مقاله شناخت توانها و محدودیت های گردشگری تاریخی در شهرستان قزوین با استفاده از مدل SWOT

word قابل ویرایش
15 صفحه
دسته : اطلاعیه ها
12700 تومان
127,000 ریال – خرید و دانلود

چکیده
در این مطالعه ابتدا به شناخت و بررسی امکانات و محدودیت های منطقه قزوین (شهرستان ) در زمینه شاخص های تعریف شده برای نیل به توسعه پایدار گردشگری تاریخی با استفاده از روشهای توصیفی، اماری و کتابخانه ای و استفاده از پرسشنامه پرداخته شده است . تحلیل اطلاعات پرسشنامه با استفاده از مدل وزنی لیکرت و با استفاده از روش تحلیلی swot در چهار چوب مدل تحلیلی پژوهش انجام می شود و نهایتا راهبردها و پیشنهادهایی استخراج شده از مدل های مورد استفاده در این زمینه ارائه گردیده است .
نتایج در این مقاله نشان از اهمیت گردشگری تاریخی در شهرستان قزوین دارد و تحلیلی داده ها نشان می دهد که گردشگری تاریخی در این منطقه در بین سایر قسمت های این صنعت در رتبه نخست قرار دارد و می توان با رفع موانع و اتخاذ راهبردهای عملی در این زمینه به گسترش این صنعت و توسعه پایدار منطقه کمک کرد.
کلمات کلیدی:شهرستان قزوین ، گردشگری تاریخی، SWOT، گردشگری پایدار، گردشگری پایدار
١:مقدمه
صنعت گردشگری به عنوان بزرگترین و متنوع ترین صنعت در دنیا محسوب گردیده و بسیاری از کشورها این صنعت را به عنوان منابع اصلی درآمد ارزی ، اشتغال زائی ، رشد فرهنگی ، افزایش تولید ناخالص ملی ، میدانی برای رشد بخش خصوصی و وسیله ای برای توسعه ساختار زیربنائی خود می دانند . توسعه صنعت گردشگری به ویژه برای اغلب کشورهای جهان که اقتصاد چندپایه ندارند و درآمد عمده آنها بر پایه تولید محصولات کشاورزی و یا استخراج منابع خام و طبیعی است ، بسیار سودمند است . ( بیک محمدی ، حسن ١٣٨٧ ، ص ۶٧).
با توجه به روندهای توسعه توریسم در قرن بیست و یکم ، بایستی در برنامه ریزی توریسم راهبردها و مقرراتی را تنظیم و به کار گرفت که بتواند جوابگوی نیاز گردشگران و متناسب با توسعه پایدار باشد . از مهمترین تحفه های گردشگری در قرن بیست و یکم افزایش توریسم فرهنگی و اکوتوریسم می باشد . بایستی تلاش شود تا تنوع فرصتهای اکولوژیکی افزایش یابد و توریسم عادی و اکوتوریسم در حد امکان یکپارچه و تلفیق شود .
بر اساس گزارش های سازمان تجارت جهانی در سال ٢٠٠۴ درآمدهای ناشی از صنعت گردشگری در سطح جهان از ۴٧۴ میلیارد دلار در سال ٢٠٠٣ با ٨.۴ درصد رشد به ۵١۴ میلیارد دلار افزایش یافته است . ایران به لحاظ جاذبه های جهانگردی یکی از ١٠ کشور اول جهان محسوب می شود، اما درآمد حاصل از جهانگردی برای کشور بسیار اندک است . ضرورت افزایش درآمدهای عمومی کشور و کاهش وابستگی اقتصاد کشور به درآمد حاصل از فروش نفت ایجاب میکند که استفاده از ظرفیتهای زیستی کشور، منابع طبیعی و توجه به صنعت جهانگردی بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد؛ چرا که به عنوان مثال تنها ارزش مصرفی تنوع زیستی به صورت مستقیم از طریق اکوتوریسم انگیزه مهمی را برای حفاظت از تنوع زیستی به خصوص در کشورهای در حال توسعه ایجاد کرده است . از آنجا که ریشهکنی فقر و گرسنگی و ارتقای فرصتهای اقتصادی و اشتغال در باید توجه کرد که گردشگری : دستور کار اصول توسعه پایدار و اهداف توسعه هزاره است (مکینیان ، ١٣٨٧:٢). کیفیت و کمیت گردشگری یکی از شاخص های مهم توسعه و عمران شهری به شمار می آید، اما در کل برای تحقق گردشگری می بایست گردشگاه و مجموعه های گردشگاهی درون شهری و برون شهری و حومه ای به تناسب به وجود آید و تسهیلات گردشگری نیز در یک شهر به تناسب طیف گردشگران فراهم شود.
استان قزوین به عنوان یکی از مراکز مهم گردشگری ایران هر ساله میزبان تعداد زیادی از گردشگران داخلی و خارجی است .اما با تمدنی غنی و داشتن آثاروابنیه برجسته تاریخی و مذهبی و صنایع دستی متنوع و گسترده و مواهب طبیعی شاخص و کم نظیر به دلایلی نتوانسته در جذب گردشگران موفقیت بدست آورد. و اگر بخواهیم راه طولانی سایر کشورها را در کوتاهترین زمان طی کنیم بهتر است از تجارب آنها بویژه در جلب سرمایه گذاری های داخلی و خارجی و مشارکت مردمی بهره بیریم زیرا بدون مشارکت و سرمایه گذاری سایر بخشها توان رقابتی بوجود نخواهد آمد.
جاذبه های متعدد و متنوع تاریخی – فرهنگی و،طبیعی،برای این شهر و استان فرصتهای مناسبی برای دست یابی به توسعه پایدارهستند. با توجه به سهم قابل توجه حضورگردشگران تاریخی- فرهنگی در استان قزوین بررسی تأثیرات این دست از گردشگران و سهم آنان در توسعه پایداراستانامری اجتناب ناپذیر است .
گردشگری پایدار به معنای گردشگری است که توسعه بقا یافته در یک حوزه (جامعه ومحیط ) در یک دوره نامحدود باقی بماند وباعث ایجاد مخاطرات و تنزل و ممانعت از توسعه برای محیطی که درآن رشد کرده نمی شود و فرصت انجام مناسب دیگر فعالیت ها و فرایند ها را محدود نمی کند.
گردشگری پایدار بی شک نقش مؤثری دراشتغالزایی ،افزایش درآمد ،ایجاد وحدت میان قومیت ها و عدالت اجتماعی را ایفا نماید با این نوع رویکرد نگرش سیستمی به عنوان یک ابزار مورد استفاده ،سعی برشناسایی موارد تأثیرگذاربرگردشگری و ارتباط آنها با یکدیگر می شود.
با توجه به اینکه یکی از دغدغه های مسئولین استان رونق بخشی بیشتر صنعت گردشگری می باشد از این رو به نظرلازم می آید که درزمینه گردشگری استان مخصوصا گردشگری تاریخی مطالعه و تحقیقات بیشتری انجام گیرد که این تحقیق دراین راستا انجام گرفته است .
٢:ضرورت تحقیق
بررسی در خصوص وضعیت صنعت گردشگری کشور ایران حاکی از آن است که به لحاظ سهم بخش گردشگری از تولید ناخالص داخلی، کشور ایران در میان ١٧۴ کشور جهان رتبه ٨۶ و در میان کشورهای حاشیه خلج فارس جایگاه سوم را پس از بحرین و قطر به خود اختصاص داده و نیز در زمینه سرمایه گذاری در صنعت گردشگری، کشور ایران در میان ١٧۴ کشور جهان رتبه ١٧٢ و در میان کشورهای خاورمیانه در رتبه آخر قرار گرفته است . برای خروج از اقتصاد تک محصولی متکی به نفت و با توجه به اثرات اقتصادی گردشگری در کسب منابع ارزی و ارتقاء سطح درآمد مناطق مقصد، توسعه پایدار این صنعت به عنوان یک ضرورت غیرقابل انکار مطرح میشود و همچنین قابلیتهای عمده صنعت گردشگری مانند گسترش انواع خدمات ، ایجاد فرصتهای شغلی، توسعه زیرساخت ها که در نهایت توسعه انسانی را به همراه دارد، از عمده دلایلی است که در راستای آن میبایست بدان اهتمام ویژه ای داشت . نقش گردشگری تاریخی در استان قزوین با توجه به پتانسیل های زیاد ان در منطقه می تواند جایگاه بسیار قویتری در سطوح فرهنگی و اقتصادی استان داشته باشد به دلیل محسوب میشود که توسعه آن در هر منطقه باعث پیشرفت اقتصادی، اجتماعی و… میشود. از اینرو در این پایان نامه به بررسی نقش این بخش از صنعت گردشگری در سطح استان برای نیل به توسعه ای پایدار پرداخته شده است .
٣:روش تحقیق
روش مورد استفاده در این تحقیق ، به صورت روش توصیفی- تحلیلی میباشد.
استفاده از مطالعات کتابخانهای و اسنادی اعم از متون ، مقالات علمی جهت تدوین داده های نظری و برداشت میدانی از شهرستان قزوین و استفاده از مشاهدات عینی و گزارش ها طرحهای مرتبط جهت جمع آوری داده های عملی در این پژوهش مورد استفاده قرار گرفته است . در بخش تحلیل دادهها از تحلیل سوات (SWOT) استفاده شده است .
۴:موقعیت جغرافیایی و شناخت شهرستان قزوین
شهرستان قزوین ازلحاظ موقعیت جغرافیای بین ۴٨درجه و٨۵دقیقه تا۵٠درجه و۵١ دقیقه طول شرقی ازنصف النهارگرنیویج و
٣۶درجه و ٧دقیقه تا٣۶ درجه و۴٨دقیقه عرض شمالی نسبت به خط استوا قرارگرفته است .
این شهرستان ازشمال به استانهای گیلان و مازندران ، و ازجنوب به شهرستانهای بویین ز هرا ، آبیک و تاکستان و از غرب به استان زنجان و از شرق به استان تهران محدود می باشد .
یکی از وظایف مدیریت منطقه ، هدایت و نحوه استفاده از پتانسیل های گردشگری با توجه به توان های برآوردی است (شیخ حسنی، ١٣٨٠ :٢٣). برنامه ریزی مبتنی بر توان بالقوه سرزمین شاید بهترین راهکار در جلوگیری از ادامه بحران های موجود و کاهش تأثیرات سوء آنها باشد .
( ,.Sant e-Ri vei r a et al٢٠٠٨ :٢۶٢). همانگونه که بیان شد پدیده گردشگری در جهان معاصر یکی از پویاترین فعالیت های انسانی است که آثار اقتصادی اجتماعی- فرهنگی- زیست محیطی و سیاسی آن در جهانی که زندگی می کنیم تحولات و گرگونیهای زیادی را بوجود آورده است و در توسعه پایدار ناحیه نقش مهمی را ایفا نموده به گونه ای که به عنوان یکی از ملاک های مهم توسعه یافتگی جوامع نام برده می شود. منطقه قزوین با دارا بودن پتانسیل های بسیار زیاد گردشگری تاریخی، طبیعی و … می تواند در راستای توسعه پایدار منطقه گام برداد و این پتانسیل ها را به عنوان فرصتی در جهت رشد اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی منطقه به کار ببرند. با توجه به اینکه توسعه پایدار از اصول و مبانی پیشرفته اقتصادی – اجتماعی – فزهنگی و سیاسی در جهان محسوب می شود گردشگری پایدار می تواند در توسعه اقتصادی- اجتماعی منطقه قزوین پاسخگوی بسیار از مشکلات و معظلات اقتصادی باشد. از جمله شناسایی ظرفیتهای توسعه همه جانبه صنعت گردشگری در ابعاد ملی- منظقه ای و محلی در کنار ساماندهی و هدایت زیرساخت های توسعه گردشگری می تواند در استقرار و توسعه این صنعت موثر واقع گردد.
۵:یافته ها مقدمه
منطقه قزوین یکی از مناطق تاریخی ایران است که سابقه ظهور اولین سکونت گاه ها در ان به دوران باستانی برمیگردد. در حال حاظر این منطقه با با در بر داشتن پتانسیل های ارزشمند می تواند در سطح ملی و بین المللی به عنوان یک منطقه پایدار و جاذب مطرح گردد، حال انکه عدم توجه به این قابلیتها منجر به تضعیف انها در سطوح بالا تر شده است . وجود جاذبه های گردشگری تاریخی متعدد در این منطقه و ارتباط داشتن این موئلفه با بحث پایداری و توسعه پایدار، به عنوان اصل اساسی در راستای دستیابی به تعادل منطقه ای و رفاه انسانی چارچوب اصلی موضوع این چژوهش را شکل میدهد.
در این فصل با استفاده از داده های به دست امده از پرسشنامه نقاط ضعف و قوت و تهدیدو قوت شناسایی شده اند. تحلیل اطلاعات پرسشنامه با استفاده از مدل وزنی لیکرت و با استفاده از روش تحلیلی SWOT و در چارچوب مدل تحلیل پژوهش انجام می شود.
۵-١:تحلیل و ارزیابی SWOT
تحلیل داده های اماری و نتایج منتج از پرسشنامه ، با استفاده از مدل تحلیلی SWOT صورت میگیرد. هدف پرسشنامه حاضر، جامعه شهری و روستایی در منطقه قزوین می باشند که تعداد انها با استفاده از فرمول کوکران برابر با ٣٠٢ نفر محاسبه گردیده که از این مقدار ۴١ نفر را کارشناسان ، ١۵٣ نفر را ساکنان و ١٠۶ نفر پاسخگوها را گردشگرانی تشکیل میدهند که در مراکز تاریخی با انها مصاحبه و مورد پرسشگری قرار گرفته اند.. سوالات پرسشنامه شامل دسته ای از سوالات باز و بسته می باشد. سوالات باز پرسشنامه شامل دسته ای از سوالات توصیفی مربوط به جنس ، سن و مدرک تحصیلی می باشد. سوالات بسته نیز به صورت طیف بندی لیکرت تنظیم شده اند. جهت تعیین وزن هر یک از ارکان چهار گانه تحلیل SWOT از طیف لیکرت به شکل خیلی زیاد استفاده شده است وبه هر یک از معیارهای عنوان شده وزن داده می شود تا در این مدل تحلیل گردند.
۵-٢:ماتریس ارزیابی عوامل داخلی
دراین مرحله مهم ترین نقاط قوت و ضعف که توسط پرسشنامه و مصاحبه از کارشناسان وگردشگران اخذ گردیده بود توسط نگارنده وزن دهی گردید وطبق جدول ١ فراوانی ابنیه و آثارارزشمند وبی نظیر تاریخی، فرهنگی، مذهبی و باستانی با امتیاز ٠.٣٢ و شهرت قزوین به واسطه دارا بودن چهره های برجسته ادبی، فرهنگی، علمی و دینی با امتیاز ٠.٢٨ وهمچنین جایگاه و نقش و یژه منطقه قزوین به عنوان بزرگترین کانون جمعیتی، خدماتی، گردشگری و فرهنگی با امتیاز ٠.١۴ به ترتیب به عنوان مهم ترین نقاط قوت استان قزوین شناسایی شد و طبق جدول ٢ مدیریت غیر تخصصی و ناکار آمد در مدیریت شهری وگردشگری با امتیاز ٠.٢٨ و نا توا نی از ایجاد جاذبه و ساماندهی تقاضاهای فزاینده گردشگری تولید کننده ارزش افزوده با امتیاز ٠.٢۴ به عنوان مهم ترین نقاط ضعف گردشگری منطقه قزوین شناسایی شد وجمع کل وزن عوامل داخلی ٣.۵٧ محاسبه گردیدو با توجه به این که نمره نهایی در این ماتریس بالاتر از ٢.۵ است می توان گفت که منطقه قزوین از نظر گردشگری دارای قوت است .
جدول ١:ماتریس ارزیابی عوامل داخلی
۵-٣:ماتریس ارزیابی عوامل خارجی

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 12700 تومان در 15 صفحه
127,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد