مقاله ارزیابی توانمندیهای ژئوتوریستی سراب گزنهله با روش پرالونگ

word قابل ویرایش
16 صفحه
دسته : اطلاعیه ها
12700 تومان
127,000 ریال – خرید و دانلود

چکیده :
مناطق ژئوتوریستی مکان هایی هستند که علاوه بر شرایط خاص ژئومورفولوژیکی و زمین شناسی و زمینه های تاریخی- فرهنگی، به دلیل وجود ارزش علمی- پژوهشی و زیباشناختی مورد توجه طبیعت گردان و سرمایه گذارن در زمینه ی توریسم قرار میگیرد. هدف اصلی این پژوهش ارزیابی قابلیت های ژئوتوریستی سراب گزنهله با روش پرالونگ میباشد. طبق مدل پرالونگ ۴ فاکتور زیباشناسی، علمی، تاریخی- فرهنگی، اجتماعی- اقتصادی میباشد. نتایج حاصل از ارزیابی نشان داد که بالاترین ارزش طبق ۴ فاکتور فوق برای ژئوسایت سراب گزنهله ارزش زیبایی ظاهری است که ۸۰/۰امتیاز را به خود اختصاص داد. همچنین کمترین امتیازمربوط عیار تاریخی- فرهنگی با ۳۴/۰ امتیاز میباشد. . پس از بررسی عیار گردشگری ژئوسایت مذکور به بررسی میزان کیفیت بهره وری و ارزش بهره وری و محاسبه ی میانگین عیار بهره وری لندفرم مذکور پرداخته شد. میانگین عیار بهره وری لندفرم فوق ۷۲/۰ به دست آمد.
واژه های کلیدی: ژئوتوریست ، توریسم ، سراب گزنهله ، مدل پرالونگ ، ژئوسایت
مقدمه
«ژئوتوریسم » از ترکیب واژه های ژئو( زمین ) و « توریسم » (جهانگردی) پدید آمده است و به معنی بهره گیری گردشگری از علوم زمین ، به ویژه جغرافیای طبیعی، زمین شناسی، ژئوفیزیک و سایرعلوم طبیعی است . در واقع ژئوتوریسم ، علم بررسی و بهره گیری از شکلهای ناشی از فرآیندهای بیرونی در جهت توسعه ی گردشگری است . این فرآیندها باعث به وجود آمدن شکلهای متفاوت با چشم اندازهای گوناگون میشوند( نصیری،١٣٩٠: ١٠). گردشگری در سال های اخیر به یکی از پردرآمدترین بخش های اقتصادی تبدیل شده است که توسعه ی گردشگری میتواند سبب ایجاد اشتغال ، افزایش درآمد و در نهایت رفاه و بهبود معیشتی مردم شود، به شرطی که با برنامه ریزی جنبه های منفی و احیانا مخرب آن پیشگیری و کنترل شده و جنبه های مثبت آن تقویت گردد. امروزه توجه به صنعت گردشگری در بسیاری از کشورهای دارای آثار و ابنیه تاریخی و توانمندیهای طبیعی به فعالیتی اثر بخش و کارا از منظر اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی تبدیل شده است ( سهامی، ١٣٩١: ٢). ترخانی و همکاران (١٣٨٩)در مطالعه ی خود به بررسی غار تاریخی کرفتو از دیدگاه ژئوتوریسم پرداختند.درنهایت با مطالعه ی چگونگی شکل گیری غار کرفتو و مطالعه ی زمین شناسی منطقه ، به این نتیجه رسیدند غار تاریخی کرفتو ازجمله مناطقی است که به عنوان یک جاذبه ی ژئوتوریسم و باستان شناسی در طبقه ی آثار کمیاب ، که در اثر عوامل فرسایش به علاوه فعالیت های انسانی ایجاد شده ویکی از سایت های باستانی کشور به حساب میآید، به عنوان یک پدیده ی ژئوتوریسم معرفی شده است . فاضل نیا و هدایتی(١٣٨٩) راهبردعای مناسب برای توسعه ی گردشگری دریاچه ی زریوار بررسی کرده و نتیجه حاصل از این مقاله حاکی از آن است که آستانه ی آسیب پذیری دریاچه ی زریوار به خاطر گردشگری بودن بالاست و نیازمند بازنگری و ارائه ی سیاست های مناسب و همچنین مدیریت واحد جهت رفع محدودیت ها و استفاده از قابلیت ها و توانمندیهای آن میباشد. سبحانی(١٣٨٩) به شناخت پتانسیل های گردشگری منطقه آبگرم سردابه در پرداخته است که براساس این مقاله مهمترین عامل جذب در منطقه سردابه در درجه ی اول عوامل SWOTاستان اردبیل با روش محیطی از قبیل چشم اندازهای طبیعی و آب و هوااز ماه اردیبهشت تاآخر آبان و در درجه ی دوم آب های گرم منطقه است . سبک خیز و همکاران (١٣٩٠) در پژوهش خود، به بررسی غار خاصه تراش در روستای خاصه تراش از توابع شهر اصفهان پرداخته اند.
نتایج بررسیهای ایشان نشان داد که غار خاصه تراش از نوع شبکه ای نامنظم است . که ازتکتونیک باید به عنوان عامل اصلی در تشکیل غار یاد نمود. در ارزیابی به روش پرالونگ ، پدیده ی فوق از نظر ارزش اجتماعی رقم . ٠.۵؛ ازنظر فرهنگی- تاریخی٠.٧ %؛ از نظر علمی رقم ٠.٩٢ % و از نظر زیباشناختی رقم ٠.٧۵ %را احراز و این بدین معنی است که در مجموع رتبه ی خوب را به خود اختصاص میدهد. نیک اندیش و سنگری(١٣٩١) در مطالعه ی خود به ارزشیابی و قابلیت سنجی ژئومورفوسایت های شهرستان بوشهر با استفاده از مدل پرالونگ پرداختند. طبق مطالعات ایشان استان بوشهر با دارا بودن جاذبه های طبیعی فراوان نظیر، درختان حرا، غارها، چشمه های آب گرم و… همراه با جاذبه های تاریخی و اجتماعی جزء پنج استان برتر در زمینه ی ماندگاری گردشگران شناخته شده است . نتایج تحقیق ایشان نشان داد، ژئوسایت گنبد نمکی دشتی بیشترین امتیاز را کسب نمود. همچنین از نظر میزان و کیفیت بهره وری ژئوسایت طاقدیس موند بیشترین امتیاز را به دست آورد. عباسیزنگیچقایی(١٣٩٢) درتحقیق خود به ارزیابی توانمندیژئوتوریستی لندفرم های شهرستان کرمانشاه بر اساس روش پرالونگ پرداخته است . ایشان برای تشریح لندفرم های ژئومورفولوژیکی شهرستان کرمانشاه از تصاویر ماهواره ای، نقشه های زمین شناسی، توپوگرافی و داده های حاصل از بازدیدهای میدانی استفاده شده و میزان قابلیت وتوانمندی ژئومورفوتوریستی این لندفرم ها بر اساس روش پرالونگ مورد ارزیابی قرار گرفته است . پنج لندفرم ژئومورفولوژیکی در محدوده ی مورد مطالعه ، مورد بررسی قرار گرفته و نتایج به دست آمده با استفاده از روش پرالونگ نشان داد که لندفرم سراب طاق بستان به علت ارزش باستان شناسی، سابقه ی تاریخی و چشم اندازهای زیبای طبیعی پیرامون آن با کسب بالاترین امتیاز(۶۵% )، به عنوان با اهمیت ترین لندفرم ژئوتوریستی شهرستان و دره کارستی تنگ کنشت با کمترین امتیاز(٣٩%) کم اهمیت ترین لندفرم ژئومورفوتوریستی شهرستان کرمانشاه ارزیابی شده اند. توماس (٢٠٠۵) به بررسی مفهوم چشم انداز و ظرفیت و برد اکولوژیکی موجب خسارت جبران تاپذیری به منابع و محیط طبیعی خواهد شد.
اسلامبربینگ (٢٠٠۶) به بررسی جاذبه های ژئوتوریستی آبشارها، چشمه ها و صخره های زیباو دیگر پدیده های ژئومورفولوژیکی در توسعه نواحی روستایی پرداخته و به این نتیجه دست یافته است که جذب گردشگر به این مناطق میتواند باعث اشتغال زایی و بالا رفتن سطح درآمد روستاییان شده و از مهاجرت این بخش جمعیتی جلوگیری کند. موفیت و مودی (٢٠٠٨) به بررسی تأثیر گسترش ژئوتوریسم در حفاظت از منابع طبیعی پرداخته است و به این نتیجه دست یافته است که این شاخه از گردشگری به توسعه پایدار ناحیه ای منجر شده است
روش تحقیق
بر اساس این مدل میزان توانمندی گردشگری یک لندفرم ژئومورفولوژیکی از چهار جهت (زیبایی ظاهری، علمی، فرهنگی- تاریخی و اجتماعی- اقتصادی) قابل بررسی است . در ابتدا برگه ی شناسایی لندفرم ژئومورفولوژیکی برای ژئوسایت تکمیل میشود(جدول ١).
سپس معیارهای خاصی برای تعیین ارزش هر یک از جنبه های قابلیت گردشگری لندفرم های ژئومورفولوژیکی از قبیل زیبایی ظاهری، علمی، فرهنگی- تاریخی و اجتماعی- اقتصادی مشخص شده است که طبق جداول ( ٢تا٧)برای ژئوسایت تکمیل میگردد.
جدول (١) برگه ی شناسایی لندفرم ژئومورفولوژیکی(٢٠٠۵ prolong)
١) ارزش زیبایی ظاهری:
ویژگیهای این ارزش از طریق معیارهای زیر موردسنجش قرار میگیرد.
تعداد نقاط دیدنی: این ویژگی تعداد نقاط دیدنی اطراف لندفرم را مد نظر قرار میدهد.
فاصله تا نقاط شناسه موقعیت ژئومورفولوژی گردشگری
مساحت : مساحت لندفرم و محیط اطراف بر حسب کیلومتر مربع .
ارتفاع : ارتفاع لندفرم را مدنظر دارد.
تباین رنگ ها با محیط اطراف : رنگ لندفرم نسبت به محیط اطراف .
این ارزش برطبق رابطه ی زیر و امتیازات آن بر اساس جدول ٢ محاسبه میشود:
۵/(امتیاز بند۵+امتیاز بند۴+ امتیاز بند٣+ امتیاز بند ٢+ امتیاز بند١)= امتیاز کل ارزش زیبایی ظاهری
جدول (٢) معیار امتیاز دهی در میزان ارزش زیبایی ظاهری لندفرم ژئومورفولوژیکی(prolong٢٠٠۵)
٢) ارزش علمی: ارزش علمی لندفرم های ژئومورفولوژیکی بر اساس معیارهای زیر سنجیده میشود.
جذابیت از نظرجغرافیایی: این ویژگی به میزان جذابیت مکان مورد نظر بستگی دارد.
ویژگیهای تجسمی: این ویژگی به وجود مکان های مشابه دیگر جهت شناخت و درک مکان مورد نظر بستگی دارد.
مساحت نسبت به کل : مساحت مکان اشغال شده به وسیله ی لندفرم نسبت به کل مکان کمیابی: نسبت به نمونه های دیگر در منطقه ی مورد مطالعه .
وضعیت مکان : نسبت تخریب و دستکاری مکان لندفرم مدنظر میباشد.
جذابیت اکولوژیکی: نسبت تنوع زیستی مکان لندفرم مدنظر میباشد.
به بندهای فوق امتیازهایی از صفر تا ١ تعلق میگیرد که در تعیین اولویت نهایی و ارزش گذاریها دخالت داده میشود. این ارزش بر طبق رابطه ی زیر حاصل میشود و امتیازات آن بر اساس جدول شماره ی ٣ محاسبه میشود:
۵/( امتیاز بند۶+ امتیاز بند۵+ (امتیاز بند۴*٠.۵)+( امتیاز بند٣*٠.۵)+ امتیاز بند٢+ امتیاز بند١)= امتیاز کل ارزش علمی
جدول (٣) معیار وامتیاز دهی در میزان ارزش علمی لندفرم ژئومورفولوژیکی(prolong٢٠٠۵)

٣) ارزش تاریخی- فرهنگی:
این ویژگی از طریق فاکتورهای زیر محاسبه میشود:
جنبه های فرهنگی: این فاکتور به وجود و عدم وجود جنبه ی فرهنگی و تاریخی اشاره دارد.
مناظر پیکرنگاری: اشاره به تعداد مناظر پیکرنگاری مربوط به گذشته ی تاریخی اطراف لندفرم اشاره دارد.
جنبه های تاریخی و باستان شناسی: اشاره به تعداد اثر و ابنیه ی تاریخی در ژئوسایت دارد.
جنبه های مذهبی و هنری: اشاره به تعلقات مذهبی لندفرم دارد.
رخدادهای هنری و فرهنگی: اشاره به تعداد و میزان تبلیغات و رخداد و برنامه های هنری- فرهنگی در محل ژئوسایت در طول سال
دارد.امتیازها از طریق فرمول زیر و بر اساس جدول ۴ محاسبه میشود:
۶/( امتیازبند۵+ امتیاز بند۴+ امتیاز بند٣+ امتیاز بند(٢*٢)+ امتیاز بند١)= امتیاز کل ارزش تاریخی- فرهنگی
جدول (۴) معیار و امتیاز دهی در میزان ارزش تاریخی- فرهنگی لندفرم ژئومورفولوژیکی(prolong٢٠٠۵)

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 12700 تومان در 16 صفحه
127,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد