دانلود مقاله کمت نزولأَعْطَیْناکآیهإِنﱠا"الْکَوْثَر " در قرآن کریم از دیدگاه مفسران

word قابل ویرایش
14 صفحه
21700 تومان


مقدمه

سوره کوثر یکی از سوره های پرمحتوای قرآن و دارای سه آیه است. کلمه کوثر به معنی خیر فراوان می باشد. در اینکه منظور از کوثر، نهری است در بهشت، یا حوضی است در محشر، یا وجود مقدس حضرت زهرا(س)، ، یا علمای اسلام، یا نبوت و قرآن،

یا علم و حکمت و... نظریات گوناگونی وجود دارد. مردم عرب زمان جاهلیت مانند اغلب مردم ایلی و قبیله ای برای فرزند، آن

هم فرزند ذکور، اهمیت فراوانی قائل بودند. اختصاص به مردم عرب نداشت و مطلقا در زندگی قبیله ای و ایلی که هر قبیله ای

خودش باید از خودش حمایت کند، پسر ارزش زیادی داشت؛ چون همیشه پسر بوده است که می توانسته اسلحه به دست بگیرد و از خانواده و قبیله حمایت کند. " عاص بن وائل" که از سران مشرکان بود، پیغمبر اکرم (ص) را به هنگام خارج شدن از مسجد الحرام ملاقات کرد، و مدتی با حضرت گفتگو نمود، گروهی از سران قریش در مسجد نشسته بودند و این منظره را از دور مشاهده کردند، هنگامی که" عاص بن وائل" وارد مسجد شد به او گفتند: با که صحبت میکردی؟ گفت: با این مرد" ابتر"! این تعبیر را به خاطر این انتخاب کرد که" عبداللﱠه" پسر پیغمبر اکرم ص از دنیا رفته بود، و عرب کسی را که پسر نداشت" ابتر" (یعنی بلا عقب) مینامید، و لذا قریش این نام را بعد از فوت پسر پیغمبر(ص) برای حضرت انتخاب کرده بود . لذا سوره فوق

نازل شد و پیغمبر اکرم (ص) را به نعمتهای بسیار و کوثر بشارت داد، و دشمنان او را ابتر خواند.

مقاله حاضر درصدد پاسخگویی به سوالات زیر می باشد؟(1کوثر در قرآن کریم به چه معناست؟

(2دیدگاه مفسران درباره نزول این آیه چیست؟(3وجه تفاوت و تشابه نظر مفسران در چیست؟

×به اعتقاد نگارنده، کوثر امری الهی است، نه مادی و دنیوی. چون آنچه منشأ خیر در دنیا و آخرت می شود؛ باید الهی باشد.

×بررسی اشتقاقی و اصطلاحی واژگان

اعطینا: فعل ماضی از صیغه متکلم مع الغیر و متعدی، به معنی بخشیدن می باشد. فعل اعطی یک مفعولی است ولی وقتی به بابوتفعیلافعالمی رود، دو مفعول می گیرد. جمهور أَعْطَیْناکَ را با عین قرائت کرده اند. و در قرائات شاذ با نون" أنطیناک"می
خوانند و این طبق لهجه عرب های عاربه یا خالص است.( ابوحیان اندلسی،1420، ج10، ص(556 معلوف می نویسد: عَطا ـُ عَطواً الشَی ءّ توالیهآنیَدَهُ:رابهدستگرف.أَعطی أَعطاهُ الشَی ءَ: داد به او آن چیز را. العَطا و العَطاء ج أَعطیه ج ج أَعطِیات :
بخشش. العَطیه ج عَطایا و عَطیات:آنچه که بخشیده می شود . مِعطاء ج مَعاطٍ و مَعاطی: بسیار بخشنده( معلوف، بی تا ، ص(513

الاعطاء بر دو قسم است، بخشیدن به نحو تملیک و بخشیدن به غیر تملیک به معنای اباحهتصرّف. اعطاء کوثر تملیک است مانند بخشیدن اجرت و ریشه و اصل آن از عطا یعطوا، هر گاه دریافت کند.(طبرسی، 1372،ج27، ص309عطاء) و عطیّه هر چند

مخصوص به صله و بذل و احسان است ولی در قرآن هم در بذل و هم در مطلق دادن چیزی به کار رفته است. که در آیه فوق

درباره عطیّه و بذل است. تعاطی به معنی تناول و اخذ است.( قرشی، 1371،ج5، ص)77به عبارتی، العَطْو گرفتن و به یکدیگر

، مُعَاطَاه هم درهمین معنی است. إِعْطَاء یعنی بخشش، عَطَاء و عَطِیﱠه: مخصوص جایزه دادن است. أَعْطَیلبعیرُ:شترا رام و

مطیع شدو اصل اش این است که سر خود به دست صاحبش میدهد و خودداری نمیکندعُطْوٌ.ظبیٌ و عَاطٍ: آهویی که سرش را ×برای خوردن برگها بالا میبرد.(راغب اصفهانی، 1412،ج2، ص(677


×


کوثر: اسم علم برای چشمه ای در بهشت و وزنش فوعل و به معنی کثرت و فراوانی است و عرب ها هر چیزی را که در آن

خیرو فزونی و یا مقامی ارجمند باشد را کوثر می گویند. یا اینکه وصف برای موصوف محذوف که همان " الخیر الکوثر" می

باشد.(صافی،) معلوف1418 ،جمی30نویسد:،ص414کَثُرَ کَثرَهً و کَثَارَهً: کثرت و فراوانییرٌ.کَثرٌکُثارٌکَث کاثِر و کَیثَرٌ: تعدد و

بسیاری. کَثره و کِثره: فراوانی. کَوثر: بسیار از هر چیزی، غبار انبوه، اسلام، نبوت، مرد بسیار سخی، جویی در بهشت.( معلوف، بی

تا ،ص(673 کوثر نهری است در بهشت که نهرهای دیگر از آن منشعب می شود و نیز کوثر خیر و نیکی بزرگ است که به پیامبر صلّی اللّه علیه و آله عطاء شده است. به مرد سخی و کریم نیز کوثرکَوْثَرَگویندتَ. الشﱠیْءُ: بی نهایت افزون شد.( راغب اصفهانی، 1412،ج4، ص7؛ ابن منظور، 7474، ج5، ص(731ابن منظور می افزاید: کوثر همان خیر و برکت فراوانی است که در قیامت شامل حال امت حضرت محمد(ص) می شود.( ابن منظور، 7474، ج5، ص(731 در برخی تفاسیر مراد از کوثر، اسلام، قرآن،
شفاعت و... می باشد و گفته شده آن خیر فراوان و کثیری است که خداوند در روز فیامت شامل حال مردم می کند. همچنین

مردی که بسیار بخشش می کند را می گویند. و به نقل از مختصر البلدان کوثر نام کوهی است بین مدینه و شام. کوثر بر وزن

فوعل نام رودی است در بهشت و مختص به پیامبر اکرم(ص).( مرتضی زبیدی، 1414، ج7، ص(436 به عبارت دیگر، کوثر بر

وزن فوعل مبالغه و کثرت را می رساند. به غبار انبوه و پراکنده نیز اطلاق می شود.الکثر و الکوثر یک معنی دارند. مُکثِرُ:رجل مردی که مال و اموال بسیاری دارد.(ابن فارس، بی تا،ج71، ص(713کوثر، کثرت نسل و ذریّه است و نمودار آن، نسل پیامبر صلی االله علیه و آله از اولاد فاطمه علیها السلام است که تعدادشان بی شمار و تا آخر روزگار، برقرار است. (طریحی، 1375،ج3،
ص(469


حکمت نامگذاری حضرت زهرا(س) به کوثر:


1 .فاطمه کوثر است ، کوثر، از مجرای توارث و خون و تربیت خاصی در وجود امامان و ذریه پاک چیامبر اسلام جریان یافت

و موجب تکثیر نسل او و هدایت خلق گردید. چنان که از یگانه دختر اطهرش- با آن همه دشمنیها و کشتارها- فرزندانی با ایمان

و غیور پدید آمدند و برای هدایت و نجات خلق بهر سو پراکنده و افزوده شدند و منشأ فیض و هدایت خلق در هر زمان

گردیدند. و همچنین هر یک از علمای اسلام که وارث معارف قرآن و پیوسته بروح محمدی (ص) و وحی او میباشند فرزندان

روحی آن حضرت و شعبهای از نهر کوثرند و لا یزال سرچشمه اصول و فروع اسلام از افکارشان منفجر شده بسوی فراگیرندگان جاری میشود، چه مردم زمان آنها را بشناسند یا نشناسند. و چون این سرچشمهها متصل به منبع فیاض وحی و دارای اصول روشن و فطری میباشد، همواره فطرتها و وجدانهای پاک آنها را میپذیرد و با فقد تبلیغ منظم و مجهز و با همه مشکلات و

موانع، پیروان این آئین افزایش مییابند(طالقانی، 1362، ج4، ص(278 این وجه مطابق با شان نزول هم هست و دشمنان اسلام

با مرگ فرزندان پسری پیامبر اکرم(ص) ، او را ابتر نامیدند، اما خداوند در آن زمان به پیامبرش تسلی داد که کوثر نصیب او خواهد

نمود . چون کلمه رسول خدا رفعت یافت وذرّیهاش در عالم منتشر شد و نام و عقب بدخواه پیامبر (ص) آله که ابتر بود، منقطع گردید.

..2فاطمه کوثر و بانوی بهشت و نور عالم امکان است. پیامبر اکرم (ص) می فرمایند: خداوند بهشت را از نور وجود خود آفرید، سپس آن را برگرفته و رها کرد. پس یک سوم آن به من و یک سوم آن به فاطمه، و ثلث باقیمانده به علی (ع) و اهل بیت او اصابت کرد. پس هر کس که از آن نور به او برسد، به ولایت آل محمد (ص) رهنمون میشود، و هر کس از آن نور به او نرسد، از

ولایت آل محمد (ص)گمراه ]و به بیراهه خواهد رفت. ( مجلسی، 1404،ج43، ص(49

.3 فاطمه زهرا خیر کثیر است، چونکه اگر این عالم پا برجاست و به انسان رزق و روزی می رسد به طفیل وجود نازنین فرزندان حضرت زهرا (س) است. امام صادق (ع) می فرمایند: اگر زمین بدون حجت خدا باشد زمین اهلش را فرو می برد . (کلینی، 1365، ج1،ص(179

.4فاطمه کوثر است چون کسی در عبادت به پای ایشان نرسید. امام صادق (ع)در این مورد می فرمایند: هرگاه فاطمه علیها السلام در محراب عبادتش میایستاد، نور او برای اهل آسمان میدرخشید؛ آنگونه که ستارگان برای اهل زمین

میدرخشند.(مجلسی،1404،ج43، ص(21


.5 فاطمه کوثر ومعصوم است. ایشان تنها بانویی است که در میان امت پیامبر خاتم(ص) معصوم و از هر گونه خطا و لغزش

دور بوده و پیراسته میباشد. از ادلهای عصمت آن حضرت که او را معصوم دانسته آیه / 33 احزاب است که به آیه تطهیر شهرت

اللَّهُ لِیُذْهِبَدارد،خداوندعَنکُمُدراین آیهالرِّجْسَتفرموده أَهْلَ." الْبَیْتِ وَیُطَهِّرَکُمْ تَطْهِیراً"

مفسران و مورخان نوشتهاند چون این آیه نازل شده رسول خدا(ص) علی(ص) و فاطمه(س) و حسنین(ع) را جمع نموده کسائی خیبری روی آنها انداخته فرمود: بار خدایا اینها اهل بیت من هستند، هر گونه ناپاکی را از اینان دور فرما، ام سلمه گوید:من نزدیک

در بودم، گفتم یا رسول االله من هم جز آنان هستم؟ فرمود: تو بر خیر یا در مسیر خیر میباشی، ولی جز آنان نیستی. این آیه

تصریح بر این دارد که اراده خداوند بر این قرار گرفته که هر گونه رجس و پلیدی را از رسول خدا(ص) و اهلبیت آن حضرت

دور سازد و به گواهی مفسرین حضرت زهرا(س) از اهلبیت رسول خدا(ص) میباشد. (طباطبایی، 1417، ج6، ص(465


تحلیل أَعْطَیْناکآیهإِنﱠا"الْکَوْثَر " از دیدگاه مفسران


چون جملهأَعْطَیْناکَإِنﱠا" ..." در مقام منت نهادن بود، با سیاق متکلم مع الغیر (ما) آمد که بر عظمت دلالت میکند، و چون

منظور از آن خوشدل ساختن رسول خدا (ص) بود مطلب را با واژه اعطاء که ظاهر در تملیک است بیان داشت .و این جمله از

این دلالت خالی نیست که فرزندان فاطمه (ع) ذریه رسول خدا (ص) هستند، و این خود یکی از خبرهای غیبی قرآن کریم است، چون همانطور که میبینیم خدای تعالی بعد از درگذشت آن حضرت برکتی در نسل آن جناب قرار داد، به طوری که در همه عالم هیچ نسلی معادل آن دیده نمیشود، آن هم با آن همه بلاها که بر سر ذریه آن جناب آوردند و گروه گروه از ایشان را کشتند. و روایات هم بسیار زیاد رسیده که سوره مورد بحث در پاسخ کسی نازل شده که رسول خدا (ص) را به اجاق کوری زخم زبان زد

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 21700 تومان در 14 صفحه
سایر مقالات موجود در این موضوع

دانلود مقاله مقام انسانی زن از نظر قرآن کریم

word قابل ویرایش
36 صفحه
18700 تومان
• اسلام اصل مساوات را دربارة زن و مرد نيز رعايت كرده است.• اسلام با تساوي حقوق زن و مرد مخالف نيست، با تشابه به حقوق آنها مخالف است.• اسلام نظريات تحقير آميزي كه نسبت به زن وجود داشته منسوخ كرده است.• قرآن در داستانهاي خود توازن را حفظ كرده، قهرمانان داستانها را منحصر به مردان نكرده است.• زن اگر بخواهد از حقو ...

دانلود مقاله اعجاز اعداد و نظم ریاضی در قرآن کریم

word قابل ویرایش
15 صفحه
21700 تومان
چکیدهقرآن کریم کتاب الهی ، کلام خدا و معجزه همیشه جاوید پیامبر(ص)، دارای ابعاد و جوانب مختلف است که یکی از این جنبهها، »اعجاز علمی قرآن کریم« که »اعجاز عددی « یکی از اجزای آن است. منظور از اعجاز عددی قرآن کریم، شمارهها و اعدادی است که به طور مستقیم یا غیرمستقیم در این کتاب آسمانی آمده که نشاندهنده نوعی نظم و ...

دانلود فایل پاورپوینت انسان و روح از دیدگاه قرآن

PowerPoint قابل ویرایش
10 صفحه
23700 تومان
--- پاورپوینت شامل تصاویر میباشد ---- اسلاید 1 : انسان از نظر قرآن ،مركّب از «روح» و «جسم» است . در آیات فراوانی از قرآن کریم به دو بعدی بودن انسان، اشاره شده است: ثم سواه و نفخ فیه من روحه خدا اندام انسان را موزون ساخت و از روح خویش در وی دمید.(سوره سجده آیه9) اگر خداوند روح را به خودش اضافه كرده اين نو ...

مقاله بررسی مبانی تربیتی روش عفو در قرآن کریم

word قابل ویرایش
11 صفحه
27700 تومان
دسته بندی : مقالات گوناگون
عنوان مقاله : بررسي مباني تربيتي روش عفو در قرآن کريم چکيده روش هاي تربيتي مستفاد از قرآن ،گسترده و فراوان است . ازجمله ي اين روش هاکه درزندگي فردي واجتماعي سهم عمده اي را تشکيل داده ، عفووگذشت است . از بررسي و مفهوم ارزشي عفو در آموزه هاي قرآن مي توان گفت که عفو يکي از صفات جماليه خداوند و به معناي صرف ن ...

مقاله علل و پیامدهای اجتماعی طلاق از دیدگاه اسلام و قرآن

word قابل ویرایش
13 صفحه
27700 تومان
دسته بندی : مقالات گوناگون
علل و پیامدهای اجتماعی طلاق از دیدگاه اسلام و قرآن چکیده در این تحقیق به بررسی علل و پیامدهای اجتماعی طلاق از دیدگاه اسلام و قرآن پرداخته شده است. طلاق به معنی رها شدن و فسخ کردن عقد نکاح بوده و پدیده ای قراردادی است که به زن و مرد امکان می دهد تحت شرایطی پیوند زناشویی خود را گسیخته و از یکدیگر جدا شوند. ...

مقاله معناشناسی واژه حکمت در قرآن کریم با تکیه بر نظریه حوزه های معنایی

word قابل ویرایش
19 صفحه
27700 تومان
دسته بندی : مقالات گوناگون
معناشناسي واژه حکمت در قرآن کريم با تکيه بر نظريه حوزه هاي معنايي چکيده اين پژوهش مي کوشد با روش توصيفي - تحليلي واژه حکمت را در قرآن کريم مورد واکاوي قرار دهد. لذا، ضمن بازشناسي معاني لغوي و اصطلاحي حکمت ، ديدگاه مفسران درباره معاني اصطلاحي و ارتباط مفهومي آن با واژه هاي هم نشين و جانشين مانند عزيز، بص ...

مقاله جامعیت قرآن ازدیدگاه شهید مطهری

word قابل ویرایش
20 صفحه
27700 تومان
دسته بندی : مقالات گوناگون
جامعیت قرآن ازدیدگاه شهید مطهری چکیده: قرآن پیغام رسان جاودانگی می باشد که برای هدایت و راهنمایی بشر به سوی خوشبختی بر حضرت محمد (ص ) نازل شده است و انسان ها را به علم ، پاکی و صداقت فراخوانده تا حیات طیبه را به آنها بنمایاند.یکی از ویژگی های قرآن کریم و باورهای بنیادی مسلمانان ، جامعیت کلام الهی است که ه ...

مقاله بررسی علل وقوع بلایا وحوادث طبیعی از دیدگاه قرآن و احادیث

word قابل ویرایش
15 صفحه
27700 تومان
دسته بندی : مقالات گوناگون
بررسی علل وقوع بلایا وحوادث طبیعی از دیدگاه قرآن و احادیث چکیده بلایا و امتحانات الهی مانند پدیده مرگ که امري طبیعی و همگانی است از اجزاء لاینفک زندگی می باشد .اماز نگاه قرآن هر حادثه و مشکلی میتواند آزمایش و فرصتی براي به خود آمدن و شناخت واقعیت و حقایق زندگی باشد و در این میان فرد حادثه دیده باید مصیبت ...