دانلود مقاله اخلاق و عرفان اسلامی

word قابل ویرایش
31 صفحه
18700 تومان

اخلاق و عرفان اسلامي


اخلاص؛ شرط قبولي طاعات:
تمام كارهايي كه مورد رضاي خدا هستند، مي توان به شكل عبادت انجام داد؛ و آن وقتي است كه نيت انجام آنها رضاي خدا باشد. ولي بعضي از اعمال حتما بايد به قصد قربت انجام بگيرند؛ اگر به قصد قربت انجام نگيرند نه تنها ثوابي ندارند، بلكه گناه هم دارند. اصلا عبادت واجب اگر نيت خالص و قربت نداشته باشد باطل مي شود؛ مثل نماز. البته عبادات ديگري هم هستند كه ماهيتشان عرض

بندگي در پيشگاه الهي است. آنها هم متقوم به نيت هستند؛ اگر به قصد ريا انجام بگيرند باطل هستند. بعضي از عبادت هاي ديگر هم هستند كه بين فقها كم و بيش بحثهايي درباره آنها وجود دارد؛ مثلا، زكات و خمس. اگر كسي قصد قربت نداشته باشد، تكليف مالي از او ساقط نمي شود، يا اينكه وظيفه مالي ساقط مي شود، منتها گناه كرده يا از ثواب تكليف واجبش بي بهره مانده است؟ اين بحثها مال متخصصان است و فقها و بزرگان و مراجع بايد درباره آن بحث كنند.

در مجموع، كارهايي را كه به صورت عبادت انجام مي گيرند، مي توان به سه دسته كلي تقسيم كرد: يك دسته كارهايي هستند كه اصلا عنوان و ماهيت آنها عرض بندگي به پيشگاه الهي است، خودشان هيچ جهت ديگري ندارند؛ مثل نماز، حج و روزه. بعضي از عبادتها هم هستند كه اصل انجام كار في حد نفسه عرض بندگي نيست، منتها بايد به قصد قربت انجام بگيرند. زكات دادن، كمك به فقرا يا ساير مصارف زكات، اخراج مال زكوي از ذمه انسان است. حضرت امام خميني (ره) مي فرمودند: اينها را «افعال قربي» مي گوييم.

آنجا كه اصلا خود ماهيت كار عرض بندگي به پيشگاه خداست، وقتي كار انجام مي گيرد، نبايد هيچ قصد ديگري در انجام آن ملحوظ باشد؛ مثلا، وقتي آدم نماز مي خواند اگر همراه قصد نماز، اين قصد را هم داشته باشد كه ديگران او را ببينند و تعريف كنند

، اين مي شود ريا و موجب بطلان نماز، و نه تنها ثواب عبادت را نبرده، بلكه گناه هم كرده است. اما كاري كه ماهيت آن عرض بندگي نيست؛ مثل انفاق كردن، مي تواند آن را به قصد قربت انجام بدهد، ولي اگر با اين قصد انجام نداد، گويي پولش را به دريا ريخته است و براي آخرتش فايده اي ندارد. براي اينكه نفعي داشته باشد، بايد آن را به قصد قربت انجام دهد. در اين جور افعال، قصد قربت كانه مقدم بر خود عمل است. آدم بايد بخواهد كه خدا از او راضي باشد، آن وقت اين عمل را براي رضاي خدا انجام دهد؛

الاابتغاء وجه ربه الاعلي ليل:20

يريدون وجهه انعام:52

البته در عبادات ديگر ممكن است عكس اين باشد، يعني آدم كار را فقط به عنوان عرض بندگي انجام مي دهد، اما عاملي كه باعث مي شود آدم اين كار بندگي را انجام دهد در پيشگاه الهي در مرتبه مقدم نباشد. اين را بعضي از فقها «داعي بر داعي» مي خوانند و بسياري از مسائل فقهي را به اين صورت حل كرده اند.

به هر حال، اگر بخواهيم كاري به صورت عبادت انجام بگيرد، بايد نيت خالص داشته باشيم، آن را براي خدا انجام دهيم. در يك حديث قدسي1 به سندهاي متعدد نقل شده است كه خداوند مي فرمايد «انا خير شريك»2، من بهترين شريك هستم. كساني كه در كاري مشاركت مي كنند، يك سهم معيني از درآمد كار را مي برند، مثلا، پس از اينكه آن كار تمام شد، معامله اي، تجارتي

زراعتي انجام گرفت، به اندازه اي كه سرمايه گذاري كرده اند، سهمشان را مي برند. خداي متعال مي فرمايد: من بهترين شريك هستم، براي اينكه هر كس مرا با ديگري شريك كند، من همه سهمم را به او واگذار مي كنم، يعني اگر كسي نماز مي خواند، هم براي من بخواند، هم كنارش قصد ديگري داشته باشد، مي گويم: آن قسمتي را هم كه براي من خواندي من نمي خواهم

، سهمي از آن نمي پذيرم. ديگر از اين شريك بهتر چه مي شود كه كل سهمش را به شريكش واگذار كند! اگر براي من در كاري شريك قرار بدهد، من همه سهمم را به آن شريك واگذار مي كنم؛ يعني هر عبادتي كه اندكي غير از قصد خدا در آن دخالت داشته باشد، آن كار قبول نمي شود؛ خدا آن را نمي پذيرد. «نمي پذيرد»، يعني: ثواب نمي برد، يا اينكه اصلا باطل است، يا گناه هم دارد، اين بستگي دارد به آن عبادت. اگر عبادت واجبي باشد كه در آن قصد قربت واجب است، در آن صورت، ريا در آن گناه كبيره به حساب مي آيد و آن را باطل مي كند؛ نه تنها ثواب ندارد، بلكه عذاب هم دارد.


صعوبت خالص سازي عمل:
منظور از «نيت» چيزي نيست كه آدم به ذهنش خطور بدهد. نيت خيلي هم در اختيار آدم نيست كه هر وقت هر نيتي خواست بكند، اين غالبا ناشي از يك مقدمات قبلي است. بدون مقدمات قبلي، نيت حاصل نمي شود. اين جور نيست كه آدم هر وقت مي خواهد هركاري را به هر نيتي بتواند انجام بدهد. پيشتر بايد معرفتي داشته باشد، ايماني داشته باشد، به لوازم كار توجه داشته باشد تا بداند كار را به چه نيتي انجام مي دهد.

گاهي وقتي آدم دارد عملي را انجام مي دهد، اگر دقت كند يا كسي از او سؤال كند، خودش مي تواند بفهمد كه نيتش خالص نيست، مثلا كار خيري مي كند، آنچنان در بوق و كرنا مي دمد كه گوش فلك را كر مي كند كه ما اين كار را انجام داديم! اگر ساختماني ساخته باشد بالاي آن

اسمش را مي نويسد، اگر جور ديگري كار خيري انجام داده باشد، نزد كساني تعريف مي كند تا بفهمند. به هرحال، خودش مي فهمد كه اين كار خالص براي خدا نيست. اما بسياري از اوقات اين نيت ريايي يا نيت شرك آميز ناخودآگاه در عمل اثر مي گذارد، يعني خود شخص هم باور نمي كند كه دارد ريا مي كند. به همين دليل، علماي اخلاق سعي دارند توجه بدهند به انگيزه هايي كه ممكن است در عمل اثر كنند بدون اينكه خود آدم توجه داشته باشد. گاهي وقتي متوجه مي

شويم كه كار از كار گذشته است. به همين دليل، راه هايي را معين كرده اند كه دقت كنيد، ببينيد كاري كه داريد انجام مي دهيد واقعا براي خداست يا قصد ديگري هم داريد؟ اگر كاري را – مثلا- در حضور ديگران انجام مي دهيد، اگر نماز جماعت در مسجد مي خوانيد، ببينيد اگر هيچكس شما را نمي ديد باز هم نماز را اين جور مي خوانديد يا نه؟ اگر شب تاريكي بود، هيچ كس متوجه نمي شد كه شما به مسجد آمده ايد نماز جماعت مي خوانيد، چه؟ اگر وقتي به مسجد مي آييد و هميشه جاي معيني داريد، اگر يك روز در جايتان نباشيد، ناراحت مي شويد؟ از اينها معلوم مي شود كه نيتتان خالص هست يا نيست.

مرحوم حاج ميرزا جواد آقا تبريزي- رضوان الله عليه- در كتاب اسرار الصلاة نقل كرده اند كه يكي از بزرگان سالها در نماز يكي از علماي بزرگ شركت مي كرد. هميشه در صف اول، جاي مخصوصي مي ايستاد. يك روز آمد ديد صف پر شده و ديگر در آن صف، جايي براي او نيست. رفت صف دوم يا صف بعدي ايستاد. بعد احساس كرد كه خجالت مي كشد از اينكه جاي ديگري نماز مي خواند، چون آدمي بوده كه هميشه صف اول نماز مي خوانده و مردم او را در صف اول مي ديده اند! پيش خودش خجالت كشيد. ايشان در آن كتاب نوشته اند كه سي سال نمازش را اعاده كرد و گفت: من نمي دانستم نمازم به قصد اين بوده است كه مردم مرا در صف اول ببينند. از اينكه امروز مرا نديدند و خجالت كشيدم، معلوم مي شود قصد من پاك نبوده است، و گرنه چه صف اول بايستم يا جاي ديگر نماز بخوانم، خجالت ندارد.

يا فرض بفرماييد امام جماعتي در نماز، جايي اشتباه كرد يا شك كرد، اگر خجالت بكشد يا ناراحت بشود كه مردم متوجه شدند من نمازم را اشتباه خواندم - هر انساني مي تواند اشتباه بكند- اينكه خجالت مي كشد نشانه آن است كه قصدش خالص نبوده است.

اگر- مثلا- هر روز آدم با يكي از دوستانش به مسجد مي رود. اگر يك روز دوستش نبود، مي گويد امروز به مسجد نمي روم، نمازم را فردا مي خوانم، از اين معلوم مي شود قصدش فقط براي خدا نبوده، و گرنه خدايي كه ديروز بوده امروز هم هست، امروز فقط رفيقش نيست. بسياري از اين قبيل مسائل هستند كه ناخودآگاه در قصد آدم تاثير مي گذارند و او خودش متوجه نيست. به همين دليل، بايد خيلي سعي كند كه نيتش را در عبادت خالص كند.

ايشان [مرحوم ميرزا جواد آقا تبريزي] در كتاب اسرار الصلاة نقل كرده اند كه شخصي در ايام محرم، با وجود مجالس عزاداري متعدد هميشه دوست داشت در يكي از آنها شركت كند. يك وقت متوجه اين علاقه اش شد و با خود گفت: حتما اين يك خصوصيتي دارد، و گرنه يك مجلس عزاداري سيد الشهداء (عليه السلام) با مجلس ديگر چه فرق مي كند؟ چطور من بايد اينجا را ترجيح بدهم؟ فكر كرد تا با زحمت متوجه شد كه آنجا چه خصوصيتي دارد كه آن را ترجيح مي دهد و ديگر بنا گذاشت كه به جاهايي برود كه آن خصوصيت در آنها نباشد.

اينها نكته هايي هستند كه بايد به آنها توجه كنيم. اگر عبادت خالص شد، آن قدر قيمت دارد كه بعضي از فرشتگان هم نمي توانند اجر آن را تعيين كنند. اما وقتي خالص نبود مثل يك جنس تقلبي مي شود يا مثل غذايي كه زهر داشته باشد. مواد غذايي خوبي كه با زحمت تهيه شده، اما قدري سم هم در آنها ريخته شده كه ديگر قابل استفاده نيست و بايد آن را دور بريزند.

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 18700 تومان در 31 صفحه
سایر مقالات موجود در این موضوع

دانلود مقاله اخلاق اسلامی

word قابل ویرایش
12 صفحه
18700 تومان
1ـ پيش فرضهاي فلسفيانسان مركب از دو جوهر متمايز روان و تن است . بدن بستري براي رشد و سعادت و يا سقوط و شقاوت جان آدمي است . حقيقت وجودي انسان را روان او تشكيل مي دهد2 ـ مباني كلامي حكيمانه بودن خلقت عالم و آدم از مباني كلامي اخلاق اسلامي است . هدفمند بودن خلقت و تفسير هدف آن ، در علم كلام صورت مي گيرد . هدفت ...

دانلود مقاله عناصر اخلاق اقتصادی اسلامی و تولید ملی

word قابل ویرایش
12 صفحه
21700 تومان
چکیدههر چند برخی اندیشمندان و طرفداران مکاتب اقتصادي، مانند پیروان مکتب سوداگري و نیز فیزیوکراتها هر گونه ارتباط اخلاق و ارزشهاي معنوي را با رفتارهاي اقتصادي از جمله تولید را انکار کردند، اما بسیاري از اقتصاددانان دورههاي اخیر کم و بیش به لزوم توجه به اخلاق پی بردهاند. بیتردید ماهیت تعالیم و فرامین معتبر اخلا ...

دانلود مقاله نقدی بر هندسه ی شهری از دید اخلاق و حقوق اسلامی

word قابل ویرایش
30 صفحه
21700 تومان
مقدمهبا اذعان به این مطلب که رویکرد به سبک امروزین معماري، به خصوص پدیدهي آپارتمان (یا به عبارت قدیمتر، بالاخانه)، در پـی تحـول اجتمـاعی ـ اقتصـادي ایران و گذار از دورهي سنتی به مدرن، به حکم یک ضرورت اتفاق افتاده است و هم اکنون نیز به مقتضاي همان ضرورت وجود دارد، بحث را پی میگیریم.مسلماً عواملی همچون هجوم نیر ...

دانلود فایل پاورپوینت نگاهی به مدیریت اسلامی و اخلاق مدیریت

PowerPoint قابل ویرایش
22 صفحه
23700 تومان
  اسلاید 1 : ضرورت و اهمیت مدیریت       ﴿فَالمُدَبِّرَاتِ أمرَاً﴾ (نازعات/5) ( يُدَبِّرُ الأَمْرَ يُفَصِّلُ الآيَاتِ) (رعد/2)  ﴿ وَ جَعَلنَاهُم أئِمَّةً يَهدُونَ بِأمرِنَا ﴾ (انبیاء/73)  ﴿ وَ جَعَلنَاهُم أئمَّةً يَدعُونَ إلی النَّارِ ﴾ (قصص/41) واژة يُدَبَّر در آيات متعدد تکرار شده است ...

دانلود فایل پاورپوینت مدیریت اسلامی و اخلاق مدیریت

PowerPoint قابل ویرایش
24 صفحه
23700 تومان
  اسلاید 1 : نگاهی به مديريت اسلامي و اخلاق مدیریت اسلاید 2 : ضرورت و اهمیت مدیریت       ﴿فَالمُدَبِّرَاتِ أمرَاً﴾ (نازعات/5) ( يُدَبِّرُ الأَمْرَ يُفَصِّلُ الآيَاتِ) (رعد/2)  ﴿ وَ جَعَلنَاهُم أئِمَّةً يَهدُونَ بِأمرِنَا ﴾ (انبیاء/73)  ﴿ وَ جَعَلنَاهُم أئمَّةً يَدعُونَ إلی النَّارِ ﴾ ...

مقاله رهبری اخلاق مدار ، ثمره پارادایم مدیریت اسلامی ( عنوان عربی : القیاده الأخلاقیه ، ثمره لنوذج الإداره الإسلامیه )

word قابل ویرایش
25 صفحه
27700 تومان
دسته بندی : مقالات گوناگون
رهبری اخلاق مدار، ثمره پارادایم مدیریت اسلامی (عنوان عربی: القیاده الأخلاقیه، ثمره لنوذج الإداره الإسلامیه) مقاله حاضر به تبیین یک تئوری نوین در حوزه تئوری های رهبری پرداخته است. بدین منظور با مرور گسترده ادبیات موضوع و شرح تئوریهای رهبری اخلاقی که پیش ار این در ادبیات علمی غرب بسط پیدا کرده بود، تئوری نوی ...

مقاله اخلاق حرفه ای صناعات در شهر اسلامی ( مطالعه تطبیقی فتوت نامه بنایان ، آهنگران و رسائل صناعیه ، معماریه و . . . )

word قابل ویرایش
31 صفحه
27700 تومان
دسته بندی : مقالات گوناگون
اخلاق حرفه اي صناعات در شهر اسلامی ( مطالعه تطبیقی فتوت نامه بنایان ، آهنگران و رسائل صناعیه ، معماریه و... ) چکیده : بنا بر آموزه هاي اسلامی انسان موجودي اجتماعی است؛ لذا اگر بتواند نقش اجتماعی و صناعتی متناسب با استعدادها، توانایی ها و علائق خود به دست آورد ، زمینه براي پیشرفت خود و جامعه، هم در ابعاد مع ...

مقاله اخلاق حسابداری با تاکید بر دیدگاه اسلامی

word قابل ویرایش
22 صفحه
27700 تومان
دسته بندی : مقالات گوناگون
اخلاق حسابداري با تاکید بر دیدگاه اسلامی چکیده تکامل حرفه حسابداري و توانایی آن در جلب اعتماد عمومی مستقیما به رعایت آیین اخلاق حرفه اي بستگی خواهد داشت. فعالیتهاي متقلبانه حسابداري بیانگر ضعف ارزشهاي اخلاقی حاکم در محیط کار و آموزش حسابداري میباشند. بنابراین سیستم آموزش حسابداري به منظور تربیت حسابداران اخ ...