.
در بررسی مشارکت زنان و حضور فعال آنان در بهار عرب به گفته نجیل رجب مرکز حقوق بشر بحرین ، زنان نقش بسیار مهمی ایفا کردند، اما خود را در معرض خطر قرار داده اند:آنها زخمی ها را در خیابان ها را درمان می کردند و از آنها در خانه هایشان پرستاری نمودند زمانی که می ترسیدند به بیمارستان بروند.
(Regan,2004:247)
٢- تعاریف
١-٢- شهروند:
واژه شـهروند معـادل polites یونانـی و citizen انگلیسـی و citoyen فرانسـه اسـت .در ادبیـات فارسـی، شـهروند کسـی اسـت کـه اهـل یـک شـهر یـا یـک کشـور باشـد و از حقـوق در حقـوق بیـن الملـل – بـه معنـای مصطلـح آن – شـهروند، تنهـا به متعلـق بـه آن برخـوردار باشـد .فـردی طبیعـی کـه در واحـد سیاسـی حکومـت ، از حقـوق کامـل سیاسـی و مدنـی بهـره منـد باشـد، قابـل اطـلاق اسـت . (رستمی،١٣٩٢: ١۴٣)
٢-٢- حقوق شهروندی :

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 12700 تومان در 24 صفحه
127,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد