مقاله شناخت توانمندی های مناطق جهت توسعه گردشگری پایدار (مطالعه موردی: بخش صیدون استان خوزستان )

word قابل ویرایش
15 صفحه
دسته : اطلاعیه ها
12700 تومان
127,000 ریال – خرید و دانلود

چکیده
اثرات چشم گیری که فعالیت های گردشگری در اقتصاد مناطق پذیرنده گردشگران برجای می گذارد؛ توجه به این زمینه از فعالیت در بخش اقتصادی را معطوف می کند. بخش صیدون با وجود قابلیت های گردشگری همچنان برای این فعالیت در استان خوزستان نا آشناست . لذا شناخت جاذبه های گردشگری این منطقه و برنامه ریزی متناسب با شرایط اجتماعی و فرهنگی منطقه ضروری به نظر می رسد. هدف این تحقیق شناخت و معرفی توان های توریستی و اکوتوریستی بخش صیدون است . روش تحقیق در این پژوهش از نوع توصیفی –تحلیلی است و روش گردآوری اطلاعات به صورت کتابخانه ای و میدانی می باشد. نتایج تحقیق نشان می دهد که بخش صیدون دارای توان های توریستی در زمینه طبیعی، فرهنگی و مذهبی می باشد. می توان با ارائه طرح مدون ، زمینه فعالیت بخش خصوصی و دولتی زمینه توسعه گردشگری پایدار منطقه صیدون را فراهم آورد.
واژگان کلیدی: توریسم ، اکوتوریسم ، بخش صیدون ، توسعه پایدار گردشگری پایدار
مقدمه
امروزه فعالیت جهانگردی در بسیاری از کشورها نمودی از هدایت فرهنگی یک کشور و یکی از منابع مهم کسب ارز است .توسعه فعالیت توریسم برای بسیاری از کشورها ی درحال توسعه که با معضلاتی چون نرخ بیکاری بالا ،محدودیت منابع ارزی و اقتصاد تک محصولی مواجه هستند از اهمیت زیادی برخودار است (صباغ کرمانی و امیریان ، ۵٨:١٣٧٩). فعالیت گردشگری آنچنان در توسعه اقتصادی –اجتماعی کشورها اهمیت دارد که اقتصاددانان آن را به عنوان صادرات نامرئی نامیده اند(رضوانی،٨:١٣٧۴). گردشگری در اقتصاد برپایه تجارت آزاد قادر به تعدیل اقتصادی فضاهای سرزمینی می باشد وبا توجه به آثار اقتصادی حاصل از این فعالیت در توسعه منطقه ای ،پیرامون افزایش فرصت های اقتصادی در زمینه اشتغال و توزیع درآمد در سطوح طبقاتی به ایفای نقش می پردازد. بسیاری از برنامه ریزان و سیاست گذاران توسعه نیز از فعالیت گردشگری به عنوان رکن اصلی توسعه پایدار یاد می کنند. در دهه های اخیر اهمیت گردشگری درسطح بین المللی هم از لحاظ تعداد گردشگران وهم از لحاظ درآمد ارزی همواره درحال افزایش بوده است . کشور ایران با توجه به قابلیت ها و پتانسیل ها ی فراوان خویش که از لحاظ منابع گردشگری (جاذبه ها)تاریخی –فرهنگی جزو ده کشور اول جهان و از نظر تنوع جغرافیای طبیعی گردشگری جزو ۵کشور اول جهان می باشد .توریسم از مهمترین فعالیت های انسانی معاصر است که همراه باوجود آوردن تغییرات شگرف در سیمای زمین ، اوضاع سیاسی ،اقتصادی ،فرهنگی ،منش و روش زندگی انسان ها را دگرگون می سازد(محلاتی،١٣:١٣٨٠). بنابراین توریسم هم مانند یک علم و صنعت برای رشد و پیشرفت خود نیاز به پژوهش دارد و نخستین گام برای ارتقاء صنعت توریسم شناخت جاذبه ها ی توریستی است (رهنمایی،۵:١٣۶٩). گسترش صنعت گردشگری به عنوان صنعتی که با حوزه های مختلفی نظیر اقتصاد ،کشاورزی ،فرهنگ ،محیط زیست و خدمات در تعامل است ،دارای اهمیت فراوان است و تجربیات سایر مناطق جهان نشان داده که توسعه آن در هر منطقه باعث رشد و پیشرفت اقتصادی و اجتماعی آن ناحیه شده است .از سوی دیگر به علت گسترش شهرنشینی و شهر گرایی و تغییر سبک زندگی و افزایش اوقات فراغت ، افراد برای پرکردن اوقات فراغت و فرار از مشکلات زندگی شهری به مکان هایی که دارای ویژگی های طبیعی و روستایی می باشند سفر می کنند. استان خوزستان نیز یکی از استان های کشور می باشد که دارای درصد بالای شهرنشینی است که نیاز به مکان های گردشگری (تفرجگاه ها ) دارد که افراد شهرنشین برای دوری از مشکلات شهرها ،اوقات فراغت خود ر ا در آنجا بگذرانند. یکی از این مکان ها که قابلیت تبدیل شدن به این امر مهم را دارد. منطقه صیدون می باشد که دارای ویژگی های طبیعی و روستایی می باشد و علاوه براین دارای جاذبه مذهبی (امامزاده عبدالله (ع )) می باشد که در پژوهش حاضر به بررسی قابلیت ها و توانایی های این منطقه بر ای تبدیل شدن به منطقه گردشگری در استان خوزستان و شناساندن آن می پردازیم
مبانی نظری
اکوتوریسم
مجمع بین المللی اکوتوریسم در سال ١٩٩١نخستین تعریف خود را از اکوتوریسم این چنین ارائه داد : مسافرت به منابع طبیعی که همراه با مسئولیت پذیری باشد و موجب حمایت و حفاظت محیط زیست و بهبود بخشیدن به سطح زندگی مردم محلی (بومی ) می شود)١٩٩۵٢۵,Hvenegeard)
گردشگری شهری
گردشگری شهری در چارچوب الگوهای فضایی خاصی عمل می کند .یکی از این الگوهای فضایی گردشگری شهری است . نواحی شهری به علت آن که جاذبه های تاریخی و فرهنگی و بسیار زیادی دارند غالبا مقاصد گردشگری مهمی محسوب می شوند .شهرها معمولا جاذبه های متنوع بزرگی شامل موزه ها ،بناهای یادبود ، تئاتر ها ، استاد یوم های ورزشی ،پارک ها ،شهر بازی ها ،مراکز خرید
،مناطقی با معماری تاریخی و مکان های مربوط به حوادث مهم با افراد مشهور دارا بوده که این خود گردشگران بسیاری جذب می کند)١٩٩۵۶٣,Timothy)
گردشگری عشایری
بررسی قابلیت های گردشگری در مناطق گردشگری در مناطق عشایری وابسته به پردازش یک الگوی فضایی گردشگری می باشد.
براین مبنا می توان گردشگری را در مناطق عشایری دو بعد به هم پیوسته از پهنه فرهنگی و چشم انداز فرهنگی پردازش نمود .گردشگر و فضا مندی آن (باز تولید فضای گردشگری) در روند از انگیزه های فرهنگی ،تقاضا برای چشم انداز های فرهنگی متفاوت را پیرامون شیوه زندگی کوچ نشینی شکل میدهد. این گونه شناسایی فضایی در پی کسب اصالت میراثی و زندگی کوج نشینی، از مناطق عشایری بازدید میکند. اصالت موجود در این میان وابسته به یک فضای معنوی به یادگار مانده از گذشته باستانی زندگی انسان است.
گردشگران عشایری زائران پست مدرنی هستند که اصالت معنای خود را در چشم انداز های فرهنگی مناطق عشایری جست و جو می کنند(طرح جامع گردشگری خوزستان ،١٣٨٧: ٧)
گردشگری روستایی
گردشگری روستایی عبارت است از فعالیت ها و گونه های مختلف گردشگری در محیط های مختلف روستایی و پیرامون آنها که در بر دارنده آثار(مثبت /منفی ) برای محیط زیست روستا (انسان /طبیعی) .بدیهی است این چنین برداشتی از گردشگری روستایی می توان زمینه های مختلف گردشگری چون سکونتگاهها ، رویدادها، جشنواره ها، تفریحات گوناگون را دربر گیرد که در محیط روستا شکل می گیرد(طرح جامع گردشگری خوزستان ، ١٣٨٧: ٨)
توسعه پایدار و گردشگری
راهکار کاهش یا حذف اثرات منفی گردشگری ،توسعه پایدار آن واصل برنامه ریزی برای گردشگری است .برای رسیدن به هدف توسعه پایدار ،برنامه ریزی گردشگری باید به اندازه کافی متمرکز باشد. نه اینکه تحت عناوین سیستم های اکولوژیکی و سیاسی باشد و برای این کار لازم است تا گردشگری قطعه قطعه موجود ،جایگزین یک گردشگری با مقیاس بزرگتر و یکپارچه تر با آگاهی بسیار بیشتر به وابستگی گردشگری به منابع فرهنگی و طبیعی شده و سیاست ها از کمیت بسوی کیفیت هدایت شود)١٩٩٧١٠٨,Gunn)
روش تحقیق
روش تحقیق در این پژوهش به صورت توصیفی –تحلیلی است و روش گردآوری اطلاعات به صورت کتابخانه ای ، میدانی بوده است که مطالعات کتابخانه ای آن شامل بررسی کتب و بروشورهای منتشر شده روابط عمومی و سازمان ها و نشریات و مطالعات قبلی انجام شده در خصوص موضوع و منطقه مورد مطالعه می باشد و مطالعات میدانی شامل بازدید از آثار مذهبی و جاذبه های طبیعی می باشد .وبا استفاده جدول سوات مهمترین نقاط قوت ،ضعف ،فرصت و تهدید گردشگری منطقه بیان شده است .
منطقه مورد مطالعه
بخش صیدون یکی از بخش های شهرستان باغ ملک در استان خوزستان شامل دو دهستان صیدون شمالی و جنوبی می باشد(طرح توسعه وعمران (جامع ) شهرصیدون ،١٣٨۶) . و براساس سر شماری ١٣٩٠جمعیت بخش صیدون ٢٢٩۶۶نفربوده است .(استانداری خوزستان ،١٣٩٠)
شهر صیدون مرکز بخش صیدون در موقعیت جغرافیایی ۵٠درجه و۵دقیق طول شرقی از نصف النهار گرینویچ و٣١درجه و٢٢دقیقه عرض شمالی از خط استوا می باشد. شهر صیدون در جنوب شرقی شهرستان باغ ملک واقع بوده و فاصله آن تا مرکز شهر باغ ملک ٣٠کلیومتر و تا شهر رامهرمز ١٠٠کلیومتر می باشدو١۵٠کلیومتری مرکز استان (اهواز)قرارگرفته است (عبداللهی ،٧٨:١٣٨۶)
تصویر هوایی و موقعیت منطقه مورد مطالعه در نقشه ایران و استان خوزستان
مأخذ: (راکی،١٣٨٨)
نتایج
معرفی جاذبه های منطقه صیدون ؛ منطقه صیدون دارای توریسم (جاذبه فرهنگی ، جاذبه مذهبی)اکوتوریسم (جاذبه های طبیعی ) می باشد که به شرح آنها می پردازیم .
زندگی روستایی
محیط های روستایی بنا به ماهیت خود متاثر از ساختار های فرهنگی –اجتماعی و بویژه محیط جغرافیایی و چشم اندازها و جاذبه ها طبیعی می تواند به عنوان فضا ها و اماکن ییلاقی و استراحتگاهی برای گذران اوقات فراغت گردشگران به شمار آیند منطقه صیدون با دارا بودن بیش از۶٠نقطه روستایی با موقعیت های نسبی برتربه محیطهای طبیعی و اکوتوریسمی و قرارگیری در بین باغ ها و مزارع و در کنار چشمه ها جویبارها و حاشیه رودخانه ها، با آب و هوای مطبوع ، چشم اندازهای زیبا و شیوه های معیشتی و آداب و رسوم وفرهنگ خاص روستا نشینان به معماری مساکن که در هم آمیختگی فضای وصف ناپذیری را بوجود می آورد که جاذب هر جمعیت خسته از زندگی ماشینی و شهرنشین و گردشگر و پژوهشگر روستا شناس و طبیعت گرد می باشد. روستاهای کوهپایه ای و روستاهای کناره رودهای علاء و صیدون که دارای سکونت دائمی هستند و روستاهای اطراف امامزاده عبدالله (روستاهای امامزاده عبدالله ، برم ، منگار ، نایاب ،زواپ ،رزگه و…)که ساکنان روستاهای دشتی و کوهپایه ای صیدون از اواسط بهار تا اواسط پاییز برای استفاده از آب و هوای خنک و نگهداری از باغات خود درآنها ساکن میشوند(نیمی از سال خالی از سکنه می باشند)سبک زندگی آنها مانند پخت نان و غذا که از چوب درختان جنگل های اطراف برای سوخت استفاده می کنند، باغداری ،رفت و آمد های قومی ،زندگی آنهادر کپر و خانه هایی که مصالح آنها از محیط اطراف تهیه می شود و… می تواند برای گردشگرانی که از منطقه دیدن می کنند جذابیت خاصی داشته باشد.
زندگی عشایری
علاوه بر محیط های روستای ،فضاهای عشایری یکی دیگر از جاذبه های گردشگری منطقه صیدون می باشد صحنه های زندگی این عشایر ،آداب و رسوم ،صنایع دستی ،شیوه زندگی ،زبان و گویش لری ،مراسم سوگواری و عروسی و… از جاذبه هایی است که توجه هر بیننده و گردشگر غیر بومی را به خود جلب می کند.ارتفاعات منطقه صیدون ازایام گذشته محل ییلاق عشایر ایل بهمئی بوده که در زمستان ها در دشت منطقه صیدون و رامهرمز ساکن می شدند از اواسط بهار برای استفاده از آب که بر اثر ذوب برف کوههای منگشت جاری می شد و پوشش گیاهی کوهها به این مناطق کوچ می کردند اگرچه در دهه های اخیر بیشتر عشایر به علت تغییرات بوجود آمده و مشقت زندگی عشایری به یکجانشینی روی آوردن ولی هنوز کسانی هستند به این شیوه زندگی می کنند. ویژگی های مانند زندگی در چادر، نوع لباس ، چگونگی تهیه فرآورده های دامی ، پخت وپز،نگهداری دام ها ،چگونگی استفاده از محیط بیرون و.. می توان برای گردشگران جلب توجه باشد.(آروین ،١٣٩١: ٩۵)
عکس شماره (١): گردشگری عشایری و روستایی در منطقه عکس شماره (٢): نمونه ای از خانه سنتی روستایی (گردشگری روستایی )
ماخذ: نگارندگان
جاذبه مذهبی
مهمترین جاذبه مذهبی منطقه که سالانه گردشگران زیادی را جذب می کند وجود مرقد امامزاده عبدالله می باشد .امامزاده عبدالله ابن محمد اکبر ابن حسن دکه ابن حسین اصغر ابن امام زین العابدین (ع ) از امامزادگان مورد توجه در استان خوزستان است که به شاه منگشت معروف است . مرقد مطهر ایشان در ۵٠ کیلومتری شهر باغ ملک ودر١۵کیلومتری شهر صیدون و در کوه های منگشت واقع در بخش صیدون در روستای امامزاده عبدالله قرار دارد. تعداد گردشگران و زائران مرقد امامزاده عبدالله در سال ٩١براساس آمار اداره اوقاف شهرستان باغ ملک که به صورت تفکیک اعلام شده است

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 12700 تومان در 15 صفحه
127,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد