مقاله ارایه ی راهبردهایی برای هدایت تحصیلی و شغلی دانش آموزان دوره ی متوسطه ی شهرستان سیرجان

word قابل ویرایش
13 صفحه
دسته : اطلاعیه ها
12700 تومان
127,000 ریال – خرید و دانلود

چکیده
این پژوهش با توجه به نظریه ی شغلی – شخصیتی جان هالند و استفاده از پرسشنامه ی سیاهه ی شغلی وی، در میان ٨۵٠ نفر از دانش آموزان پایه ی اول مقطع متوسطه ی شهر سیرجان با هدف بررسی ویژگی های شخصیتی و شغلی و رابطه ی میان شخصیت افراد با مشاغل موجود کشور، با در نظر گرفتن عامل های موثر در انتخاب رشته ی تحصیلی و شغلی آنان انجام گردید، روش پژوهش توصیفی ، از نوع پیمایشی و کاربردی است و دادههای اولیه از راه پرسشنامه و مصاحبه بدست آمد، با بررسی پرسشنامه ها و نظرات افراد، تغییراتی در پرسشنامه ی جان هالند اعمال شد که منجر به ایجاد پرسشنامه ای هوشمندانه تر گردید. جان هالند، پاسخ های کاربر را فقط با بله و خیر می سنجید که در بسیاری از موردها افراد نمی توانستند نظر خود را نسبت به یک شغل ، فقط به صورت بله و خیر مطرح کنند. با تغییر جوابها به صورت کاملا، تا حدی، کمی و اصلا پاسخ به پرسشنامه راحت تر شد. نتایج بدست آمده از این پژوهش به پیاده سازی نرم افزاری منجر شد و مشخص کرد که هر یک از کاربرانی که پرسشنامه را پر می کنند، دارای چه درصدی از ۶ تیپ شخصیتی طبقه بندی هالند هستند.
واژههای کلیدی: شخصیت ، شغل ، دانش آموز، هدایت تحصیلی ، هدایت شغلی .

مقدمه
هدایت تحصیلی دانش آموزان به سوی رشته های متناسب با علایق آنها و نیازهای جامعه موضوعی است که باید بر اساس پژوهش و کار کارشناسی مورد بررسی قرار گیرد. نیل به اهداف تعلیم و تربیت در مقطع متوسطه و بویژه هدایت دانش آموزان به سوی رشته هایی که نیازهای اساسی جامعه را برآورده می سازد، مستلزم اصول و معیارهایی انتخاب رشته ی آنهاست . پژوهشگر بر آن است که ویژگی های شخصیتی و شغلی متناسب با هم را برای تهیه ی راهنمای انتخاب رشته ی دانش آموزان مقطع متوسطه شهر سیرجان فراهم نماید.
مسئله ی مشاهده شده این است که دانش آموزان به دلیـل ناآگـاهی از توانـایی هـا، پتانـسیل هـا، علایق خود و ویژگی ها و آیندهی رشته ی تحصیلی و تنها بر اساس تحمیل و فشار خانواده یا از روی چشم و هم چشمی انتخاب رشته می کنند. گزارش سالانه ی عملکرد آموزش متوسـطه ی شهرسـتان سیرجان نشان می دهد که درصد شایان توجهی از دانش آموزان دچار افت تحصیلی می شوند کـه در نهایت به تغییر رشته یا ترک تحصیل می انجامد.
برای حل این مشکل ، مطالعه و بررسـی دربـارهی درونـدادهای مقطـع متوسـطه کـه در شـرف انتخاب رشته و شاخه قرار دارند، ضرورت دارد و مطالعه و بررسی گرایش هـای تحـصیلی و شـغلی و ارتباط آن ها با ویژگی های شخصیتی آنان نیازمند تدوین یک سند جامع و مانع است .
بدیهی است اختلافـات فـردی باعـث بـسیاری از تفـاوتهـای رفتـار انـسانی اسـت و نخـستین سرچشمه ی این امتیازها شخصیت آدمی است ، لذا شناخت خصلت ها، توانمنـدیهـا و ناتوانـایی هـا، نگرشها و احساسات انسان و نیز درک و فهم علل رفتارهای او و پیش بینی عملکردها و کنش هایش از دیر باز مورد توجه و علاقه ی اندیشمندان علـوم اجتمـاعی ماننـد روانشناسـان، مـردم شناسـان ، اندیشمندان تعلیم و تربیت و جامعه شناسان بوده است . بی گمان تطبیق توانـایی هـا و اسـتعدادهای فرد با مشاغل مورد نیاز جامعه سبب کارایی و ثمر بخشی بیش تـر، بهبـود کیفیـت کـار، موفقیـت و رضایت او می شود(گاتفردسون ١٩٩٧،١). مطالعات نشان داده است که ممکن است مشکلات مشترک سازمانها واقعا با عامل های شخصیتی مرتبط باشد.
چگونگی شخصیت افراد در سازگاری شغلی آنها تاثیر گذار است . برخی مشاغل برای افراد سـر به زیر و ساکت مناسب است در حالی که برخی دیگر برای افراد بـرونگـرا و سـازگار مناسـب بنظـر می رسد، در مقابل برای برخی از شغل ها افراد آرام و درونگرا بهتر می باشد(حسینی ، ١٣٧٩).
دونالد سوپر روانشناس بر این باور است که شغل فرصتی برای هر کسی فراهم می کند تـا تـصویری را که از خود در ذهن دارد، به اجرا در آورد و ابراز کند پس می توان گفت نخـستین عامـل مـوثر در تعیین مسیر تکاملی انتخاب شغل ، باور و تصور ما از خودمان است . پندار مـا از خودمـان و شـناخت اولویت های شخصیتی ما بسیار دارای اهمیت اند(هالند١٩٧٣،١).
وجود تفاوت در هوش و استعداد، علایق و شخصیت بین انسانها راهنمایی شـغلی را در جامعـه ضرورت می بخشد. در این مورد افلاطون باور دارد. هرگز دو فرد همانند متولد نشده اند، زمـانی کـه هر فرد به شغلی خاص بپردازد که با مواهب طبیعی او سـازگار اسـت ، آنگـاه همـه ی کارهـا در حـد کیفیت و کمیت خود با سرعت و سهولت به پیش می رود (شفیع آبادی،١٣٨١).
پیشینه ی پژوهش
در پژوهشی باعنوان هنجاریابی سیاهه ی خودپژوهی شغلی هالند به عنوان گامی در راه هنجاریابی سیاهه ی خود پژوهی شغلی هالند راهنمایی برای برنامه ریزی تحصیلی و شغلی برای نخستین بار در ایران، به یک نمونه ی ١٢۴٢ نفری از جامعه ی دانش آموزان کلاسهای سوم راهنمایی و اول دبیرستان پسرانه ی شهر تهران انتخاب شدند و سیاهه ی یاد شده در میان آنها اجرا شد. نتایج بدست آمده از این مطالعه نشان داد که از میان ۶ مقیاس ریخت های شخصیتی عینی گرایی ، پژوهشی ، هنری، اجتماعی ، تهوری، قراردادی، مقیاسهای ریخت های پژوهشی و قراردادی دارای بیش ترین تعداد گویه های ٢ ارزشی هستند که می توانند به ترتیب جنبه های پژوهشی و قراردادی شخصیت افراد این جامعه را مورد سنجش قرار دهند. در مقابل مقیاس ریخت های عینی گرایی و اجتماعی دارای بیش ترین گویه های دو ارزشی ضعیف بودند، بنابراین لازم است گویه های ضعیف با گویه هایی مناسب تر عوض شوند. مقیاس هنری در برخی قسمت ها قوی و مناسب بودند، ولی در برخی دیگر سنجیدگی خوبی نشان نداند. نتایج سیاهه تنها در ١٢ درصد موارد با آرزوهای شغلی آزمودنی ها همخوانی نشان داد (حکیم آرا، ١٣٧۴).
در پژوهشی دیگر با عنوان بررسی عامل های موثر در هدایت تحصیلی و شغلی دانش آموزان نظام نوین آمورش متوسطه برای انتخاب رشته ی تحصیلی و شغلی آیندهی خویش در شهرستان نوشهر با هدف دستیابی به عامل های موثر در هدایت تحصیلی و شغلی دانش آموزان نظام جدید آمورش متوسطه برای انتخاب رشته ی تحصیلی و شغلی آیندهی خویش به این نتایج دست یافته اند که محتوای کتاب برنامه ریزی تحصیلی ، با سواد بودن خانواده، درآمد حاصل از یک شغل ، منزلت اجتماعی آیندهی یک رشته ی تحصیلی ، وضعیت اقتصادی خانواده و علاقه ی خود دانش آموز در انتخاب رشته ی تحصیلی اش موثر است (بالی تیرکده، ١٣٧۴).
در پژوهشی دیگر باعنوان بررسی رابطه ی بین ویژگی های شخصیتی و عملکرد شغلی (وظیفه و زمینه ای) مدیران مدارس راهنمایی شهر همدان در سال تحصیلی ٨٣-٨٢ نشان می دهد بین ویژگی های شخصیتی برونگرایی ، ثبات هیجانی و سازگاری با عملکرد شغلی (زمینه ای–وظیفه ای) رابطه ای معنادار وجود دارد. بین ویژگی شخصیتی وجدان و ثبات هیجانی با عملکرد شغلی در هیچ یک از مولفه های آن رابطه ای معنادار مشاهده نمی شود. و در مورد سه ویژگی برون گرایی ، ثبات هیجانی و سازگاری پیش بینی کنندهی معتبری از عملکرد شغلی هستند و همچنین ، هیچ رابطه ی تعاملی معناداری بین شخصیت و آموزش در پیش بینی عملکرد شغلی مشاهده نمی شود. رابطه ی بین سن و سابقه با عملکرد مناسب نیست و بین دو جنس از لحاظ عملکرد تفاوت معناداری وجود ندارد (خاکپور، ١٣٨٣).
در پژوهشی دیگر، در یکی از دانشگاههای خاورمیانه ، باعنوان تاثیرات مشاورهی تحصیلی در تصمیم گیری دانش آموزان در انتخاب رشته ی تحصیلی با هدف کمک به دانش آموزان در امر انتخاب رشته ، به این نتایج دست یافتند که برنامه های کوتاهمدت مشاوران شغلی تاثیر بسیار زیادی در انتخاب رشته ی دانش آموزان گذاشته است ( والری، ١٩٩۴،به نقل ساویکاس و والش ١٩٩۶،١ ).
در بیش از ۶٠ پژوهش از پرسشنامه ی شخصیتی و شغلی جان هالند استفاده شده، اما در این پژوهش با در نظر گرفتن پرسشنامه ی جان هالند پرسشنامه ای کامل تر با میزان پاسخگویی بهتر مطرح گردیده و در موارد دیگری از پژوهش ها در مورد عامل های موثر در انتخاب رشته ی دانش آموزان پژوهش گردیده، هدف از انجام این پژوهش ارایه ی راهبردهای عملی و کاربردی برای دانش آموزان می باشد تا از روی ویژگی های شخصیتی خود بتوانند اقدام به انتخاب رشته ی تحصیلی و در نهایت شغل آیندهی خود نمایند.
برای رسیدن به این هدف پژوهشگر به بررسی موارد زیر پرداخته است :
١. گرایش دانش آموزان متوسطه شهرستان سیرجان به مشاغل گوناگون به چه ترتیبی می باشد؟
٢. عامل های موثر بر انتخاب رشته ی دانش آموزان متوسطه چیست ؟
٣. ویژگی های شخصیتی دانش آموزان متوسطه چگونه است ؟
۴. چه شغلی برای چه شخصیتی مناسب است ؟
روش پژوهش
این پژوهش توصیفی از نوع پیمایشی بوده است . جامعه ی آماری این پژوهش کلیه ی دانش آموزان پایه ی اول متوسطه شهرستان سیرجان در سال تحصیلی ٨٨-٨٧ بوده اند که تعداد آنها فصلنامه ی رهیافتی نو در مدیریت آموزشی ، سال اول، شمارهی ٣، پاییز ٨٩ ١٢١ برابر با ٨۵٠ نفر بوده است . از میان آنها ١۵٠ دانش آموز (٧۵ دختر و ٧۵ پسر مقطع اول دبیرستان) به شیوهی نمونه گیری طبقه ای تصادفی جهت نمونه گیری آماری انتخاب شده و پرسشنامه ی شغلی ، شخصیتی جان هالند در مورد آنها اجرا گردید پرسشنامه ی مورد استفاده از نوع پرسشنامه ی بسته پاسخ و منظم بوده در این پرسشنامه تیپ های شخصیتی به شش طبقه واقع گرا، جستجوگر، هنری، اجتماعی ، قراردادی و متهور تقسیم شده است . پرسشنامه ی خود-فرمان جان هالند پرسشنامه ای بسیار جامع است که هر فرد می تواند با پاسخ به سوالات آن، تیپ شخصیتی خود را مشاهده و محیط شغلی متناسب با آن را انتخاب کند.
برای آزمودن معناداری نتایج بدست آمده از پرسشنامه ها و تجزیه و تحلیل آنها از آزمـون خـی دو (مجذورکا) استفاده شده است . همچنین ، از میان آمـار توصـیفی درصـد، میـانگین ، پراکنـدگی و واریانس نیز مورد استفاده قرار گرفته است .
یافته های پژوهش پرسش نخست پژوهش : گرایش دانش آموزان متوسطه ی شهرستان سیرجان در سال ٨٧.٨٨ بـه مشاغل گوناگون به چه ترتیبی می باشد؟
جدول ١ – دادههای گروه نمونه
با توجه به پرسشنامه های بررسی شده بنظر می رسد مشاغل جستجوگرایانه بیش ترین طرفدار را در میان دانش آموزان مقطع متوسطه ی شهرستان سیرجان در سال تحصیلی ٨٧.٨٨ دارد. مشاغلی که نیازمند مهارتهای علمی و فنی است و به ترتیب مشاغل متهورانه ، قراردادی، واقع گرایانه ، اجتماعی و هنری در اولویت های بعدی هستند.

جدول ٢ – تجزیه و تحلیل دادههای گروه نمونه
با توجه به محاسبات بالا مقدار خی دو محاسبه شده ٣٩.۶٨ است و چون خی دو محاسبه شده (٣٩.۶٨) بزرگتر از خی دو جدول (١١.٠٧) با درجه های آزادی ۵ (۵ = ١-۶ = df) و در سطح ٠.٠۵ است ، بنابراین می توان نتیجه گرفت تفاوت بین فراوانی های مشاهده شده معنادار است و دانش آموزان، مشاغل جستجوگرایانه را بر سایر مشاغل ترجیح می دهند.
پرسش دوم پژوهش : عامل های مؤثر در انتخاب رشته ی دانش آموزان متوسطه چیست ؟
جدول ٣- ترتیب اولویت بندی عامل های موثر در انتخاب رشته ی دانش آموزان دختر

جدول ۴ – ترتیب اولویت بندی عامل های موثر در انتخاب رشته ی دانش آموزان پسر

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 12700 تومان در 13 صفحه
127,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد