مقاله ریشه های حقوق شهروندی در نهج البلاغه

word قابل ویرایش
9 صفحه
دسته : اطلاعیه ها
12700 تومان
127,000 ریال – خرید و دانلود

چکیده :
هدف از این پژوهش تبیین جایگاه شهروندان در جامعه و ارتقای حقوق شهروندی و بیان حق مردم نسبت به حاکمیت میباشد. پرسشی که مطرح است این است که آیا حقوق شهروندی موضوعی جدید التاسـیس اسـت یـا اینکه دارای ریشه های دیرینه میباشد. لازم به ذکر است که این پژوهش بـه روش تحلیلـی توصـیفی و بـر پایـۀ داده های کتابخانه ای صورت پذیرفته است .
در نهج البلاغه ، نامۀ امیرالمومنین علی بن ابیطالب (علیه السلام ) به مالک اشـتر هنگـامی کـه او را والـی مصـر گردانیده ، دربردارنده مطالبی نغز و بی نظیر می باشد که به آن دسته از حقوق مردم که بر گـردن حاکمـان بـوده اشاره دارد. در این نامه ، حقوق و محترم بودن رای و نظر افـراد جامعـه تـا بـه حـدی اسـت کـه بـه بیـان شـارح نهج البلاغه فیض الاسلام ، سبب نیکبختی جاوید حاکمان صرف نظر از دین ، کفر و یا ایمان آنها، سخن نیکی اسـت که مردم دورانشان راجع به آنان بر زبان جاری می کنند و به بیان دیگـر، رای رضـایت منـدی مـردم از حاکمـان موجب حسن عاقبت امراء قوم میشود و وقتی در چنین مسئلۀ مهمی به مجرب جاری شدن نیکی حاکمـان بـر زبان مردم و رضایت مندی از آنها به چنان جایگاهی میرسند که منتهی آمال هر انسان خردمندی میباشـد. آیـا شایسته نیست که آنان اندر احوال مردم دقت نظر بیشتری داشته و رعایت حقوق شهروندی آنان را بـا توجـه بـه مقتضیات زمان و حقوق مسلم بشری و عرف مطالبات مردمی از دستگاه حاکمه در این زمان را داشته باشـند، و موجبات رضایتمندی مردم را نسبت به خود با رعایت دقیق و کامل حقوق شهروندی فراهم آورند چه اینکه ایـن مردم صاحب نظر در رسیدن آنان به آن جایگاه عالی بوده و رعایت حقوق افـراد جامعـه کـه بـر گـردن حاکمـان میباشد، وظیفۀ ذاتی برای حکومت میباشد.

کلیدواژه ها:
حقوق شهروندی، نهج البلاغه ، ریشه ها، حاکمیت ، نیکبختی جاوید
مقدمه
در این مقاله تلاش میشود که با استناد به نامۀ امیرالمومنین علی بن ابیطالب (علیه السلام ) به مالک اشتر در هنگامی که او را والی مصر گردانید و در آن به بیـان آن دسـته از حـق مـردم کـه بـر گـردن حاکمـان اسـت و محذق هبحیکشمایعن ه کده شبه ه گودقبن ل م ارزدام ی اسکه ت مپنرشداوخرته ح،قنوتق یجبه شرگریفت سازکمه ن حقملول ق مشتهحردون بده یتصریوشیـب ه هوـااجیردایییننــاه ص ر بمرتسـوـد، امام علی (علیه السلام ) والیان خود را امر به رعایت حقوقی که مردم بر گردن حاکمان دارند مینمودند و در نوع این تعیین حق و رعایت آن چنان دقت نظر و لطافت معنایی نهفتـه اسـت کـه متفکـران از درک آن عاجزنـد، و رعایت حقوق شهروندان صرف نظر از دین در آن دیده شده و ارکان آن توضـیح داده شـده اسـت . محتـرم بـودن اقلیت های ساکن در بلاد اسلامی و رعایت احوال حقوق آنان به جهت پرداخت مالیات به حکومـت و عـدم اقـدام برعلیه حکومت اسلامی بیان شده است . لازم به ذکر است که این پژوهشی به روش تحلیلـی توصـیفی و بـر پایـۀ داده های کتابخانه ای صورت پذیرفته است .
در این تحقیق تلاش می شود که به بررسی چند فصل از فصول منشور حقوق شهروندی و تطابق و ریشه های آن در نهج البلاغه پرداخته شود. ترجمۀ نامه به استناد ترجمۀ فیض الاسلام بوده و مواردی کـه در داخـل پرانتـز قرار دارد جزء ترجمه نمیباشد بلکه نظر مرحوم فیض الاسلام بوده در تفسیر ترجمه در این مقاله آورده میشود و ملاک کار و تحقیق هم همین ترجمه و تفسیر قرار دارد.
تجزیه و تحلیل
در فراز ٨۵ از نامۀ امیرالمومنین علی (علیه السلام ) به مالک اشتر آمده است که : «و بترس از به خود اختصاص دادن آن که مردم در آن یکسانند (همه حق دارند مانند غنائم و مالیاتی که مسلمانان در جنگ با کفار به دسـت آورده اند که همه در آن شریک اند و مانند چراگـاه هـا کـه مالـک خاصـی نـدارد و یـا درختـان جنگـل ، و ماننـد به کار بردن و اندیشه در امری از امور مملکت و مردم که روزی آنان همگانی باشد که نبایـد در آن بـه رای خـود اکتفا کنی بلکه باید با خردمندی مشورت نمایی و بـه اندیشـۀ آنـان بـیاعتنـا نباشـی) و بپرهیـز از خـود را بـه نادانیزدن در آنچه از توجه به آن بر تو لازم است از اموریکه همه می دانند (حتی که نداری طلب نکرده و حقی که ضایع گشته چشم پوشی مکن ) زیرا آن (مظلمه و چیزی که به ستم گرفته ای) از تو بـرای دیگـری (مظلـوم و ستمدیده ) گرفته خواهد شد و به زودی پرده ها از روی کارها برداشته شود (پنهانی آشکار گـردد) و داد مظلـوم و ستم کشیده از تو بستانند». این فراز از نامه میتوانند ریشه ای برای بند «ب » از منشور حقوق شهروندی که بیان میدارد حق کرامت و برابری انسانی شهروندان .
ماده ٧: از کرامت انسانی و تمامی مزایای پیش بینی شده در قوانین و مقررات به نحو یکسـان بهـره منـد هسـتند.
ماده ٨: هرگونه تبعیض ناروا به ویـژه در دسترسـی شـهروندان بـه خـدمات عمـومی نظیـر خـدمات بهداشـتی و فرصت های شغلی و آموزشی ممنوع است . دولت باید از هرگونه تصمیم و اقدام منجر به فاصلۀ طبقاتی و تبعیض ناروا و محرومیت از حقوق شهروندی خودداری کند.
ماده ٩: حیثیت و اعتبار شهروندان مصون از تعرض است . هیچ شخص ، مقام رسانه ای به ویژه آن هایی که از بودجه و امکانات عمومی استفاده میکننـد نبایـد بـا رفتـار یـا بیـان اهانـت آمیـز نظیـر هجـو و افتـراء حتـی ازطریـق نقل قول ، به اعتبار و حیثیت دیگران لطمه وارد کند.
ماده ١٠: توهین ، تحقیر ایجاد تنفر به قومیت ها و پیروان ادیان و مذاهب و گروه های مختلف اجتماعی و سیاسی ، ممنوع است . و بند «ت » منشور که بیان میدارد حق مشارکت در تعیین سرنوشت .
ماده ١۵: شهروندان به شکل برابر از حق مشارکت در تعیین سرنوشت سیاسـی، اقتصـادی، اجتمـاعی و فرهنگـی خویش برخوردارند و میتوانند این حق را از طریق همه پرسی در انتخابات آزاد و منصفانه اعمال کنند.

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 12700 تومان در 9 صفحه
127,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد