مقاله اثر محلول پاشی سطوح مختلف اسید بوریک در مرحله گلدهی بر درصد تشکیل میوه ارقام مختلف انگور (Vitis vinifera L.)

word قابل ویرایش
5 صفحه
5700 تومان

اثر محلول پاشی سطوح مختلف اسید بوریک در مرحله گلدهی بر درصد تشکیل میوه ارقام مختلف انگور (Vitis vinifera L.)

چکیده:

انگور (Vitis vinifera L.) یکی از مهمترین محصولات باغی در دنیا و ایران به شمار می رود و تمام ارقام تجاری موجود در ایران از این گونه می باشد. استفاده از برنامه های تغدیه ای مناسب در تاکستان ها، مصرف بهینه کودها و سموم دارای حداقل اثر سوء زیست محیطی از جمله روش های مناسب افزایش تولید انگور در واحد سطح می باشند. بر از مهمترین عناصر مورد نیاز برای رشد و نمو تخمک و افزایش درصد تشکیل میوه در انگور است. این آزمایش در شرایط مزرعه و در قالب طرح فاکتوریل۳ عامله بر پایه طرح کاملا تصادفی با ۳ تکرار شامل رقم (عسکری، سفیدالی و رازقی)، محلول پاشی اسید بوریک (صفر، ۱۵۰۰ میلیگرم در لیتر و ۳۰۰۰ میلیگرم در لیتر ) و زمان (روز اول تا نهم) پس از باز شدن ۵۰ درصد گلها انجام شد. برخی از صفات مربوط به زمان گلدهی، گرده افشانی و درصد تشکیل میوه پس از گرده افشانی انگور اندازه گیری شدند. نتایج حاصل از تجزیه واریانس نشان داد که بین ارقام “عسکری”، “سفیدالی”، “رازقی”، سه سطح مختلف اسید بوریک، ۹ زمان مختلف اندازه گیری صفات و همچنین اثرات متقابل آنها در تمام یا برخی از صفات باردهی تفاوت معنی داری در سطح یک تا پنج درصد وجود داشت. همچنین نتایج مربوط به صفات تعداد کل گلها، میزان ریزش گلها، تعداد گلها بعد از ریزش و درصد تشکیل میوه نشان داد که از نظر زمانهای مختلف ارزیابی، اثر متقابل زمان و رقم، زمان و سطوح مختلف اسید بوریک اختلاف معنی داری وجود نداشت. از بین سه رقم بررسی شده، رقم “عسگری” صفات تازه خوری و کیفیت بهتری نسبت به دو رقم “سفیدالی” و “رازقی” داشت. از نظر درصد تشکیل میوه رقم “رازقی” با % ۷۴/۵۸ تشکیل میوه اولیه برتر از رقم “عسگری” (%۶۸/۵۷) و رقم “سفیدالی” (%۶۱/۲۴) بود. اسید بوریک با غلظت ۳۰۰۰ میلی گرم در لیتر به ترتیب بیشترین تعداد کل گلها بعد از ریزش ۱۶۵/۴۳)گل)، حداکثر تعداد گلهای باز شده ۱۴۰/۷۲) گل)، بالاترین درصد تشکیل میوه (%۷۷/۶۰) و کمترین میزان ریزش گل ۵۱/۸۵) گل) را نسبت به شاهد و ۱۵۰۰ میلی گرم در لیتر را دارا بود. اثر متقابل ارقام با سطح ۰ میلی گرم در لیتر (شاهد) اسید بوریک کمترین درصد تشکیل میوه را داشتند. از طرفی اثر متقابل ارقام با سطح ۳۰۰۰ میلی گرم در لیتر اسید بوریک بیشترین میزان درصد تشکیل میوه را در هر سه رقم نشان داد. همچنین اثر متقابل رقم “رازقی” و اسید بوریک در سطح ۳۰۰۰ میلی گرم در لیتر بالاترین میزان درصد تشکیل میوه (%۸۳/۹۹) را نسبت به ارقام و سطوح دیگر اسید بوریک دیگر نشان دادند. با توجه به نتایج بدست آمده در این پژوهش و همچنین با در نظر گرفتن سایر صفات مهم و شرایط آزمایش، کاربرد کود اسید بوریک با غلظت و زمان مناسب در ارقام برتر، به دلیل اثر مثبت آن روی افزایش میزان تشکیل میوه و بالا بردن میزان عملکرد و همچنین نیاز بالای انگور به آن، پیشنهاد می گردد.

واژگان کلیدی: انگور ، محلول پاشی، اسید بوریک، گلدهی، باروری، درصد تشکیل میوه.

مقدمه:

انگور با نام علمی Vitis vinifera L. متعلق به تیره Vitaceae از جمله اولین میوه هایی است که اهلی شده و امروزه از اقتصادی ترین میوه های زیر کشت می باشد .(Keller, 2010) میزان تولید انگور در دنیا ۶۶۴۱۳۳۹۳ تن با متوسط عملکرد ۹۰۷۲ کیلوگرم در هکتار می باشد، که ایران با تولید ۲/۸ میلیون تن در رتبه یازدهم دنیا جای دارد .(FAO, 2011) بر همین اساس ایران از نظر سطح زیر کشت با ۲۷۰ هزار هکتار سطح زیر کشت رتبه هفتم را در جهان دارا می باشد. متوسط میزان تولید انگور آبی در کشور ۱۱۶۹۲ کیلو گرم در هکتار بوده و بالاترین راندمان تولید انگور آبی در کشور ۳۲۱۵۹ کیلوگرم در هکتار متعلق به استان کهگیلویه و بویر احمد می باشد.

برخی از روشهای متداول مصرف کود دارای محدودیت هایی هستند، مثلا در مصرف خاکی تثبیت، شستشو و اثر متقابل بعضی از عناصر غذایی در جهت کاهش جذب و همچنین اثرات نامطلوب محیطی مثل آهک زیاد، عدم تهویه کافی در بعضی از باغها به دلیل آبیاری زیاد که ایجاد اختلال در جذب می کنند و همین طور گستردگی زیاد ریشه ها در حجم وسیعی از خاک و عدم امکان رساندن تمام کود مصرف شده به ریشه ها و نهایتا آلودگی خاک را می توان ذکر کرد، در حالیکه مصرف کود به صورت محلول پاشی شاید این اثرات را نداشته و یا کمتر داشته باشد. در سالهای اخیر حساسیت و نگرانی در مورد جلوگیری از آلودگی محیطی و تولید غذاهای عاری از مواد شیمیایی و اورگانیک به طور چشمگیری افزایش یافته است .(Moor et. al . 2009) کاربرد کود ها به صورت محلول پاشی بر روی برگ کمتر از کاربرد خاکی آنها موجب آلودگی محیط زیست می گردد ( Lanauskas et al., .(2006 بنابراین تعداد کودهای قابل کاربرد به صورت محلول پاشی در بازرهای جهانی به طور چشمگیری افزایش یافته است.

گیاه مو جزء گیاهانی است که خود گشنی براحتی در آن صورت می گیرد. در هنگام باز شدن گلها بساک ها به طرف کلاله شکاف برداشته ، دانه های گرده آزاد شده و روی سطح کلاله قرار می گیرند. دانه گرده با استفاده از ترشحات سطح کلاله جوانه زده و لوله های گرده به درون فضاهای بین سلولهای کلاله نفوذ نموده و پس از گذشتن از بافت انتقالی خامه، خود را به تخمدان می رسانند. تعدادی از لوله های گرده پس از عبور از قسمت های فوقانی تخمدان، خود را به قسمت های تحتانی آن رسانده و نهایتا به درون تخمک های واژگون آن نفوذ نموده و به دنبال آن لقاح صورت می گیرد .(Mullins et al., 1992) عوامل گوناگونی بر سرعت رشد لوله گرده تاثیر می گذارند که با توجه به طول دوره گرده انشانی موثر۱ بر باروری گلها تاثیر می گذارند که از جمله این عوامل می توان به دما، رطوبت، مواد غذایی و عناصر معدنی موجود در کلاله اشاره نمود. در بین عناصر غذایی، عنصر بر نقش بارزی را در افزایش راندمان گرده افشانی و باروری به عهده دارد. این عنصر بر جوانه زنی دانه گرده، رشد لوله گرده، باروری تخمکها و تشکیل بذر تاثیر مثبت داشته و موجب بهبود آنها می شود (عبادی و همکاران، .(۱۳۸۰

مو به عنوان یک گیاه پرنیاز به عنصر بر شناخته شده است (Gartel, 1974)، به طوری که برای جوانه زنی دانه گرده و در سطح کلاله و نهایتا باروری موفق تخمکهای انگور نیاز به ۵۰- ۶۰ میکروگرم در گرم وزن خشک کلاله، عنصر بر می باشد و اگر این مقدار به ۸-۲۰ میکروگرم کاهش یابد، باروری انجام نمی شود. عنصر بر همچنین موجب افزایش مقدار و تغییر ترکیب قند ها در شهد گلها شده و به این ترتیب جذب حشرات را بیشتر نموده و گرده افشانی را بهبود می بخشد .(Emershad et al., 1984) میزان بالای عنصر بر در کلاله برای غیر فعال نمودن کالوز دیواره سلولی لوله گرده مورد نیاز است و این کار توسط کمپلکس برات-قند انجام می شود و هنگامی که عنصر بر کاهش می یابد، کالوز حاصل از لوله گرده در خامه تجمع یافته و به دنبال آن سنتز فنل ها افزایش می یابد. در این حالت واکنش دفاعی مشابه واکنش گیاه هنگام مقابله با آلودگی میکروبی در خامه توسط فنل ها فعال شده و رشد لوله گرده توقف می شود.

هدف از انجام این تحقیق بررسی اثر و مکانیسم عنصر بر به شکل اسید بوریک در گرده افشانی، لقاح و درصد تشکیل میوه سه رقم انگور رازقی، سفیددالی و عسگری در شرایط مزرعه بود.

مواد و روشها:

این آزمایش در یک تاکستان تجاری انگور واقع در کاشمر (از شهرستانهای خراسان رضوی) در بهار سال ۱۳۹۰ انجام گرفت. شهرستان کاشمر، با وسعت حدود ۵ هزار کیلومترمربع، از نظر جغرافیایی در ۳۵ درجه و ۱۱ دقیقه شمالی و ۵۸درجه و ۲۷ دقیقه شرقی، در بلندترین نقطه ۲۵۱۵ متر و در پائین ترین نقطه ۹۰۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد . اقلیم کاشمر معتدل و خشک بوده و حداکثر درجه حرارت در تابستان ها ۳۸ درجه بالای صفر و حداقل آن در زمستان ها، ۳ درجه زیر صفر می باشد. میانگین دمای سالیانه ۱۷/۶ درجه سانتیگراد و میانگین بارندگی سالیانه کاشمر ۱۸۰ میلیمتر گزارش شده است. دشت کاشمر بطول تقریبی ۱۰۰ کیلومتر و عرض متوسط ۲۰ کیلومتر در میان کوههای کوهسرخ و کوه فغان که از غرب به دشت کویر و از جنوب کویر نمک متصل می شود، واقع شده است. این مطالعه در قالب طرح فاکتوریل ۳ عامله بر پایه طرح های کاملا تصادفی و در سه تکرار شامل سه رقم، سه سطح محلول پاشی و ۹ روز زمان ارزیابی صفات انجام شد و از طریق آن اثر اسید بوریک بر گلدهی، باز شدن گلها، ریزش گلها و درصد تشکیل میوه اولیه سه رقم انگور رازقی (رزقی)، سفیدالی و عسگری مورد بررسی قرار گرفت. برای هر رقم ۹ بوته محلول پاشی شد. اسید بوریک در زمان باز شدن ۵۰ درصد گلها با غلظت صفر، ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ میلی گرم در لیتر روی کل بوته های هر تیمار محلول پاشی و سپس عوامل مربوط به باردهی مورد بررسی قرار گرفتند. در این مطالعه، خصوصیات ارقام انگور بر مبنای باردهی و عملکرد صفات تعداد گلها، تعداد گلهای باز شده و باز نشده، تعداد کل میوه در هر بوته اندازه گیری شد. داده های بدست آمده از این تحقیق و آزمون معنی داری آنها با استفاده از نرم افزار آماریSAS آنالیز و مقایسه میانگین ها نیز با روش دانکن صورت گرفت.

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
wordقابل ویرایش - قیمت 5700 تومان در 5 صفحه
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد