دانلود مقاله آشنایی با گیاه دارویی آویشن

word قابل ویرایش
38 صفحه
8700 تومان
87,000 ریال – خرید و دانلود

مقدمه
آویشن یکی از قدیمی ترین گیاهان دارویی و ادویه ای است. به طوری که مصریان و یونانیان باستان از آویشن برای درمان بیماری های خود استفاده می کردند. به علت خواص ضدباکتریایی، ضد قارچی و ضد انگلی اسانس آویشن، این گیاه از قرن ۱۶ رسماً به عنوان یک گیاه دارویی معرفی شد و در تمامی فارماکوپه های معتبر خواص درمانی آن مورد تایید قرار گرفت.

نیومن در سال ۱۷۲۵، ماده موثره این گیاه را کشف کرد و آن را کافور آویشن نامید و دانشمند دیگری به نام لالماند در سال ۱۸۵۳، این ماده را تیمول نام گذاشت. از این زمان به بعد، بررسی های زیادی بر روی اثر درمانی این گیاه به عمل آمد و از آن در معالجه بیماری های مختلف استفاده شد.
آویشن یکی از گیاهان مهم تجاری است که در برخی از کشورها از جمله مجارستان از نظر صادراتی ارزش خاصی دارد. به طوری که سالیانه معادل ۲۰ تن آویشن به ارزش ۶۰ هزار دلار از مجارستان به سایر کشورهای اروپایی صادر می شود. اسپانیا و فرانسه نیز تهیه کنندگان آویشن برای آمریکا هستند.
در حال حاضر آویشن در سطوح وسیعی در کشورهای اسپانیا، آلمان، فرانسه، پرتغال، امریکا، چک اسلواکی، مجارستان و شمال افریقا کشت می شود.

مشخصات گیاه شناسی
آویشن گیاهی خشبی و چند ساله است. منشأ آن نواحی مدیترانه گزارش شده و در جنوب اروپا در سطوح وسیعی می روید. این گیاه در نواحی نیمه خشک زلاندنو در سطح زیادی مشاهده می شود.
ریشه مستقیم، کم و بیش چوبی و انشعاب های فراوانی دارد. ساقه مستقیم، چهار گوش و ارتفاع آن متفاوت بوده و بین ۲۰ تا ۵۰ سانتی متر یافت می شود که به شرایط اقلیمی محل رویش آن بستگی دارد. پایین ساقه چوبی است در حالی که قسمت های فوقانی آن سبز رنگ بوده و انشعاب های فراوانی دارد. با گذشت سن گیاه، بر تعداد انشعاب های ساقه اضافه می شود و گیاه بسیار انبوه و بر پشت به نظر می رسد.

برگ ها کوچک، متقابل و کم و بیش نیزه ای شکل و بدون نوک و دمبرگ هستند. برگ ها پوشیده از کرک های خاکستری رنگ و حاوی اسانس است گل ها کوچک، نر ماده و به رنگ های سفید، صورتی یا ارغوانی مشاهده می شوند. گل ها به صورت مجتمع در قسمت های فوقانی ساقه هایی که از بغل برگ ها خارج می شوند، به طور مجتمع پدیدار می شوند. کاسه گل دارای دو لبه کاملاً مشخص است. لبه بالایی دارای سه دندانه و کوتاه و نسبتاً پهن و لبه پایینی از دو دندانه بلند و باریک کاملاً مشخص تشکیل شده است. کاسه گل پوشیده از کرک های غده ای حاوی اسانس است، گل ها از سال دوم رویش، اواسط اردیبهشت ظاهر می شوند.
میوه فندقه به رنگ قهوه ای تیره و طول آن یک میلی متر است. داخل میوه چهار بذر به رنگ قهوه ای تیره وجود دارد. بذر آویشن بسیار زیر است و وزن هزار دانه آن ۲۵/۰ تا ۲۸/۰ گرم است.

پیکر رویشی آویشن از بوی مطبوعی برخوردار است که ناشی از وجود اسانس است. اسانس در کرک های غده ای ساخته و ذخیره می شود. اندام های هوایی این گیاه (غیر از ساقه های چوبی) حاوی اسانس هستند. مقدار اسانس در شرایط اقلیمی مختلف متفاوت و بین ۱ تا ۵/۲ درصد است. در پیکر رویشی آویشن غیر از اسانس ترکیب هایی مانند تانن (۸ تا ۱۰ درصد)، فلاونوئید، ساپونین و مواد تلخ وجود دارد.

بذرهای آویشن ۲ الی ۳ سال از قوه رویشی خوبی برخوردار هستند. در شرایط اقلیمی مناسب ۱۴ تا ۲۰ روز پس از کاشت، سبز می شوند. رشد اولیه این گیاه بسیار کند و بطئی است. آویشن در اوایل رویش نسبت به ساقه بسیار حساس است و به تابش نور کافی نیاز دارد. با گذشت سن (گیاهان چند ساله) در اوایل بهار (فروردین) رویش گیاهان آغاز می شود و از اواسط اردیبهشت، اولین گل ها ظاهر می شوند و گل دهی تا اواخر خرداد همچنان ادامه می یابد. چنانچه گیاهان در تابستان برداشت شوند، تحت شرایط اقلیمی مناسب و با تشکیل ساقه های گل دهنده مجدداً به گل می روند.

طبقه بندی
نام آویشن برای گروهی از گیاهان که همگی به خانواده نعناعیان تعلق دارند، به کار برده می شود. این گیاهان شامل سه جنس مختلف به شرح زیر هستند.
جنس Zataria
این جنس دارای گونه ای به نام Zmultiflora BOISS است که در جنوب ایران تحت عنوان «آویشن شیرازی با آویشن برگ پهن» ساخت شده است و گیاهی است خشبی با برگ های کوچک و تقریبا گرد و ساقه های سفید رنگ. کاسه گل آن تخم مرغی لوله ای و دارای ۵ دندانه مساوی و کوچک است.
این گیاه پراکندگی محدودی در جهان دارد و منحصراً در ایران، افغانستان و پاکستان می روید. پراکندگی آن در کشورمان محدود به مناطق اصفهان، فارس، کرمان، بندرعباس، بلوچستان و خراسان است.

جنس Ziziphora
این جنس دارای گونه ای است که به «آویشن برگ باریک» معروف است و از نظر شکل ظاهری به جنس Thymus شباهت دارد. در این جنس تعداد پرچم های بارور ۲ عدد، کاسه گل لوله ای و دارای ۵ دندانه تقریباً مساوی و کوتاه است.
جنس Thymus
گونه های این جنس به علت هیبریداسیون بین گونه ای، بسیار متنوعند و ۱۴ گونه آن متعلق به ایران است که در نواحی وسیعی از ایران پراکنده هستند.
مواد مصرفی
آویشن گیاهی است با سه جنبه کاربردی طبی، ادویه ای و عطری که در صنایع داروسازی، غذایی، آرایشی و بهداشتی به وفور از آن استفاده می شود.

مصارف دارویی
داروی آویشن (پیکر رویشی خشک) که از قرن ۱۶ در بسیاری از فارماکوپه ها آمده است، اثرات شدید ضدقارچی و ضدباکتریایی دارد. اندام های این گیاه دارای اثرات ضد عفونی کنده و ضد تشنج است و از آن می توان در بیماری های دستگاه‌ تنفسی به منظور تعدیل تشنج و تاثیر مفید روی ترشحات آن استفاده کرد. شالز (Shalz) در سال ۱۹۲۹، مصرف دم کرده آن را در مواقع شیوع سیاه سرفه و همچنین برای آرام ساختن سرفه یا جلوگیری از شدت آن در برونش های مزمن، مفید ذکر کرده است. فلام و کروبر (Flamm and Kroeber) در سال ۱۹۳۳، آن را نه تنها در رفع بیماری های دستگاه تنفسی مثل ذات‌الریه بلکه در رفع بیماری های روده، کلیه و مثانه موثر دانسته اند. در استعمال خارجی دم کرده سر شاخه های گلدار و برگدار گیاه به صورت لوسیون ها، کمپرس و غیره در محل کوبیدگی اعضا، در رفتگی ها، آماس و همچنین در محل دردناک نقرس و رماتیسم، بخصوص رماتیسم های مزمن اشخاص سالخورده موثر است.

از اسانس آویشن در صنایع مدرن داروسازی برای تهیه داروهای مختلف استفاده می‌شود. اسانس مذکور دارای خاصیت ضدتشنج، ضدنفخ، و اثر ضدعفونی کننده قوی است. از اسانس به صورت محلول های الکلی، گاهی در رفع بعضی سوء هاضمه‌ها، اسهال های ساده و دفع کرم استفاده می‌شود. پماد حاصل از این اسانس در درمان بعضی از بیماری های جلدی بخصوص زونا بسیار مفید است. در بیماری های جلدی، گاهی از آن محلول هایی تهیه می‌شود که به کار بردن آن موجب قوی شدن اعمال پوست و رفع ناراحتی های جلدی می‌شود زیرا اثر قرمز کننده دارد و می توان آن، را به مقدار یک الی ۲ گرم مخلوط در مقدار کافی آب برای رفع عوارض ناشی از رماتیسم های مزمن و سیاتیک های مقاوم به کار برد. محلول های رقیق شده آن اثر تحریک کننده بر روی مخاط چشم و پوست صورت ندارد.

اسانس آویشن، محرک موضعی قوی و مفیدی است و ممکن است به همراه کتان برای تسکین دندان درد استفاده شود. همچنین می توان این اسانس را در مصرف خارجی با روغن زیتون یا روغن های دیگر روی مفاصل، به عنوان گرم کننده و محرک سطحی به کار برد. این اسانس در فرمول دارویی که دارای اثر ضد رماتیسمی است، وارد می‌شود.

عصاره الکلی آویشن اثرات ضدعفونی کننده و خلط آور دارد و به همین دلیل جزء مهمی از داروهای ضد سرفه و ترکیب های جالینوسی است.
تیمول دارای اثرات ضدقارچی، ضد باکتریایی و ضد انگلی است. به همین دلیل به فرم خالص در صنایع داروسازی کاربرد دارد. به علت دارا بودن اثر ضد انگلی برای دفع کرم های تریکوسفال، کرم کدو، کرمک و آنکیلوستوم (به صورت تنقیه) مورد استفاده قرار می‌گیرد.
در حال حاضر داروهای متعددی از مواد موثره آویشن به صورت قطره، شربت، پماد و … در بازارهای جهانی وجود دارد که از جمله این داروها می توان به تیمان و تیمپین اشاره کرد.

در دامپزشکی مقداری از سرشاخه های گلدار این گیاه را به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه در دو تا سه لیتر آب دم می کنند و سپس با مقداری قند یا عسل شیرین کرده و برای پانسمان جراحات پوزه حیوانات، زخم مخاط دهان، نوک پستان و سم دام ها به کار می برند.
مصارف آرایشی و بهداشتی
اسانس آویشن در صنایع آرایشی و بهداشتی کاربرد وسیعی دارد. از اسانس مذکور در تهیه صابون های معطر استفاده می‌شود. اسانس آویشن به علت دارا بودن اثرات ضدعفونی کننده، قابل استفاده در فرمولاسیون شامپو است. تیمول به علت خواص ضدعفونی کننده قوی در فرمول خمیر دندانه ها، محلول های غرغره و دهان شویه وارد می‌شود.

کاربرد کود سبز در کشاورزی پایدار
تناوب زراعی و تنوع ژنتیکی از دیرباز به عنوان ارکان سیستمهای تولید کشاورزی سنتی و موفق به شمار می آمده اند. در نیمه اول قرن بیستم، تناوب زراعی مورد توجه بسیار قرار داشت و تا چند دهه پیش نیز پژوهشهای مربوط به تناوب همچنان ادامه داشت با پایان گرفتن جنگ جهانی دوم، کودها ازته نسبتا ارزان قیمت به بازار معرفی شدند و بدین ترتیب جاذبه ای اقتصادی موجب جایگزینی کودها با تناوب زراعی گردید و تحقیقات و ترویج نیز بر همین مبنا متمرکز شدند. این امر تا بدین جا پیش رفت که امروزه بسیاری از زارعین، حاصلخیزی خاک را با میزان مصرف کود برابر می دانند.

قبل از معرفی کودهای شیمیایی، استفاده از بقولات در تناوب برای بهبود حاصلخیزی خاک به عنوان یک شیوه مهم و رایج مدیریتی به شمار می آمد. به منظور افزایش ازت و در نتیجه بهبود حاصلخیزی خاک، از دو نوع بقولات استفاده می شد: «بقولات یکساله دانه‌ای و بقولات علوفه ای چند ساله به عنوان کود سبز».
آنچه که اجرای تناوب زراعی را در حال حاضر پیچیده می سازد وجود برخی عوامل اقتصادی است که مزایای بیولوژیک این شیوه مدیریتی را تحت الشعاع قرار می دهند. یقینا هیچ کشاورزی راضی به جایگزین کردن محصول پربازده خود مثل غلات با دیگر گیاهان به نسبت کم بازده نیست. البته در نظامهایی که تناوب اجرا می‌شود در مقایسه با نظامهای تک کشتی حتی اگر کود ازت در آنها به اندازه کافی مصرف شده باشد، عملکرد محصولات غالبا ۱۰ تا ۴۰ درصد بیشتر است.

حاصل خیزی پایدار خاک به مفهوم قابل دسترس بودن دائمی عناصر غذایی برای گیاه است. حاصل خیزی پایدار هنگامی تحقق می یابد که تمامی عناصر غذایی جذب شده توسط گیاهان به خاک برگردد؛ به طوری که این عناصر غذایی جذب شده توسط گیاهان به خاک برگردد؛ به طوری که این عناصر بتوانند مجدداً مورد استفاده این گیاهان قرار گیرند. در چنین وضعیتی است که چرخه عناصر غذایی شکل می گیرد. تفاوت اساسی نظامهای طبیعی و زراعی در ان است که در نظامهای زراعی مقدار نسبتاً زیادی از عناصر غذایی از طریق برداشت محصول از سیستم خارج می‌شود. بنابراین در صورت استفاده مداوم از نظامهای مذکور لازم است. که عناصر غذایی مصرف شده در آنها به طریقی جایگزین شوند. در سیستمهای فعلی چرخه عناصر غذایی به طور کامل بسته نمی‌شوند، زیرا این عناصر دائماً به چرخه یاد شده اضافه شده و یا از آن خارج می‌شوند. به حداقل رساندن تلفات عناصر غذایی در چرخه مذکور و تامین نهاده های ضروری برای گیاه رمز موفقیت حاصل خیزی خاک در نظامهای کشاورزی پایدار است.
فرسایش و آب شویی
مادامی که عوامل فرساینده خاک از قبیل رواناب و باد کنترل نشوند، انسان شاهد هدر روی عناصر غذایی از این طریق خواهد بود.
حجم هدر روی عناصر غذایی از طریق آب شویی تحت کنترل اقلیم، خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک، نوع محصول، و نوع عنصر غذایی و غلظت آن در خاک است. اثرات متقابل این عوامل موجب می‌شود که تلفات عناصر غذایی از راه آب شویی دارای دامنه‌ای وسیع باشد. از آن جا که عناصر غذایی به وسیله آب از محدوده ریشه و نهایتا از چرخه خارج می‌شوند لذا نوع نزولات جوی و نحوه توزیع آنها بر میزان هدر روی عناصر غذایی از طریق آب شویی تاثیر می گذارد.
یک روش کاستن از تلفات ناشی از آب شویی استفاده از کودهایی است که عناصر غذایی آنها به مرور در طی فصل رشد آزاد می‌شود. بارزترین نمونه این کودها، کودهای دامی و کود سبز است که به موازات تجزیه در خاک عناصر آنها آزاد شده و در اختیار محصول قرار می گیرد. البته اگر مقدار ازت تولیدی توسط این کودها بیش از حد نیاز محصول بعدی باشد، مشکل آب‌شویی نیترات وخروج آن از محدوده ریشه وجود خواهد داشت.

بقولات و تثبیت بیولوژیکی ازت
در فرآیند تثبیت ازت، یک رابطه همزیستی، بین گیاه میزبان و باکتریهای ریزوبیوم در گرهکها برقرار می‌شود. در این همزیستی، گیاه میزبان علاوه بر آن که انرژی مورد نیاز باکتریها را به صورت کربن تثبیت شده تأمین می‌نماید انرژی لازم جهت توسعه گرهکها را نیز فراهم نموده، باکتریهای ریزوبیوم نیز به نوبه خود با واکنش تسریعی آنزیمهای نیتروژنازی که تولید می‌نمایند از اتمسفری (N) را به آمونیاک تبدیل نموده و آمونیاک تولیدی پس از تبدیل به اسیدهای آمینه، از راه آوندهای چوبی به بافتهای در حال رشد انتقال می‌یابد.

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 8700 تومان در 38 صفحه
87,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد