دانلود مقاله بررسی رابطه بین آگاهی فراشناختی از راهبردهای مطالعه، با پیشرفت تحصیلی دانشجویان پزشکی دانشگاه علوم پزشکی ایران در سال ۱۳۹۱-۹۲

word قابل ویرایش
12 صفحه
5700 تومان

مقدمه

امروزه شیوه مطالعه، به عنوان یک فن تلقی می شـود و بـا وجود همه پیشرفت های تکنولوژیکی، هنوز بخش بسیار مهمی از یادگیری های دانشجویان پزشکی از طریـق خوانـدن حاصـل می شود. در برنامههای آموزشی از دانشجویان به عنوان فراگیـر انتظار می رود که در جهت تنظیم عملکردشان برای یـادگیری، خودبرانگیخته و فعال باشند، به آموختن خویش اعتماد کننـد، برنامــه منســجم و هدفمنــد داشــته باشــند و مطالعــهشــان را مدیریت کنند. فراگیران برای مطالعه و یادگیری از راهبرد های شناختی و فراشناختی استفاده می کنند، راهبردهای شـناختی راهبردهای یادگیری و یادآوری هستند و به ما کمک می کننـد تا اطلاعات تازه را برای ترکیب با اطلاعات قبلاً آموخته شـده و ذخیرهسازی آنها را در حافظه دراز مدت آماده کنیم .(۱)

لازم است بین راهبردهای شناختی (cognitive strategy) و راهبردهــای فراشــناختی (metacognitive strategy) تمیــز قائل شد در حـالی کـه راهبردهـای شـناختی جهـت تسـهیل یادگیری و پیشرفت به کار میروند، راهبردهای فراشناختی بـه منظور نظارت و کنترل پیشرفت، مورد استفاده قرار می گیرنـد، برای مثال، یادداشت برداری به هنگام مطالعـه یـک مـتن یـک راهبرد شناختی اسـت. امـا انتخـاب هوشـیارانه مناسـبتـرین راهبرد برای انجام دادن تکلیف و بررسی مـداوم بـرای تعیـین کارآمدی راهبـرد و یـا تغییـر آن بـه هنگـام لـزوم و جانشـین سـاختن آنهــا بــا راهبــرد جدیـد، یــک راهبــرد فراشــناختی میباشد .(۲)

خواندن، فرایندی پیچیده و عالی اسـت و از تعامـل چهـار جزء ایجاد می شود: خواننده، متن، توانـایی خوانـدن همـراه بـا درک، توانـایی کـاربرد بهتـرین اسـتراتژی بـرای خوانـدن .(۳)

مختاری و ریچارد سه مؤلفه از راهبردهای فراشناختی خواندن را با روش تحلیل عاملی معرفی مینمایند. این راهبردهـا بـرای برنامـــه ریــــزی و کنتــــرل و ارزیــــابی خوانــــدن بکــــار میروند.راهبردهای کلی خواندن((Global reading strategies

یک مجموعه از استراتژیهای مبتنـی بـر مطالعـه بـا رویکـرد تجزیه و تحلیل کلـی مـتن مـی باشـد. ایـن راهبردهـا قبـل از خواندن و در هنگام برنامهریزی بـرای تکـالیف خوانـدنی بکـار می روند (ایجاد یک هـدف بـرای مطالعـه، پـیش بینـی کـردن موضوع).

فصلنامه مرکز مطالعات وتوسعه آموزش دانشگاه علوم پزشکی شهیدصدوقی یزد

Archive of SID

۴ بررسی رابطه بین آگاهی فراشناختی از راهبرد های مطالعه با پیشرفت…

بدین ترتیب اهمیت این مطالعه از بعد نظـری و کـاربردی با توجه به لزوم تـأمین بخـش مهمـی از نیـاز هـای آموزشـی دانشجویان پزشکی از محیطهای یادگیری متنوع و مجازی در کنار آموزش سنتی و دستیابی به یادگیری عمیـق و معنـی دار به منظـور کسـب صـلاحیت هـای علمـی و عملـی و پیشـرفت تحصیلی دانشجویان پزشکی آشکار می گردد. بنابراین نیـاز بـه طراحــی و بــه کــارگیری روشهــا و راهبردهــای شــناختی و فراشـناختی کارآمـدتر در مطالعـات درسـی ضـروری بـه نظـر می رسد اما تاکنون برنامه ریزی دقیـق و گسـترده ای در جهـت شناخت و کاربرد این نـوع از راهبردهـا صـورت نگرفتـه اسـت.

مطالعه حاضر بـا هـدف بررسـی وضـعیت آگـاهی فراشـناختی دانشجویان پزشکی از مهمترین راهبردهـای مطالعـه و بررسـی ارتباط آن با پیشـرفت تحصـیلی و پـی بـردن بـه راهبردهـای مؤثرتر به منظور سازماندهی و پیشبرد یادگیری دانشجویان در زمینه درک مطلب متون خواندنی، انجام گردیده است.

روش بررسی

در این مطالعه توصیفی- تحلیلی تعـداد ۳۱۷ نفـر از میـان

۹۰۰ نفر از دانشجویان در حال تحصیل در مقاطع علـوم پایـه، فیزیوپاتولوژی و بالینی (کارآموزی) رشته پزشـکی در دانشـگاه علــوم پزشــکی ایــران در ســال تحصــیلی ۹۱ – ۹۲ بــه شــیوه نمونهگیری تصادفی طبقهای با حجم ۱۸درصد بیشتر از جدول پیشنهادی کرجسی و مورگان (به روش تقسیم به نسبت، ۱۵۸

نفــــر در مقطــــع علــــوم پایــــه، ۵۸ نفــــر در مقطــــع فیزیوپــاتولوژی،۱۰۱نفردرمقطــع بــالینی از میــان دانشــجویان کارآموزی) انتخاب شدند و شاخص پیشرفت تحصیلی دانشـجو بر اساس معدل کل نمرات دانشجو تا زمان تکمیـل پرسشـنامه تعیین گردید و به صورت سؤال بسـته پاسـخ (بـا طبقـهبنـدی پاسخها در سه دسته ۱۰-۱۳/۹۹) ضعیف، ۱۴-۱۶/۹۹متوسـط ،۱۷-۲۰ بـالا) پرسـیده شـد. در ایـن پـژوهش، از پرسشـنامه

آگاهی فراشناختی از راهبردهای خوانـدن مختـاری و ریچـارد Metacognitive Awareness of Reading Strategies (MARSI) Inventory استفاده گردید .(۴) سه حیطه تشـکیل

دهنــده ایــن پرسشــنامه شــامل راهبردهــای کلــی خوانــدن، راهبردهای حل مسئله و راهبردهای حمایت از خوانـدن اسـت کــه بــه ترتیــب از ۱۳و ۸ و ۹ گویــه تشــکیل شــده اســت و پاسخگویان میتوانند وضعیت خود را در مقابل هـر گویـه روی

فصلنامه مرکز مطالعات و توسعه آموزش دانشگاه علوم پزشکی شهیدصدوقی یزد

یک مقیاس لیکرت پنج درجهای (همیشه تا هرگز) رتبهبنـدی کنند.
برای هر مقیاس میانگین نمرههای ۳/۵ و بالاتر به معنی وضعیت بالاتر و مطلوب، میانگینهای بین ۲/۵ و ۳/۴ به معنی وضعیت متوسط و میانگینهای پایینتر از ۲/۴ به معنی وضعیت پایین است. نمرات هر مقیاس با یکدیگر جمع میشود و سپس تفسیر اطلاعات بر اساس روشهای تفسیری رایج در مورد مقیاسهای فشرده (مانند هنگ و ملنیگ ۱۹۹۵،

آکسفورد (۱۹۹۰ انجام میشود. این تفسیر بر اساس نتایج به دست آمده از گروه هنجاریابی پیشنهاد شده است. اگر فراگیر در یک مقیاس فرعی، میانگین ۲/۴ یا پایینتر را کسب کند میتوان نتیجه گرفت که او در این زمینه ضعیف است .(۴)

پرسشــنامه توســط موسســه تحقیقــات علــوم رفتــاری و شناختی سینا ترجمه گردیـد (۹) و روایـی پرسشـنامه توسـط مختاری و ریچارد با مطالعه وسیع متون و مرور تحقیقاتی کـه در مبانی نظری در زمینه فراشناخت و درک خواندن از جملـه الکساندر و جتـون، بیکـر و بـراون، گـارنر، پـاریس و وینگـراد، پرسلی و آفلرباخ با تایید متخصصـان و صـاحب نظـران انجـام گردید و روش تحلیل عاملی بـرای بررسـی سـاختار مقیـاس و اجرای متعدد بر روی گروه های مختلف تضمین گردیده است و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ برای کل آزمون /۸۹محاسبه گردید (۴) و در مطالعه حاضر، آلفای کرونباخ برای کل آزمـون

۰/۸۶و مؤلفه راهبردهای کلی خواندن برابر ۰/۷۴و راهبردهـای حل مسئله ۰/۶۹و راهبردهـای حمایـت خوانـدن ۰/۶۶تعیـین گردید.

پرسشنامهها به صورت خود ایفا و پس از دریافـت معرفـی نامه کتبی از مسئولان بعـد از امتحانـات دانشـجویان توزیـع و جمعآوری گردید، سهم هر یک از مقاطع و ترم ها از نظر تعداد نمونه به صورت تقسیم به نسبت تعیین گردیـد. بـرای اجـرای پرسشنامه محدودیت زمانی در نظر گرفته نشده بود و متوسط زمان اجرا ۱۰ دقیقه بود.

در پرسشنامه هدف از پژوهش و ارائه توضـیحات ضـروری مربوط به اهمیت دقت و رعایت صـداقت در پاسـخگویی ارائـه گردید، در مورد محرمانه ماندن اطلاعـاتی کـه دانشـجویان در اختیار پژوهشگر قرار می دهنـد بـه آنهـا توضـیح داده شـد و نمونههای مورد مطالعه با رضـایت و آگاهانـه پرسشـنامه هـا را تکمیل نمودند و با توجه به بدون نام بـودن پرسشـنامه و اخـذ

دوره نهم، شماره دوم، تابستان۱۳۹۳

Archive of SID

سیما علیرضایی طهرانی و همکاران ۵

معدل به صورت سؤالات بسته پاسخ اثرات عدم تمایل برخی از دانشجویان در بیان نمره معدل کاهش یافت. همچنین از کلیه افرادی که در این پژوهش همکاری داشته اند قدردانی به عمـل آمد. ضمناً حضور پژوهشگر در محل نقش مـؤثرتری در جهـت تبیین اهداف پـژوهش، پاسـخ بـه سـؤالات و جلـب مشـارکت دانشجویان ایفا نمود. در این مطالعه مقطعی، تحلیل داده ها بـا نرم افزارSPSS 16 و با روشهای آمار توصیفی و تحلیلی انجـام شد، جهت بررسی وضعیت آگاهی دانشجویان پزشکی پیرامون هر یـک از مؤلفـههـای راهبردهـای مطالعـه از آزمـون T تـک نمونهای استفاده شد. نمره ۳ حد بحرانی در این آزمون تعیـین گردیده و با احتمـال %۹۵ مـورد بررسـی قـرار گرفـت. جهـت بررسی رابطه میان متغیرهای کمی ذکرشده و به واسطه نرمال بودن توزیع دادهها از آزمون همبستگی پیرسون و جهت پـیش بینی میزان تغییرات از مدل رگرسیون گـام بـه گـام اسـتفاده گردید.

یافتهها

بر اساس نتایج به دست آمـده از تحلیـل پرسشـنامه هـای تکمیل شده توسـط ۳۱۷ نفـر از دانشـجویان پزشـکی، تعـداد

۱۹۰نفر ( ۵۹/۹درصد) از دانشجویان مـورد مطالعـه را زنـان و تعداد۱۲۷نفر ۴۰/۱)درصد) را مردان تشکیل میدادند.

تعداد ۱۵۸ نفر ( ۴۹/۸درصد) از دانشجویان پزشکی مـورد مطالعه در مقطع علوم پایه، ۵۸ نفـر ۱۸/۳)درصـد) در مقطـع فیزیوپاتولوژی و در نهایت در حدود ۱۰۱ نفر ۳۱/۹)درصد ) از آنان در مقطع بالینی مشغول تحصیل بودند.

تعـداد ۲۹ نفـر(۹/۱درصـد) از دانشـجویان پزشـکی مـورد مطالعه دارای معدل کل مابین بازه ۱۰ تا ۱۳/۹۹درصد بودنـد.

معدل تعداد ۱۹۰ نفـر ۵۹/۹)درصـد) در بـازه ۱۴ تـا ۱۶/۹۹ و

تعداد ۹۸ نفر ۳۰/۹)درصد) از دانشجویان در بـازه ۱۷ و بـالاتر قرار داشتند.

تعداد ۶۰ نفر ۲۴/۱)درصـد) از دانشـجویان پزشـکی مـورد مطالعــه در گــروه ســنی ۱۸ تــا ۱۹ ســال،تعداد ۸۹ نفــر

۳۵/۷)درصـد) در بـازه سـنی ۲۰تـا۲۱ سـال، تعـداد ۷۳ نفـر

۲۹/۳)درصد) در بازه سنی ۲۲ تا ۲۳ سال و در نهایـت تعـداد

۲۷نفـر ۱۰/۸)درصـد) از دانشـجویان بـیش از ۲۳ سـال سـن داشتند.

با توجه به جدول ۲، آزمون T تک نمونهای جهـت بررسـی وضـعیت آگـاهی دانشـجویان پزشـکی از مؤلفـههـای راهبـرد مطالعه، مشـخص نمـود کـه میـزان P-value پیرامـون مؤلفـه آگاهی دانشجویان پزشکی از راهبرد های مطالعه و مؤلفه هـای آن ≤۰/۰۰۱ میباشد که به دلیـل کوچـکتـر بـودن از سـطح معنیداری آزمون می توان نتیجه گرفت که دانشجویان پزشکی مـورد بررسـی نسـبت بـه راهبردهـای مطالعـه و سـه مؤلفـه:

راهبردهای کلی خواندن، راهبردهای حل مسئله و راهبردهـای حمایت خواندن آگـاهی دارنـد. همـان طـور کـه در جـدول ۱

مشاهده میشود، میانگین و انحراف معیـار نمـره راهبـردهـای مطالعه (مجموع مؤلفه ها) از میـان ۳۱۷ نفـر دانشـجوی مـورد مطالعه۳/۴۸±۰/۴۴و خطای ۰/۲ به دست آمد.

چنانچه این میزان را با شاخص تعیـین وضـعیت =۲٫۴-۱)

ضعیف، =۳٫۴-۲٫۵ متوسـط،=۵-۳٫۵ مطلـوب)مقایسـه نمـاییم مشخص خواهد شد که میزان این آگاهی در وضـعیت مطلـوب می باشد. میانگین نمره مؤلفههـای راهبردهـای کلـی خوانـدن، راهبرد های حل مسئله و راهبـرد هـای حمایـت خوانـدن بـه ترتیب در حدود ۳/۴۲±۰/۴۹،۳/۷۷±۰/۵۱و ۳/۳۵±۰/۵۵ آمـد چنانچه این میزان را با شاخص تعیین وضعیت مقایسه نمـاییم مشخص خواهد شد که میزان این آگاهی به ترتیب در وضعیت مطلوب، مطلوب و متوسط میباشد.

جدول :۱ آمار توصیفی متغیرهای مورد مطالعه (مؤلفه های راهبردهای مطالعه)

مؤلفهها و راهبردهای مطالعه تعداد میانگین و انحراف معیار خطای انحراف معیار
راهبردهای کلی خواندن ۳۱۷ ۳/۴۲±۰/۴۹ ۰/۰۳
راهبردهای حل مسئله ۳۱۷ ۳/۷۷±۰/۵۱ ۰/۰۳
راهبردهای حمایت خواندن ۳۱۷ ۳/۳۵±۰/۵۵ ۰/۰۳
راهبردهای مطالعه(مجموع مؤلفهها) ۳۱۷ ۳/۴۸±۰/۴۴ ۰/۰۲

فصلنامه مرکز مطالعات و توسعه آموزش دانشگاه علوم پزشکی شهیدصدوقی یزد دوره نهم، شماره دوم، تابستان۱۳۹۳

Archive of SID

۶ بررسی رابطه بین آگاهی فراشناختی از راهبرد های مطالعه با پیشرفت…

جدول:۲ بررسی وضعیت آگاهی دانشجویان پزشکی از مؤلفههای راهبرد مطالعه

مؤلفهها و راهبردهای میزان آزمون۳=
مطالعه t درجه آزادی P-value اختلاف میانگین حدود دامنه در سطح اطمینان %۹۵

راهبردهای کلی خواندن ۱۵/۳۹ ۳۱۶ ≤۰/۰۰۱ ۰/۴۲۰ پایین بالا
۰/۳۶۹ ۰/۴۷۸
راهبردهای حل مسئله ۲۶/۸۶ ۳۱۶ ≤۰/۰۰۱ ۰/۷۷ ۰/۷۱۴ ۰/۸۲۷
راهبردهای حمایت خواندن ۱۱/۱۹ ۳۱۶ ≤۰/۰۰۱ ۰/۳۵ ۰/۲۸۵ ۰/۴۰۶
راهبردهای مطالعه(مجموع ۱۹/۱۹ ۳۱۶ ≤۰/۰۰۱ ۰/۴۸ ۰/۴۲۹ ۰/۵۲۷
مؤلفهها)

با توجه به خروجی آزمـون همبسـتگی پیرسـون (جـدول شــماره (۳ مشــخص شــد کــه رابطــه مســتقیم و همبســتگی معنی داری میـان آگـاهی دانشـجویان پزشـکی از راهبردهـای مطالعـه و سـه مؤلفـه آن، بـا پیشـرفت تحصـیلی وجـود دارد.

همچنین میان سه مؤلفه بیشترین شدت همبستگی مربوط به راهبردهای کلی خواندن و کمترین مربوط به راهبردهـای حـل مسئله میباشد.

جدول :۳ بررسی رابطه آگاهی دانشجویان پزشکی از راهبردهای مطالعه و مؤلفههای آن با پیشرفت تحصیلی آنان

متغیرها پیشرفت راهبردهای کلی راهبردهای راهبردهای راهبردهای
تحصیلی خواندن حل مسئله حمایت خواندن مطالعه
پیشرفت تحصیلی ضریب همبستگی ۱ ۰/۳۳۶ ۰/۲۷۸ ۰/۳۱ ۰/۳۶۶
P-value — ≤۰/۰۰۱ ≤۰/۰۰۱ ≤۰/۰۰۱ ≤۰/۰۰۱
تعداد ۳۱۷ ۳۱۷ ۳۱۷ ۳۱۷ ۳۱۷
راهبردهای کلی خواندن ضریب همبستگی ۰/۳۳۶ ۱ ۰/۵۸۵ ۰/۶۲۶ ۰/۸۸۵
P-value ≤۰/۰۰۱ —- ≤۰/۰۰۱ ≤۰/۰۰۱ ≤۰/۰۰۱
تعداد ۳۱۷ ۳۱۷ ۳۱۷ ۳۱۷ ۳۱۷
راهبردهای حل مسئله ضریب همبستگی ۰/۲۷۸ ۰/۵۸۵ ۱ ۰/۵۲۲ ۰/۷۹۳
P-value ≤۰/۰۰۱ ≤۰/۰۰۱ — ≤۰/۰۰۱ ≤۰/۰۰۱
تعداد ۳۱۷ ۳۱۷ ۳۱۷ ۳۱۷ ۳۱۷
راهبردهای حمایت خواندن ضریب همبستگی ۰/۳۱ ۰/۶۲۶ ۰/۵۲۲ ۱ ۰/۸۴۵
P-value ≤۰/۰۰۱ ≤۰/۰۰۱ ≤۰/۰۰۱ — ≤۰/۰۰۱
تعداد ۳۱۷ ۳۱۷ ۳۱۷ ۳۱۷ ۳۱۷
راهبردهای مطالعه(مجموع ضریب همبستگی ۰/۳۶۶ ۰/۸۸۵ ۰/۷۹۳ ۰/۸۴۵ ۱
مؤلفهها) P-value ≤۰/۰۰۱ ≤۰/۰۰۱ ≤۰/۰۰۱ ≤۰/۰۰۱ —
تعداد ۳۱۷ ۳۱۷ ۳۱۷ ۳۱۷ ۳۱۷

فصلنامه مرکز مطالعات و توسعه آموزش دانشگاه علوم پزشکی شهیدصدوقی یزد دوره نهم، شماره دوم، تابستان۱۳۹۳

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
wordقابل ویرایش - قیمت 5700 تومان در 12 صفحه
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد