مقاله نقش مدیریت ساخت در بهسازی و نوسازی بافت های فرسوده شهری با رویکرد مدیریت بحران زلزله (مطالعه موردی محله صوفیان بروجرد)

word قابل ویرایش
35 صفحه
دسته : اطلاعیه ها
12700 تومان
127,000 ریال – خرید و دانلود

خلاصه
فرسودگی بافت های شهری یکی از مهمترین مشکلات مربوط به فضای شهری است که باعـث بـی سـازمانی، عـدم تعـادل و تناسب در فضای شهری میشود. عدم بهره مندی از نظریه های علمی رشته های مرتبط با برنامه ریزی شهری ، منجر به رکود و عدم کارایی این تخصص در مدیریت بافت های فرسوده میگردد. در این پژوهش سعی شده تا با بررسی نظریه هـای علمـی مدیریت بحران زلزله در ارتباط با حوزه هایی که شهرسازی در آن دخیل است ، به جلوگیری از فرسودگی بیشـتر بافـت هـای قدیمی و کاهش آسیب پذیری آن ها پرداخته میشود. روش تحلیل داده هـا، اسـتدلال اسـتقرایی اسـت . پـس از جمـع آوری داده ها و برقراری ارتباط بین آنها با استفاده از روش AHP به بررسی میـزان آسـیب پـذیری بافـت در برابـر بحـران زلزلـه پرداخته میشود و از روش SWOT برای جمع بندی و دستیابی به اطلاعات دقیق تر مشکل های محدوده استفاده میگردد.
سپس به منظور تلفیق و ترکیب اصول و معیارهای برنامه ریزی بهسازی بافت های فرسوده و مدیریت بحـران زلزلـه در ابعـاد مختلف ، به تحلیل و مقایسه اصول دو روش پرداخته میشود. از تلفیـق نتـایج ایـن دو رویکـرد، هـدف هـای خـرد و کـلان ، راهبردها و سیاست های اجرایی مربوطه منتج خواهد شد. پس از مشخص شدن هدف ها، راهبردها و سیاسـت هـای اجرایـی، طرح سازمان فضایی محدوده ای از شهرستان بروجرد تهیه میشود. در مرحلۀ آخر بر اساس طرح سازمان فضایی پیشنهادی و تبیین مسئله های محدوده ، طرح های کاهش بحران زلزله ارائه می گردد.
واژه های کلیدی: فرسودگی ، روش AHP ، روش SWOT ، بهسازی ، مدیریت بحران زلزله
١. مقدمه
به دنبال رشد طبیعی جمعیت و تمایل به شهرنشینی به دلایل مختلف ، شهرها با گسترش ناگهانی و فزاینده ای مواجهـه شدند. در جریان گسترش شهرنشینی، بخش هایی از شهرها در اثـر مجموعـه ای از عوامـل اقتصـادی و اجتمـاعی حـاکم ، از فرآیند اصلی توسعه و نوسازی شهر بازمانده و بافت هایی شکل گرفت که اغلب دارای ویژگیهـای کالبـدی همسـانی اسـت .
ویژگیهای کالبدی بافت های مذکور بر مشخصه های اجتماعی و اقتصادی ساکنان تأثیر متقابل داشته و تـداوم چرخـه ای را باعث میشود که محصول نهایی آن فرسودگی در ابعاد مختلف کالبدی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، زیست محیطی است .
بخش اصلی بافت های فرسوده ، اغلب هسته اولیه و تاریخی شهرهاست که از یکسو بنا به دلایل متعدد، ویژگیهایی را شامل میشود که به عنوان هویت ، ثروت و میراث شهر و ساکنان تلقی میگردد. و از سوی دیگر سرمایه گذاری در ایـن منـاطق از نظر اقتصادی مقرون به صرفه خواهد بود. فرسودگی، یکی از مهمترین مسائل مربوط به فضای شهری اسـت کـه باعـث بـی سازمانی، عدم تعادل و تناسب در فضای شهری میشود. در تعریفی دیگـر، فرسـودگی شـهری، متروکـی پـیش از موقـع یـا زودرس ، خرابی کالبدی و روبه زوال گذاشتن و یا وجود کمبودهایی در ابنیه و محیط اطراف آن میباشد . با این وجـود، به دلیل کم توجهی مسئولین و عدم برنامه ریزی مناسب ، این بافت ها با مشکلاتی از جمله ، کاهش سرزندگی و نشاط در بین ساکنان ، وجود انحراف های اجتماعی، کمبود خـدمات و تسـهیلات ، عملکـرد ضـعیف کـاربریهـا و … مواجـه هسـتند. ایـن مشکلات همراه با فرسودگی کالبدی شامل عرض کم معابر و پیچ و خم زیاد آن ، تعداد زیاد بناهـای فاقـد سیسـتم سـازه ای استاندارد و ریزدانگی بناها ضریب آسیب پذیری این بافت ها را بالا برده و سبب شده تا در هنگـام وقـوع حـوادث غیرمترقبـه مسائل و مشکلات این قبیل بافت ها دوچندان شود. براساس بررسیهای انجام شده ایران جزو ١٠ کشور بحران خیز جهـان است و از نظر آمار وقوع حوادث طبیعی در مقام ششم جهانی قرار گرفتـه اسـت . حـدود ٩٠ % جمعیـت کشـور در معـرض خطرات ناشی از سیل و زلزله قرار دارند. به رغم وجود چنین وضعیتی متأسفانه کشور از نظـر سـازماندهی مـدیریت بحـران همیشه دچار خلاء و مشکل یاد میشود . « بحران مدیریت » بوده است به شکلی که در مـواردی از آن بـا عبـارت بـالا بردن میزان مقاومت عناصر کالبدی یک شهر در مقابل فرسودگی و زوال و دارا بودن توانـایی فعالیـت طـی دوره طـولانی از مفاهیم ذاتی پایداری و دوام میباشد . مراد از فرسودگی، ناکارآمدی و کاهش کارآیی یک بافت نسبت به کارآمدی سایر بافت های شهری است ، فرسودگی بافت و عناصر درونی آن یا به سبب قدرت و یا به سبب فقدان برنامه توسعه و نظارت فنی بر شکل گیری آن بافت به وجود میآید. پیامد فرسودگی بافت که در نهایت به از بین رفتن منزلت آن در اذهـان شـهروندان منجر میشود، در اشکال گوناگون از جمله فقدان یا کاهش شرایط زیست پذیری و ایمنی و نیـز نابـه سـامانیهـای کالبـدی، اجتماعی، اقتصادی و تأسیسات قابل دریافت و شناسایی است . دستیابی به این مفاهیم از مهمترین اهـداف سـاماندهی بافت های فرسوده میباشد. در عین حال میزان مقاومت عناصر کالبدی در بحران های ناشی از زلزله و انجـام اقـداماتی بـرای احیاء و توانایی فعالیت بافت شهری طی دوره طولانی از اهداف اساسی مدیریت بحران میباشد. بر این اساس ایـن دو دارای اصول و وجوه مشترک هستند. ساماندهی بافت فرسوده با رویکرد مدیریت بحران در چهـار محـور اساسـی شـامل کـاربری، دسترسی، تراکم و فضای باز مورد بررسی قرار میگیرد. مهمترین مسئله های که در برنامه دوم توسعه اقتصادی اجتمـاعی و فرهنگی در بخش مسکن و عمران شهری در بافت های فرسوده مطرح شد، تجمع قطعات در مناطق شهری بـود. سـاماندهی بافت های فرسوده شهری با رویکرد مدیریت بحران زلزله ، این پایان نامه شاخص های مشترک میان برنامه ریـزی بهسـازی و مدیریت بحران زلزله را مورد بررسی قرار داده و شـاخص هـای مشـترک دو رویکـرد، در منطقـه ١٧ شـهر تهـران بـه ارائـه یافته های تحقیق پرداخته است . نتیجه های حاصل از مطالعات ، براساس مدیریت بحران زلزله در نمونـه مـوردی، پیشـنهاد شده است [۵]. همچنین بهسازی و نوسازی بافت های مسئله دار شهری با حفظ هویت بافت های با ارزش از خط مشـیهـا و سیاست های مورد توجه در این برنامه بود. از اقدام های مهم این برنامه عبارتند از:
١) استفاده بهینه از راه اصـلاح بافـت .
٢) تجمیع قطعات و تنظیم اشغال متناسب با شـرایط منطـق هـای.
٣) اصـلاح و نوسـازی محلـه هـای قـدیمی شـهرها توسـط شهرداریها در چارچوب ضوابط شورای عالی شهرسازی.
۴) بازسازی و احیای بافت های مسئله دار بـه منظـور همـاهنگی بـا مناطق مختلف شهری. برنامه ریزی شهری با آینده نگری خاصی که بایستی در جهت توسعه آینده شهر داشته باشد بـا بهره گیری از آمار و اطلاعات و بدست داشتن نبض های اجتماعی، اقتصادی و فیزیکی شهر، به تجزیه و تحلیل پرداخته و بـا بهره گیری از امکانات و به حداقل رسانیدن و یا کاهش محدودیت ها با ارائه طرحی جامع ، دقیق و گویا با در برداشـتن کلیـه امکانات رفاهی به پیشنهاد میپردازد. فرآیند برنامه ریزی شـهری در ایـران : تـدوین برنامـه تحلیـل وضـعیت وجـود تعیـین معیارهای تحلیل شناخت وضعیت موجود تدوین اهداف کلان می باشد .

شکل ١- فرآیند برنامه ریزی شهری در ایران
بحران حادثه ای که به طور طبیعی و یا توسط بشر به طور ناگهانی و یا به صورت فزاینده به وجـود مـیآیـد و سـختی و بـه مشقتی به جامعه انسانی به گونه ای تحمیل نماید که جهت برطرف کردن آن نیاز به اقدامات اساسی و فوق العاده باشـد .
بحران ها یکی از مهم ترین مشکلات مردم دنیا به ویژه برای شهرهای بزرگ هستند. با افزایش جمعیت کـلان شـهرها، بحـث چالش های اجتماعی ناشی از بحران های شهری بسیار شدید شده است . از ابتدای دهه ١٩٩٠ انجمن بـین المللـی مطالعـات جغرافیا، مطالعات متعددی بر روی آسیب پذیری برخی کلان شهرهای دنیا انجام داده اند. این مقاله ، چگونگی بررسی میـزان آسیب پذیری این کلان شهرها را توصیف میکند .
از این رو، به منظور پیشگیری و کـاهش خطـرات ناشـی از حـوادث غیـر مترقبـه و ارتقـاء سـطح زنـدگی در ایـن منـاطق برنامه ریزی بهسازی بر اساس نظریه های مدیریت بحران ضروری است . در این پژوهش ، محله صوفیان با مساحت حـدود ۵١ هکتار، یکی از چهار محله قدیمی شهر است ، که به عنوان نمونه مورد مطالعه و بررسی قرار میگیرد. شرایط و وضعیت کمی و کیفی مساکن ، معابر، تأسیسات و تجهیزات شهری و سایر کاربریها در این محله مسائلی است کـه میـزان آسـیب پـذیری بافت را در برابر وقوع حـوادث غیـر مترقبـه تعیـین مـیکنـد. بـه منظـور جلـوگیری از فرسـودگی بیشـتر بافـت و کـاهش آسیب پذیری آن از روش برنامه ریزی بهسازی بهره گرفته میشود.
٢. اهمیت و ضرورت تحقیق
بر اساس آمار زمین لرزه های رخداده ، به ویژه در دهه های اخیـر مشـخص مـیگـردد کـه ایـران از جملـه مهـم تـرین کشورهای زلزله خیز جهان محسوب میشود. زلزله های رخ داده در شهرهایی مانند طبس (١٣۵٧)، گـیلان ،(١٣۶٩)، قـزوین (١٣۶٩)، قائنات (١٣٧۶)، بم و بروات (١٣٨٢)، زرند (١٣٨٣) و بروجرد و دورود (١٣٨۵) ضررهای جانی و مالی بسیاری بـر جای گذاشته است . این گونه حوادث آخرین حوادثی نیسـت کـه در ایـران اتفـاق مـیافتـد و منجـر بـه بحـران هـای ملـی میشود. امروزه اهمیت خطر زلزله در کشور با شدت یافتن روند توسعه کشور، گسترش شهرنشینی، تمرکز جمعیـت و سرمایه های مادی و معنوی و افزایش آسیب پذیری این سرمایه ها در پهنه لرزه خیز ایران بیشتر احساس میشـود. بنـابراین پیش نیاز هرگونه برنامه ریزی، سیاست گذاری و اقدام در جهت جلوگیری از بحران هـای ناشـی از بـه وقـوع پیوسـتن زلزلـه ، تحقیقاتی است که به صورت علمی به مسأله مورد نظر میپردازد . زلزله رخ داده در سال ١٣٨۵ در شهرهای بروجـرد و دورود خسارات جانی و مالی فراوانی بر جای گذاشت . عدم برنامه ریزی بهسازی و طرح مدیریت بحـران جهـت پیشـگیری از خسارات ناشی از زلزله در قبل ، حین وقوع و پس از زلزله موجب تشدید ضررهای حادثه شد. از ایـن رو، پـژوهش در مـورد میزان آسیب پذیری مساکن در بافت فرسوده و ارائه نتایج و راهبردها به منظور بالابردن ضریب ایمنی در این گونـه بافـت هـا ضرورتی اجتناب ناپذیر است . در این پژوهش تلاش میشود تا با ارائه اطلاعات مفید در مورد برنامه ریزی بهسازی و مدیریت بحران در بافت های فرسوده به غنای ادبیات موضوع (مبانی نظری) افزوده شود، و با بررسیهای مختلفی که در بافـت نمونـه صورت میگیرد. نتایج حاصل از پژوهش که با توجه عوامل مختلف اجتمـاعی، اقتصـادی، کالبـدی، گردشـگری و … صـورت خواهد گرفت ، قابلیت اجرا را خواهد داشت .
٣. روش تحقیق
ابتدا بر اساس معیارهای شناسایی بافت های فرسوده ، به بررسـی و شـناخت بافـت در زمینـه هـای گونـاگون کالبـدی، اجتماعی، اقتصادی، زیست محیطی و … پرداخته میشود. در مرحله تجزیه و تحلیل اطلاعات با استفاده از مطالعات مرحلـه شناخت ، به بررسی و تعیین میزان و ابعاد فرسودگی محدوده مورد مطالعه با توجه به شاخص هـای تعیـین شـده شناسـایی بافت های فرسوده پرداخته میشود. به منظور تعیین میزان آسیب پذیری در ابعاد مختلف نیاز به شاخص هایی است تا بتـوان براساس آن معیارهای تعیین آسیب پذیری و آسیب رسانی در بافت را مشخص نمود. بر اساس معیارهای آسیب پـذیری بافـت در زمینه های مختلف با توجه به شاخص هایی که در (جدول ٣) آمده ، میزان آسیب پذیری بافـت ، مشـخص مـیگـردد. ایـن معیارها با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی به ترتیب اولویت وزن دهی میشوند. به طوریکه مهم ترین معیـار بیشـترین امتیاز و کم اهمیت ترین معیار، کمترین امتیاز را میگیرد. سپس به بررسی هر معیار به صورت جداگانه پرداخته مـیشـود و در درون هر معیار، به حالت های گوناگون آسیب پذیری وزنی به صورت طیف از صفر تا یک داده میشـود. درصـورت جمـع کردن امتیاز کلیه معیارها، میزان آسیب پذیری محله از نظر هر یک از معیارهای مورد بررسی، تعیین و مشـخص مـیگـردد.
پس از مشخص شدن میزان فرسودگی و آسیب پذیری بافت ، از روش تحلیل استراتژیک SWOT برای، اسـتخراج قـوت هـا، ضعف ها، فرصت ها و تهدیدهای موجود در زمینه های مورد بررسی، استفاده خواهد شد. این زمینه هـا مربـوط بـه معیارهـای شناسایی بافت های فرسوده و آسیب پذیری بافت میباشد. به منظور تلفیق و ترکیب اصول و معیارهای برنامه ریزی بهسـازی بافت های فرسوده و مدیریت بحران زلزله در ابعاد مختلف ، به تحلیل و مقایسه اصـول دو روش پرداختـه مـیشـود. در ایـن مقایسه ، تناقض ها و اشتراکهای دو روش در هر زمینه مورد بررسی قرار میگیرد. پس از آن بر اساس هدف های مورد نظر و استخراج شده در تحلیل های صورت گرفته ، اقدام به نیازسـنجی بافـت محـدوده مـورد مطالعـه بـر اسـاس اصـول بهسـازی بافت های فرسوده و مدیریت بحران زلزله میشود. در مرحله آخـر، بـر اسـاس نیازهـای اسـتخراج شـده ، اقـدام هـای لازم و راهکارهای اجرایی در محدوده مورد مطالعه ارائه میگردد.
۴. روش SWOT
روشی است که به تحلیل محیط های داخلی و خارجی محدوده مورد نظر میپردازد. تا از این طریق راهبردهـایی را کـه برای رسیدن به هدف های مورد نظر است را، خلق کند. ارزیابیهایی که از محیط داخلی صورت میگیرد، بررسی قـوت هـا و ضعف های موجود در محدوده میباشد. این روش بر اساس مدیریت راهبردی تدوین شده و هدف آن تحلیل محیط داخلـی، شناخت قوت ها و ضعف هایی است که در زمینه های مختلف در محدوده برنامه ریزی وجـود دارد. از ایـن طریـق مـیتـوان از توان مندیهای فعلی و آینده محدوده ، شناخت حاصل نمود و از بررسی آنها در برنامه ریزی و تدوین هـدف هـای مـورد نظـر بهره گرفت . قوت ها، آن دسته از عامل ها و توانمندیهای داخلی است که موجـب مزیـت نسـبی محـدوده نسـبت بـه سـایر محدوده در رسیدن به هدف های مورد نظر است . ضعف ها، آن دسته از عامل های داخلـی اسـت کـه موجـب کنـدی و مـانع دستیابی برنامه به هدف های مورد نظر است . هر محدوده برنامه ریزی علاوه بر عامل هایی که از داخل به آن تأثیرگذار اسـت ، همواره عامل ها و شرایطی در بیرون از حیطه برنامه ریزی به محدوده تحمیل و حاکم میشود که محدوده را تحت تأثیر قرار میدهد. از این رو در روش SWOT به منظور دستیابی به اطلاعات دقیق تر و کامل تر به جمع آوری و تحلیل محیط خارجی نیز پرداخته میشود. هدف از تحلیل محیط خارجی یافتن اطلاعات و تنظیم شمایی از فرصـت هـا و تهدیـدهایی اسـت کـه محدوده با آن روبروست . فرصت ها که در محیط خارجی بررسی میشود، شرایط یا موقعیت هایی است که حرکت در راستای آنها تحقق هدف های مورد نظر برنامه را آسان تر و سریع تر میکند. و تهدیدها، شامل شرایط یا موقعیت هـای خـارجی اسـت که مانع و یا بازدارنده تحقق هدف های برنامه میشود .
۵. فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP)
فرآیند تحلیل سلسله مراتبی یکی از جامع ترین سیستم های طراحی شده برای تصمیم گیری با معیارهای چندگانه اسـت کـه برای اولین بار توسط توماس ال ساعتی در سال ١٩٨٠ بر مبنای ۴ اصل مطرح شد. از مزایای تکنیک AHP این است که از یک طرف وابسته به تصورات شخصی و تجربه جهت شکل دادن و طرح ریزی سلسله مراتبی یک مسئله بوده و از طرف دیگر به منطق ، درک و تجزیه جهت تصمیم گیری و قضاوت نهایی مربوط میشود. به طورکلی میتوان گفت توسط AHP، مسـئله تصمیم گیری ابتدا ساختار داده شده و سپس گزینه های مختلف موجود بر اساس معیارهای مطرح شـده در تصـمیم گیـری باهم مقایسه شده و اولویت انتخاب هر یک از آن ها مشخص میشود .
۶. برنامه ریزی شهری و فرآیند آن
مبنا قرار گیرد « یک فعالیت علمی و منطقی در جهت رسیدن به اهداف مورد توجه جامعه ». برنامه ریـزی شـهری عبـارت است از تأمین رفاه شهرنشینان از طریق ایجاد محیطی بهتر،مساعدتر، سـالمتر، آسـانتر، مـؤثرتر، و دلپـذیرتر، برنامـه ریـزی شهری یک فرآیند پویا و گویا است و علت پویایی آن این است که شهر مانند یک موجود زنده است کـه مقـداری مکانیسـم این ارگانیسم را متأثر میسازد.
١.۶. تأثیر و نقش برنامه ریزی شهری در کاهش آسیب های زلزله
یکی از روش هایی که برای مقابله و کاهش این خطرات مورد توجه قرار میگیرد، برنامه ریزی جهت مقابله با اثرات زلزلـه در شهرهاست . این برنامه ریزی شامل برنامه ریزی کاهش اثرات زلزله و برنامه ریزی آمـادگی در برابـر زلزلـه اسـت ، کـه فرآینـد برنامه ریزی مقابله با زلزله را شامل میشوند. برنامه ریزی آمادگی در برابر زلزله نیز شامل اقداماتی است که واکـنش در برابـر زلزله و فاجعه تلقی میشوند و شامل پیش بینی نیازهای اساسی و منابع قابل بهره برداری برای پاسخ به این نیازها در زمـان بحران است . در میان سطوح کوناگون برنامه ریزی کالبدی کارآمدترین سطح برای کاستن از میزان آسیب پذیری شـهرها در برابر زلزله سطح میانی یا همان شهرسازی است . بررسی میزان آسیب ها و صدمات به طور مستقیم و غیرمستقیم به وضعیت نامطلوب برنامه ریزی و طراحی شهری آنها مربوط میشود. وضعیت بـد اسـتقرار عناصـر کالبـدی و کـاربریهـای نامناسـب شهری، شبکه ارتباطی ناکارامد شهر، بافت شهری فشرده ، تراکم های شهری بالا، وضـعیت بـد اسـتقرار تأسیسـات زیربنـایی شهر، کمبود و توزیع نامناسب فضاهای باز شهری و مواردی از این قبیل نقش اساسی در افزایش میزان آسیب های وارده به شهرها در برابر زلزله دارند. بنابراین ، آنچه که پدیده زلزله را در شهرها به یـک فاجعـه تبـدیل مـیکنـد در بسـیاری مـوارد وضعیت شهرسازی نامناسب است . لذا میتوان با اصلاح وضعیت شهرسازی، آسیب پذیری شهرها را در برابر زلزله به میـزان زیادی کاهش داد. به عبارت دیگر ایمنی شهری در برابر زلزله را به عنوان یک هدف عمده میباید در فرآیند شهرسازی وارد ساخت ، تنها در این صورت است که میتوان به شهرهایی مقاوم در برابر زلزله دست یافت .

شکل ٢- روش های کاهش آسیب پذیری شهرها در برابر زلزله .
٧. تجزیه و تحلیل میزان و نوع فرسودگی بافت محله صوفیان شهرستان بروجرد
شاخص های شناسایی بافت های فرسوده مصوب شورای عالی شهرسازی و معماری ایران ، به دو دسـته شـاخص هـای کلـی و جزئی تقسیم میشوند. به منظور تعیین میزان فرسودگی بافت محله در ابتـدا بـه شناسـایی کلـی میـزان فرسـودگی بافـت پرداخته میشود. ودر ادامه شناسایی جزئیتر شاخص های شناسایی بافت فرسوده محله ، مورد تجزیه و تحلیل قرار میگیرد.
١.٧. شاخص های کلی شناسایی بافت های فرسوده
بافت های آسیب پذیر بر اساس بلوک آسیب پذیر تعریف شده و بلوک آسیب پذیر بلوکی است که حداقل یکی از شـرایط سـه گانه زیر را داشته باشد.
شاخص اول : بلوکی که دارای حداقل ۵٠ درصد بناهای فرسوده ، نامناسب به لحاظ زیستی و سکونتی یا آسیب پذیر باشد.
شاخص دوم : بلوکی که حداقل ۵٠ درصد قطعه های آن مساحتی کمتر از دویست متر مربع را داشته باشد.
شاخص سوم : بلوکی که حداقل ۵٠ درصد عرض معبرهای آن (قبل از اصلاحی) بن بست و یا با عرض کمتر از ۶ متر باشـد یا ضریب نفوذپذیری آن کمتر از ٣٠ درصد باشد.
در محله صوفیان بیش از ۶٨ درصد از بلوک ها منطبق بر سه شاخص فرسودگی هستند، که بیشترین مساحت را شامل می شوند. پس از آن بلوک هایی که با ۵۵٣ قطعه منطبق با شاخص دوم و سوم هستند، بیش از ١٧ درصد از مساحت قطعه هـا را به خود اختصاص داده اند (جدول ١).
جدول ١- شاخص های تعیین فرسودگی در محله سوفیان بروجرد

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 12700 تومان در 35 صفحه
127,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد